W środę, 30 września 2026, w serwisie DVIDS (Defense Visual Information Distribution Service) pojawiły się fotografie z ćwiczenia Gray Flag 2026, rozgrywanego w dniach 5-25 września nad poligonem morskim Point Mugu w Kalifornii. Na jednej z nich, datowanej na 11 września, można zauważyć że jeden z australijskich samolotów wielozadaniowych F/A-18F Super Hornet z 1. Eskadry RAAF przenosił makietę gabarytowo-masową nowego pocisku rakietowego powietrze-powietrze dalekiego zasięgu AIM-260A JATM (Joint Advanced Tactical Missile).
Makieta gabarytowo-masowa pocisku AIM-260 JATM jest przenoszona pod prawym skrzydłem na węźle uzbrojenia nr 7. Ponadto można zauważyć trzy odrzucane dodatkowe zbiorniki paliwa, makietę CATM-9X na końcu prawego skrzydła i makietę CATM-120 na węźle nr 2 pod lewym skrzydłem, zasobnik szkoleniowy do telemetrii TCTS na końcu lewego skrzydła oraz zasobnik nawigacyjno-celownicy AN/ASQ-228 ATFLIR na końcu prawego skrzydła / Zdjęcie: Dana Rene White, US Navy
Samo potwierdzenie integracji najnowszego pocisku nie jest zaskakujące, gdyż Australia będzie pierwszym użytkownikiem eksportowym AIM-260 JATM, ale fakt, że następuje to tak szybko. Decyzja o zakupie pocisków została ogłoszona 6 sierpnia br. przez wicepremiera i ministra obrony Richarda Marlesa podczas manewrów Pitch Black. Przewidywany koszt inwestycji to 736 mln AUD (1,99 mld zł). Warto dodać, że 17 marca br. pojawił się projekt pakietu na sprzedaż 450 pocisków za maksymalnie 3,16 mld USD (12 mld zł).
Tymczasem, 17 września Departament Obrony USA sfinalizował umowę ramową ze spółką Lockheed Martin na uruchomienie i zwiększenie mocy produkcyjnych nowego pocisku, co ustanawia ramy dla przyszłych wieloletnich zamówień publicznych na seryjne dostawy tego uzbrojenia dla Sił Powietrznych (US Air Force, USAF) i Marynarki Wojennej (US Navy) oraz na eksport.
Pocisk AIM-260A JATM ma uzupełnić, a potem stopniowo zastępować AIM-120 AMRAAM, początkowo zostanie zintegrowany z samolotami przewagi powietrznej F-22A Raptor, następnie wielozadaniowymi F-35 Lightning II, F-15EX Eagle II, F/A-18E/F Super Hornet i ich wariantem EA-18G Growler, a w przyszłości z 6. generacji F-47 NGAD i F/A-XX.
Prace nad AIM-260A JATM zostały ujawnione publicznie 20 czerwca 2019 podczas konferencji Life Cycle Industry Days (LCID). Spółka Lockheed Martin miała je prowadzić od dwóch lat. Pierwotnie planowano, że próby w locie rozpoczną się w 2021, natomiast wstępna gotowość operacyjna zostanie ogłoszona w 2022. Oznacza to, że program ma aż 5-letnie opóźnienie. Prototyp AIM-260 JATM został sfotografowany podczas testów w locie na uwięzi dopiero 13 marca br. Oznacza to również, że Australia bardzo szybko dołączyła do programu testowego.
Zgodnie z wcześniejszymi analizami, AIM-260A JATM ma mieć zbliżone parametry gabarytowo-masowe jak AIM-120 AMRAAM, co wynika z konieczności przenoszenia go w komorach uzbrojenia F-22A i F-35, prawdopodobnie dwuimpulsowy silnik rakietowy (wykorzystanie silnika strumieniowego zdementowały USAF) z wektorowanym ciągiem oraz aktywna głowica poszukiwawcza z radarem z anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA, ale też potencjalnie czujnikiem w podczerwieni.
Gray Flag 2026
W ramach ćwiczeń Gray Flag 2026, zakończonych 25 września, statki powietrzne sił zbrojnych USA, Australii, Kanady i Wielkiej Brytanii wykonały ponad 750 lotów. Organizatorem ćwiczenia była 9. Eskadra Testowa The Vampires. Tegoroczna edycja była największą w historii, przewyższając liczbę około 600 lotów wykonanych w 2024 oraz ponad 500 w 2025.
W dwutygodniowym wydarzeniu wzięło udział ponad 3000 żołnierzy z przeszło 150 jednostek, a załogi wylatały ponad 2000 godzin, realizując setki wielodomenowych celów testowych na potrzeby floty i sił połączonych.
Podczas jednego tylko dnia do pojedynczego zadania testowego wystartowało 78 samolotów, co stanowi rekord ćwiczeń Gray Flag. W trakcie wydarzenia w Point Mugu zużyto prawie 5 mln litrów paliwa lotniczego (ponad 1,3 miliona galonów). Wsparcie zapewniały również okręty nawodne i podwodne.
Ppłk Trent Baldry z Królewskich Australijskich Sił Powietrznych (RAAF), dowódca 1. Eskadry, stwierdził, że Gray Flag pozwala Australii uzyskać wgląd w kwestie interoperacyjności z partnerami – wiedzę, której nie mogłaby zdobyć samodzielnie.
Wyjeżdżamy z znacznie większą wiedzą na temat przyszłych zdolności, co pozwoli Australii na precyzyjne określenie wymagań dla przyszłych projektów i modernizacji platform, zwiększających nasz potencjał bojowy oraz zdolność do przetrwania na polu walki – powiedział Baldry.
