W środę, 1 kwietnia 2026, Komisja Europejska (KE) ogłosiła, że podejmuje działania przygotowawcze w sprawie wsparcia finansowego w postaci pożyczki dla Ukrainy w wysokości 90 mld EUR (382 mld zł). Pożyczka ma na celu zabezpieczenie niezbędnego wsparcia budżetowego i przyspieszenie pilnych zakupów wojskowych dla Sił Zbrojnych Ukrainy w latach 2026 i 2027, m.in. zwiększenia produkcji dronów w tym kraju.
Zdjęcie: Komisja Europejska
Przyjęto pakiet wniosków legislacyjnych mających na celu zapewnienie ciągłego wsparcia finansowego dla budżetu Ukrainy w latach 2026 i 2027. Stanowi to ważny kamień milowy w silnym wsparciu UE dla obrony tego kraju przed agresją Rosji.
Pakiet legislacyjny obejmuje:
- Nowy wniosek ustanawiający pożyczkę pomocową dla Ukrainy (na podstawie art. 212 TFUE) na kwotę 90 mld EUR;
- Nowy wniosek dotyczący zmiany Instrumentu na rzecz Ukrainy (na podstawie art. 212 TFUE), jako jednego ze sposobów wdrażania pomocy budżetowej dla Ukrainy.
- Nowy wniosek dotyczący zmiany rozporządzenia w sprawie wieloletnich ram finansowych (na podstawie art. 312 TFUE), aby umożliwić pokrycie pożyczki dla Ukrainy z budżetu UE.
W grudniu 2025 Rada Europejska zgodziła się na udzielenie Ukrainie 90 mld EUR zdecydowanego wsparcia budżetowego i wojskowego w ciągu najbliższych dwóch lat. Instrument ten otrzymał nazwę Pożyczka na Wsparcie Ukrainy.
Proponowane wsparcie będzie podzielone na dwa komponenty, z których około dwie trzecie, w wysokości 60 mld EUR (255 mld zł) zostanie przeznaczone na pomoc wojskową, a pozostała jedna trzecia, odpowiadająca 30 mld EUR (127 mld zł), zostanie udzielona w ramach ogólnego wsparcia budżetowego. Zostanie podzielone po równo na 45 mld EUR (191 mld zł) w 2026 i tyle samo w 2027 (w tym po 16,7 mld EUR/70,86 mld zł na budżet i 28,3 mld EUR/120,1 mld zł na przemysł obronny rocznie).
Wsparcie pomoże Ukrainie wzmocnić jej zdolności obronne i zapewnić ciągłość funkcjonowania państwa oraz podstawowych usług publicznych, a jednocześnie przyczyni się do odporności Ukrainy i jej ściślejszej integracji z europejską bazą przemysłu obronnego.
Bruksela zastrzega sobie prawo do wykorzystania rosyjskich aktywów zamrożonych w UE do spłaty pożyczki, zgodnie z prawem unijnym i międzynarodowym. Pożyczka reparacyjna, zaproponowana 3 grudnia 2025, pozostaje aktualna.
Porozumienie zostało zawarte w ramach wzmocnionej współpracy, mechanizmu umożliwiającego państwom członkowskim UE współpracę w określonych obszarach, gdy okaże się, że UE jako całość nie jest w stanie osiągnąć celów takiej współpracy w rozsądnym terminie.
Zdjęcie: 33. Samodzielna Brygada Zmechanizowana Wojsk Lądowych Sił Zbrojnych Ukrainy
Wsparcie dla Ukrainy będzie finansowane ze wspólnych pożyczek UE zaciągniętych na rynkach kapitałowych, zgodnie z pierwotną propozycją KE wśród dostępnych opcji finansowania. Pożyczka dla Ukrainy będzie gwarantowana przez „rezerwę” budżetu UE, podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych programów pomocy finansowej dla Ukrainy wdrażanych od 2023, takich jak Pomoc Makrofinansowa+, Instrument na rzecz Ukrainy oraz pożyczka na pomoc makrofinansową w ramach inicjatywy pożyczek nadzwyczajnego przyspieszenia dochodów (ERA) kierowanej przez Grupę G7.
W oparciu o decyzję Rady Europejskiej, Komisja Europejska niezwłocznie przyjęła wniosek dotyczący decyzji Rady upoważniającej do podjęcia wzmocnionej współpracy w celu ustanowienia pożyczki dla Ukrainy.
Produkcja dronów
Jako kraj będący w stanie wojny, zdolność Ukrainy do obrony swojego terytorium zależy od szybkiej dostępności kluczowych zdolności wojskowych w wymaganych ilościach i w bardzo krótkich ramach czasowych. W związku z tym KE przyjęła również decyzję zezwalającą Ukrainie na stosowanie odstępstw w przypadku zamówień na drony. Będzie to wspierać przygotowania do pierwszych pilnych zamówień w dziedzinie obronności w ramach instrumentu, a w nadchodzących miesiącach pojawią się dodatkowe harmonogramy produktów dotyczących innych systemów wojskowych, w tym rakiet i amunicji.
Kolejne kroki
Wnioski legislacyjne zostały przedłożone Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w celu rozpoczęcia procesu legislacyjnego w celu ich rozpatrzenia i przyjęcia. Aby KE mogła rozpocząć udzielanie Ukrainie wsparcia finansowego w drugim kwartale 2026, zgodnie z porozumieniem Rady Europejskiej z grudnia ubiegłego roku, konieczne jest szybkie przyjęcie tych aktów.
Po osiągnięciu tego celu KE przystąpi do przyjmowania odpowiednich decyzji wykonawczych i będzie ściśle współpracować z władzami Ukrainy w celu wprowadzenia niezbędnych ustaleń, aby Komisja mogła dokonać pierwszej wypłaty pożyczki.
Podobnie jak w przypadku innych mechanizmów wsparcia finansowego UE dla Ukrainy, pakiet ten będzie oparty na silnych mechanizmach warunkowych. Obejmuje to środki mające na celu wzmocnienie praworządności i walkę z korupcją, odporność gospodarczą i zrównoważony rozwój, przewidziane w Planie dla Ukrainy, przy czym pierwsza część ma zostać zapewniona w ramach pomocy makrofinansowej.
Kontekst
Od początku rosyjskiej pełnoskalowej agresji na Ukrainę, 24 lutego 2022, UE i jej państwa członkowskie udzieliły Ukrainie i Ukraińcom łącznego wsparcia w wysokości 195 mld EUR (827,7 mld zł), w tym 3,7 mld EUR (15,7 mld zł) z wpływów z zamrożonych aktywów rosyjskich – więcej niż ktokolwiek inny.
Zaprezentowany 1 kwietnia br. pakiet wsparcia pokrywa dwie trzecie całkowitych potrzeb finansowych Ukrainy na najbliższe dwa lata, zgodnie z oceną Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). Dlatego też niezbędne jest stałe i skoordynowane wsparcie ze strony partnerów międzynarodowych, w tym terminowa realizacja zobowiązań podjętych przez G7 do 2026 i na kolejne lata, w szczególności w ramach inicjatywy pożyczek ERA kierowanej przez G7.