FGM-148F Javelin
W środę, 19 listopada 2025, amerykańska Agencja Współpracy Obronnej DSCA (Defense Security Cooperation Agency) opublikowała zgodę na ewentualną sprzedaż do Republiki Indii partii przeciwpancernych pocisków kierowanymi FGM-148F Javelin w pakiecie za maksymalnie 45,7 mln USD (167,66 mln zł).
Zdjęcie: Lockheed Martin
Zgodnie z opublikowaną informacją, rząd w New Delhi wnioskował o możliwość pozyskania 100 przeciwpancernych pocisków kierowanych FGM-148F Javelin, 1 ppk na testy w locie oraz 25 wyrzutni/zespołów sterowania LWCLU (Lightweight Command Launch Unit) lub Javelin Block 1 CLU (Command Launch Unit).
Ponadto, w pakiecie uwzględniono też następujące elementy inne niż według definicji MDE (Major Defense Equipment): zestawy szkolenia podstawowego (Basic Skill Trainers, BST) do LWCLU lub CLU, amunicję szkolną, akumulatory do chłodzenia wyrzutni (Battery Coolant Units, BCU), elektroniczne podręczniki techniczne (Interactive Electronic Technical Manual, IETM), podręczniki operatorów Javelin, usługi wsparcia cyklu eksploatacji, systemu kontroli bezpieczeństwa fizycznego, części zamienne, usługi integracji i sprawdzania systemów, wsparcie techniczne ze strony biura projektowego TAGM (Tactical Aviation and Ground Munitions) i dyrektoriatu SAMD (Security Assistance Management Directorate) dowództwa AMCOM (US Army Aviation and Missile Command), zestawy narzędzi, szkolenia, usługi modyfikacji CLU Block 1 oraz inne powiązane elementy logistyki i wsparcia programu. Wykonawcą umowy będzie spółka Javelin JV (joint venture RTX i Lockheed Martin).
Przypomnijmy, że 11 lutego br. spółka Lockheed Martin poinformowała o podpisaniu pomiędzy Javelin Joint Venture a indyjską spółką Bharat Dynamics Limited (BDL) protokołu ustaleń (Memorandum of Understandings, MoU) ws. możliwości uruchomienia w Indiach produkcji FMG-148F Javelin. Porozumienie obejmowało zbadanie możliwości koprodukcji i współmontażu końcowego w Indiach w przypadku zakupu systemu Javelin przez Ministerstwo Obrony Indii, które w poprzednich latach zamawiało izraelskie pociski Rafael Spike MR i LR2.
Obecnie w produkcji znajduje się najnowszy wariant systemu, omawiany FGM-148F Javelin, który został wyposażony w nową, wielozadaniową głowicę bojową MPWH (Multi-Purpose Warhead) z ładunkiem kumulacyjnym formowanym wybuchowo. Wskaźnik przebijalności to równoważnik grubości 600-800 mm jednorodnej stali pancernej (RHA). Pocisk ma mieć zasięg rażenia od 65 do 4750 m. Masa systemu to 22,3 kg. FGM-148F w amerykańskich wojskach lądowych stopniowo zastępuje obecnie używane FGM-148E Block I.
Na zakup tego wariantu, poza amerykańskimi wojskami lądowymi (US Army), jako pierwsza zdecydowała się Polska (która też jest zainteresowana koprodukcją), a następnie Litwa, Australia i Wielka Brytania. W 2021 nowe pociski zamówiły też Tajlandia i Norwegia, choć bez wskazania wariantu (prawdopodobnie jeszcze FGM-148E). 12 grudnia 2023 zgodę na zakup pocisków uzyskała Rumunia, 11 stycznia 2024 – Kosowo, 19 marca 2024 – Maroko, 20 września 2024 – Bułgaria, 3 października 2024 – Tunezja, 23 kwietnia br. – Irlandia, a 22 maja br. – Estonia. W niedalekiej przyszłości dołączą do nich Albania i Brazylia oraz Łotwa. Ogólnie wszystkie warianty systemu są na wyposażeniu sił zbrojnych 24 państw, w tym Ukrainy, gdzie trafiły jako pomoc wojskowa z USA i Wielkiej Brytanii.
M982 Excalibur
Tego samego dnia Indie otrzymały zgodę na zakup kolejnej partii 155-mm kierowanych pocisków artyleryjskich Raytheon/BAE Systems M982 Excalibur z przeznaczeniem do haubic natowskiego kalibru w pakiecie za maksymalnie 47,1 mln USD (172,8 mln zł).
Grafika: RTX
Wnioskowano o 216 pocisków artyleryjskich w wersji M982A1 Excalibur, a w w pakiecie uwzględniono też następujące elementy inne niż według definicji MDE (Major Defense Equipment): elementy pomocnicze, przenośne elektroniczne systemy kierowania ogniem (PEFCS), ulepszone zestawy do integracji z platformą (iPIK), spłonki, ładunki miotające, pomoc techniczną rządu USA, dane techniczne, usługi napraw i zwrotów oraz inne powiązane elementy logistyki i wsparcia programu. Wykonawcą umowy będzie korporacja RTX.
Po raz pierwszy o planach zakupu pierwszej partii Excaliburów przez Indie w ramach pilnej potrzeby operacyjnej informował 7 lipca 2019 indyjski dziennik The Economic Times. W październiku tego samego roku pozyskano ponad 600 pocisków, które już w grudniu przeszły testy ogniowe za pomocą 155-mm ultralekkiej haubicy holowanej M777A2 na poligonie artyleryjskim Pokhran. Amunicję następnie zintegrowano z Haubits FH77 B02, Dhanush oraz samobieżnymi K9 Vajra-T (Indie zamówiły 307 haubic ATAGS wraz z ciągnikami artyleryjskimi).
W lipcu br. pojawiły się doniesienia, że wojsko indyjskie planuje pilnie dokupić pociski tego typu po ich intensywnym użyciu podczas operacji Sindur w maju br. przeciwko Pakistanowi.
Według Amerykanów, M982A1 wykazywał na poligonie niezawodność na poziomie ponad 96%. Ale pojawiły się doniesienia o skutecznym zakłóceniu ich przez Rosjan na froncie ukraińskim, gdzie używano ich z haubic M777A2 i AHS Krab, przez systemy walki radioelektronicznej typów R-330Ż Żytiel, Krasucha-4, Tirada-2 czy Polje-21, przy początkowej skuteczności 55-70% na polu walki, która następnie spadła do 5-7%, w związku z czym w maju 2024 USA wstrzymały ich dostawy. RTX rozpoczęła więc wdrażanie modyfikacji pocisków.
Rozpatrywane jest zwiększenie celności rażenia, która wynosi obecnie 4-20 m, dzięki naprowadzaniu za pomocą GPS i inercyjnego. Istotną kwestią pozostaje użycie pocisków w środowisku, gdzie brak jest sygnału GPS bądź ten jest zagłuszany. Rozpatrywane jest zastosowanie głowicy termicznej dla półaktywnego naprowadzania laserowego czy innego seekera, by umożliwić bardziej autonomiczne wyszukiwanie celów.
W ostatnich latach, zgody na zakup tej amunicji otrzymały Dania (339 sztuk) oraz Królestwo Niderlandów (199 sztuk). Wcześniej amunicja trafiła na wyposażenie sił zbrojnych Kanady, Australii, Szwecji, Hiszpanii i Jordanii. Zainteresowane są też Norwegia i Niemcy.