Komisja Europejska zatwierdziła 90 mld EUR dla Ukrainy i 20. pakiet sankcji na Rosję

W czwartek, 23 kwietnia 2026, podczas rozpoczętego dwudniowego nieformalnego spotkania szefów państw i rządów Unii Europejskiej w Nikozji na Cyprze, Komisja Europejska poinformowała o zatwierdzeniu wsparcia finansowego dla Ukrainy w wysokości 90 mld EUR oraz przyjęciu 20. pakietu sankcji na Rosję.

Zdjęcia: Wołodymyr Zełenski via X

Dzisiaj jest dobry dzień – dla Ukrainy i dla Europy. Być może pamiętasz, Wołodymyrze, że podczas mojej wizyty w Kijowie w lutym tego roku powiedziałem, że w ten czy inny sposób zrealizujemy 90-miliardową pożyczkę. Dzisiaj spełniamy tę obietnicę. Większość prac przygotowawczych do wdrożenia 90-miliardowej pożyczki została już wykonana. Myślę, że wypłata pierwszej transzy 45 miliardów euro, która jest przewidziana na 2026 rok, jest możliwa jeszcze w tym kwartale. Uzgodniliśmy, że jedna trzecia pożyczki zostanie przeznaczona na potrzeby budżetowe, a dwie trzecie na obronę. Pierwszy pakiet będzie dotyczył dronów – dronów z Ukrainy, dla Ukrainy. Dzisiaj uzgodniliśmy również 20. pakiet sankcji. Innymi słowy: im bardziej Rosja podwaja wysiłki w swojej agresywnej wojnie, tym bardziej Europa podwaja wysiłki we wspieraniu Ukrainy. To dla nas ważne. Ponieważ jasno wyrażamy chęć stanięcia po waszej stronie i po stronie narodu ukraińskiego. Dzisiaj jest dobry dzień – poinformowała Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Layen zwracając się do obecnego w Nikozji prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego.

Zabezpieczyliśmy finansową odporność Ukrainy na dwa lata. Wspólnie robimy wszystko, aby zapewnić naszemu państwu wystarczające środki na potrzeby obrony i socjalne. Omówiliśmy to dzisiaj z Ursulą von der Leyen i António Costą. Ważne jest, aby Ukraina jak najszybciej otrzymała pierwszą transzę zatwierdzonego pakietu wsparcia. Omówiliśmy również współpracę w dziedzinie bezpieczeństwa. Tylko dzięki wspólnym wysiłkom możemy w Europie przeciwdziałać zagrożeniom ze strony dronów i rakiet. Dziękuję António i Ursuli za ich wsparcie! – poinformował ukraiński prezydent.

Ми гарантували фінансову стійкість України на два роки. Разом робимо все, щоб у нашої держави було достатньо коштів як на оборону, так і соціальні потреби. Обговорили це сьогодні разом з Урсулою фон дер Ляєн та Антоніу Коштою. Важливо, щоб перший транш із затвердженого пакета… pic.twitter.com/78In0ZnjCN

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) April 23, 2026

Сьогодні важливий день для нашого захисту і для наших відносин із Євросоюзом. Розблоковано європейський пакет підтримки для України – це 90 мільярдів євро на два роки. Цей європейський пакет додасть сили нашій армії, забезпечить Україні більше стійкості та дозволить нам…

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) April 23, 2026

Przypomnijmy, że 1 kwietnia br. Komisja Europejska ogłosiła, że podejmuje działania przygotowawcze w sprawie wsparcia finansowego w postaci instrumentu finansowego Pożyczka na Wsparcie Ukrainy w wysokości 90 mld EUR (382 mld zł). Pożyczka, wstępnie uzgodniona w grudniu 2025, ma na celu zabezpieczenie niezbędnego wsparcia budżetowego i przyspieszenie pilnych zakupów wojskowych dla Sił Zbrojnych Ukrainy w latach 2026 i 2027, m.in. zwiększenia produkcji dronów w tym kraju.

Zatwierdzone wsparcie będzie podzielone na dwa komponenty, z których około dwie trzecie, w wysokości 60 mld EUR (255 mld zł) zostanie przeznaczone na pomoc wojskową, a pozostała jedna trzecia, odpowiadająca 30 mld EUR (127 mld zł), zostanie udzielona w ramach ogólnego wsparcia budżetowego. Zostanie podzielone po równo na 45 mld EUR (191 mld zł) w 2026 i tyle samo w 2027 (w tym po 16,7 mld EUR/70,86 mld zł na budżet i 28,3 mld EUR/120,1 mld zł na przemysł obronny rocznie).

Bruksela zastrzega sobie prawo do wykorzystania rosyjskich aktywów zamrożonych w UE do spłaty pożyczki, zgodnie z prawem unijnym i międzynarodowym. Pożyczka reparacyjna, zaproponowana 3 grudnia 2025, pozostaje aktualna.

Wsparcie dla Ukrainy będzie finansowane ze wspólnych pożyczek UE zaciągniętych na rynkach kapitałowych, zgodnie z pierwotną propozycją KE wśród dostępnych opcji finansowania. Pożyczka dla Ukrainy będzie gwarantowana przez „rezerwę” budżetu UE, podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych programów pomocy finansowej dla Ukrainy wdrażanych od 2023, takich jak Pomoc Makrofinansowa+, Instrument na rzecz Ukrainy oraz pożyczka na pomoc makrofinansową w ramach inicjatywy pożyczek nadzwyczajnego przyspieszenia dochodów (ERA) kierowanej przez Grupę G7.

Od początku rosyjskiej pełnoskalowej agresji na Ukrainę, 24 lutego 2022, UE i jej państwa członkowskie udzieliły Ukrainie i Ukraińcom łącznego wsparcia w wysokości 195 mld EUR (827,7 mld zł), w tym 3,7 mld EUR (15,7 mld zł) z wpływów z zamrożonych aktywów rosyjskich – więcej niż ktokolwiek inny.

Today is a good day for Europe and Ukraine.
 
Last time I was with you in Kyiv, dear Volodymir @ZelenskyyUa, I said we would deliver the €90 bn euro loan – one way or the other.
 
Today, we deliver on this promise. https://t.co/DBBATfstJC

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) April 23, 2026

Oprócz tego, Komisja Europejska z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie przez państwa członkowskie Wspólnoty 20. pakietu sankcji wobec Rosji, który ma za zadanie wywrzeć dodatkową presję, aby Moskwa zaangażowała się w negocjacje i zrobiła to na warunkach akceptowalnych dla Ukrainy. Nowe sankcje mają silny aspekt przeciwdziałania ich obejściu,

20. pakiet zawiera następujące kluczowe elementy:

Środki energetyczne

• Rosyjski sektor energetyczny: lista 36 podmiotów obejmujących zarówno segmenty upstream, jak i downstream rosyjskiego sektora energetycznego, w tym zajmujące się poszukiwaniem, wydobyciem, rafinacją i transportem ropy naftowej.
• Ekosystem Floty Cieni: Dochody z rosyjskiego eksportu ropy naftowej są dodatkowo ograniczane poprzez wpisanie na listę dodatkowych podmiotów Floty Cieni, w tym działających w państwach trzecich, a także znaczącego ubezpieczyciela morskiego i 46 dodatkowych statków. Dzięki tym dodanym podmiotom, UE wpisała na listę łącznie 632 statki rosyjskiej Floty Cieni. Obejmują one zakaz dostępu do portów i zakaz odbioru usług. Oprócz tych dodatkowych wpisów, UE kontynuuje działania informacyjne wobec państw udzielających bandery, aby zapewnić, że ich rejestry nie zezwalają tym statkom na pływanie pod ich flagą. Podczas gdy 46 statków zostało dodanych do listy objętej sankcjami, 11 statków zostało również usuniętych z listy w ramach tego 20. pakietu, co pokazuje, że usunięcie z listy jest możliwe dla statków powracających do legalnej działalności.
• Sprzedaż tankowców: Wprowadzenie zabezpieczeń dotyczących sprzedaży tankowców z UE w celu zapobiegania rosyjskiemu wykorzystaniu. Dedykowana należyta staranność sprzedawców z UE, a także obowiązkowa klauzula „no Russia”, która ma być zawarta w umowach sprzedaży, mają zapobiec wykorzystywaniu ich do Floty Cieni. Nowa klauzula dotycząca złomowania Floty Cieni ułatwi wycofywanie z eksploatacji lub „recykling” statków i wyjście z Floty Cieni.
• Zakaz infrastruktury portowej: Umieszczenie dwóch portów rosyjskich (Murmańsk i Tuapse), a także, po raz pierwszy, portu państwa trzeciego (terminal naftowy Karimun w Indonezji) ze względu na ich powiązania z Flotą Cieni i obejście limitu cen ropy.
• Przyszły zakaz transportu rosyjskiej ropy naftowej i produktów naftowych drogą morską: 20. pakiet sankcji zawiera podstawę przyszłego zakazu transportu rosyjskiej ropy naftowej i produktów naftowych, w pełnej koordynacji i porozumieniu z grupą G7 i Koalicją ds. Limitu Cen (członkowie G7 i inne kraje uczestniczące). Rada zdecyduje, kiedy zakaz transportu morskiego wejdzie w życie, biorąc pod uwagę odpowiedni okres wygaszania. To dodatkowo zmniejszyłoby całkowitą dostępną zdolność transportu rosyjskiej ropy, uderzając w główne źródło dochodów Rosji z jej machiny wojennej.
• Konserwacja: Nowy zakaz usług konserwacyjnych dla rosyjskich tankowców LNG i lodołamaczy. Uniemożliwia to kluczowym operatorom z UE wspieranie rosyjskiego eksportu LNG i dodatkowo ogranicza możliwości Rosji w zakresie utrzymania zasobów morskich.
• Zakaz świadczenia usług terminalowych LNG: Umożliwi to operatorom z UE rozwiązanie wszelkich długoterminowych umów z operatorami rosyjskimi.

Środki finansowe

• Banki rosyjskie: nowe środki rozszerzają zakaz dla operatorów z UE prowadzących jakąkolwiek działalność z 20 dodatkowymi bankami rosyjskimi, z nielicznymi wyjątkami, takimi jak transakcje humanitarne. W ten sposób liczba rosyjskich banków wykluczonych z dostępu do rynku wewnętrznego UE wzrasta do 70.
• Inni operatorzy finansowi z państw trzecich wspierający Rosję: UE rozszerza zakaz transakcji na cztery banki w Kirgistanie, Laosie i Azerbejdżanie, które wspierają rosyjski wysiłek wojenny, znacząco utrudniając nałożenie sankcji lub łącząc się z Rosyjskim Systemem Transferu Informacji Finansowych, rosyjską bankową siecią informacyjną.
• Rosyjskie usługi i giełdy kryptowalutowe: 20. pakiet obejmuje całkowity sektorowy zakaz prowadzenia wymiany z jakimkolwiek rosyjskim dostawcą usług związanych z aktywami kryptowalutowymi, a także z wszelkimi zdecentralizowanymi platformami umożliwiającymi handel kryptowalutami ze względu na ich wykorzystywanie do obchodzenia sankcji.
• Kryptowaluty i waluty cyfrowe banków centralnych (CBCD): nowe środki zakazują używania (i wspierania) kryptowaluty RUBx, stablecoina opartego na rublu, a także rubla cyfrowego, waluty cyfrowej opracowywanej przez Bank Centralny Rosji, która jest tworzona w celu umożliwienia obchodzenia sankcji.
• Usługi płatnicze: pakiet zakazuje transakcji z podmiotami w Rosji i innych państwach trzecich, którzy oferują ułatwianie transakcji międzynarodowych z Rosji w celu obejścia sankcji UE.
• Oprócz nowych środków finansowych, Rada podjęła dziś decyzję o wycofaniu z obrotu 5 podmiotów finansowych z państw trzecich po otrzymaniu zobowiązań, że podmioty te nie będą angażować się w tego typu działalność, za które zostały umieszczone w wykazie.

Środki handlowe

Pakiet wprowadza nowe ograniczenia i zakazy eksportu i importu, aby jeszcze bardziej zakłócić i osłabić rosyjski kompleks wojskowo-przemysłowy. Należą do nich:

• Nowe zakazy eksportu do Rosji towarów – od gumy po traktory – o wartości ponad 365 mln EUR.
• Nowe ograniczenia eksportu towarów i technologii wykorzystywanych w rosyjskich działaniach wojskowych, takich jak materiały wybuchowe, szkło laboratoryjne oraz wysokowydajne środki smarne i dodatki do środków smarnych.
• Nowe ograniczenia w świadczeniu usług cyberbezpieczeństwa w Rosji.
• Nowe zakazy importu metali, chemikaliów i minerałów, które nie są jeszcze objęte sankcjami, o wartości ponad 530 mln EUR.
• Kwota na amoniak w celu ograniczenia istniejącego importu.

Rosyjski przemysł zbrojeniowy

• Lista producentów i globalnych dostawców: 20. pakiet dodatkowo ogranicza rosyjski kompleks wojskowo-przemysłowy, wskazując 58 spółek i osób z nimi powiązanych, zaangażowanych w rozwój i produkcję sprzętu wojskowego, takiego jak drony. Ponadto, lista obejmuje dostawców kluczowych produktów zaawansowanych technologicznie z państw trzecich, takich jak podmioty z siedzibą w Chinach, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Uzbekistanie, Kazachstanie i na Białorusi, które dostarczyły rosyjskiemu kompleksowi wojskowo-przemysłowemu towary podwójnego zastosowania lub systemy uzbrojenia.

Środki zabezpieczające obejściu sankcji

• Po raz pierwszy uruchomiono narzędzie zapobiegające obejściu sankcji: UE nie zignoruje przypadków systematycznego obchodzenia sankcji UE przez eksporterów z państw trzecich, którzy reeksportują do Rosji towary objęte sankcjami z UE. UE uruchomiła swoje narzędzie przeciwdziałające obejściu sankcji z powodu systematycznego i uporczywego zaniedbania ze strony Republiki Kirgiskiej w zapobieganiu sprzedaży, dostawom, transferowi lub eksportowi do Rosji niektórych obrabiarek i sprzętu telekomunikacyjnego importowanego z UE i wykorzystywanego do produkcji dronów i pocisków rakietowych w Rosji. Te towary wysokiego ryzyka pozwalają Rosji na prowadzenie nielegalnej agresji militarnej przeciwko Ukrainie i utrzymanie zdolności do prowadzenia wojny.
• Pakiet ten dodaje 60 podmiotów do listy podmiotów udzielających bezpośredniego lub pośredniego wsparcia rosyjskiemu kompleksowi przemysłowo-wojskowemu lub zaangażowanych w obejście sankcji. Obejmuje to 32 podmioty z siedzibą w Rosji i 28 w państwach trzecich (Chiny, w tym Hongkong, Turcja, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Tajlandia).

Dodatkowe sankcje

Pakiet zawiera 120 dodatkowych wpisów, obejmujących 33 osoby fizyczne i 83 podmioty, co skutkuje zamrożeniem aktywów i zakazem udostępniania im funduszy i zasobów gospodarczych, a w przypadku osób fizycznych również zakazem podróżowania. Oprócz wyżej wymienionych list rosyjskich spółek energetycznych, zbrojeniowych i ich łańcuchów dostaw w krajach trzecich, UE nakłada również sankcje na oligarchów, osoby zamieszane w uprowadzenia dzieci z Ukrainy, propagandystów i osoby odpowiedzialne za grabież dziedzictwa kulturowego.

Ochrona prawna podmiotów z UE

• Ochrona państw członkowskich, operatorów i obywateli UE pozostaje kluczowym priorytetem. Nowy pakiet zapewnia dodatkową ochronę prawną firmom z UE przed działaniami odwetowymi ze strony rządu rosyjskiego, umożliwiając sądom państw członkowskich nakładanie grzywien na Rosjan, którzy wnoszą do rosyjskich sądów pozwy o charakterze nadużyciowym. Ponadto pakiet umożliwia spółkom z UE dochodzenie odszkodowań w przypadku egzekwowania orzeczeń o charakterze nadużyciowym w państwach trzecich innych niż Rosja. Co więcej, umożliwia on Radzie UE nałożenie zakazu transakcji na spółki z państw trzecich i osoby fizyczne współpracujące w egzekwowaniu takich działań.
• 20. pakiet wprowadza również zakaz transakcji dla rosyjskich konkurentów, którzy wykorzystują de facto bezprawne wywłaszczenia operatorów z UE przez rząd Federacji Rosyjskiej.
• Ponadto środki te wprowadzają zakaz transakcji dla Rosjan, którzy kradną i wykorzystują prawa własności intelektualnej operatorów z UE w Rosji wbrew ich zgodzie.

Inne środki

• Zwalczanie propagandy: Nowe środki mają również na celu zwalczanie portali lustrzanych, które obchodzą zakaz nadawania, rozpowszechniając w Internecie te same treści, co wymienione media propagandowe (takie jak Russia Today, Sputnik itp.). Treści z tych witryn lustrzanych i domen również zostaną zakazane w dystrybucji w UE. Ułatwi to szybsze usuwanie lub blokowanie stron internetowych, które działają jako proxy lub klony kanałów oficjalnych mediów.
• Ochrona badań UE: Nowe środki zakazujące przyjmowania funduszy, w tym darowizn lub grantów, od rządu rosyjskiego w dziedzinie badań i innowacji. Dotyczy to instytutów badawczych, instytucji szkolnictwa wyższego i innych podmiotów w UE, a także osób fizycznych z nimi powiązanych.

Białoruś

Pakiet odzwierciedla również niektóre postanowienia rosyjskiego reżimu dotyczące handlu, finansów, usług i ochrony prawnej operatorów z UE w ramach sankcji wobec Białorusi.