W czwartek, 22 maja 2025, amerykańska Agencja Współpracy Obronnej DSCA (Defense Security Cooperation Agency) opublikowała zgodę Departamentu Stanu USA na potencjalną sprzedaż do Estonii partii przeciwpancernych pocisków kierowanych FGM-148F Javelin wraz z wyrzutniami/zespołami sterowania LWCLU w pakiecie za maksymalnie 296 mln USD (1,109 mld zł).
Zdjęcie: Lockheed Martin
Zgodnie z opublikowaną informacją, rząd w Tallinnie wnioskował o możliwość pozyskana 800 przeciwpancernych pocisków kierowanych FGM-148 Javelin (w tym 8 przeznaczonych do testów odbiorczych) wraz z 72 wyrzutniami/zespołami sterowania LWCLU (Lightweight Command Launch Unit).
Rozszerza to wcześniejszą zgodę obejmującą 12 LWCLU, zestawy szkolenia podstawowego (Basic Skill Trainers, BST) do LWCLU, amunicję szkolną, akumulatory do chłodzenia wyrzutni (Battery Coolant Units, BCU), części zamienne, zestawy narzędzi i sprzęt pomocniczy, szkolenia dotyczące sprzętu, pomoc techniczną i usługi rządu USA i wykonawcy umowy (Javelin Joint Venture), usługi inżynieryjne oraz powiązane elementy logistyki i wsparcia programowego za maksymalnie 10,18 mln USD (38,14 ml zł).
Warto dodać, że 15 października 2024 Departament Obrony USA zlecił produkcję LWCLU za równowartość 267 mln USD (wówczas 1,054 mld zł) dla US Army, US Marine Corps oraz odbiorców w ramach programu FMS (Foreign Military Sales): Litwy, Łotwy i Estonii. Wtedy też Estonia po raz pierwszy pojawiła się w kontekście najnowszej wersji systemu Javelin jako przyszły odbiorca.
FGM-148F Javelin to najnowszy wariant systemu, wyposażony w nową, wielozadaniową głowicę bojową MPWH (Multi-Purpose Warhead) z ładunkiem kumulacyjnym formowanym wybuchowo. Wskaźnik przebijalności to równoważnik grubości 600-800 mm jednorodnej stali pancernej (RHA). Pocisk ma mieć zasięg rażenia od 65 do 4750 m. Masa systemu to 22,3 kg. FGM-148F w amerykańskich wojskach lądowych stopniowo zastępuje obecnie używane FGM-148E Block I.
Na zakup tego wariantu, poza amerykańskimi wojskami lądowymi (US Army), jako pierwsza zdecydowała się Polska, a następnie Litwa, Australia i Wielka Brytania. W 2021 nowe pociski zamówiły też Tajlandia i Norwegia, choć bez wskazania wariantu (prawdopodobnie jeszcze FGM-148E). 12 grudnia 2023 zgodę na zakup pocisków uzyskała Rumunia, 11 stycznia 2024 – Kosowo, 19 marca 2024 – Maroko, 20 września 2024 – Bułgaria, 3 października 2024 – Tunezja, a 23 kwietnia br. – Irlandia. W niedalekiej przyszłości dołączą do nich Albania i Brazylia oraz wspomniane państwa bałtyckie: Łotwa i Estonia. Ogólnie wszystkie warianty systemu są na wyposażeniu sił zbrojnych 24 państw, w tym Ukrainy, gdzie trafiły jako pomoc wojskowa z USA i Wielkiej Brytanii. Ponadto, w lutym br. Lockheed Martin informowała, że prowadzi rozmowy w Indiach nt. uruchomienia produkcji lokalnej systemu.
Siły Obronne Estonii (Eesti Kaitsevägi) dysponują starszą wersją systemu Javelin od 2015. Rok wcześniej zamówiono 80 starszych zestawów sterowania/wyrzutni CLU z opcją na 40 kolejnych oraz 350 pocisków FGM-148E. W marcu 2022 władze w Tallinnie przekazały 100 ppk walczącej Ukrainie, a w późniejszym terminie kolejne pociski w niesprecyzowanej liczbie. Zamówienie na najnowsze FGM-148F pozwoli na odbudowę zapasów i dalszą rozbudowę zdolności przeciwpancernych piechoty.
Ponadto, w latach przedwojennych zamówiono 18 izraelskich ppk Spike LR2, a także 500 Spike SR. Uzupełnieniem są ręczne granatniki przeciwpancerne Saab Carl-Gustaf M2, M3 i M4. Warto dodać, że estońska Liga Obrony (Kaitseliit), czyli lokalne siły Obrony Terytorialnej (OT) użytkowały szwedzkie 90-mm holowane, bezodrzutowe działa przeciwpancerne Pvpj 1110 (Pansarvärnspjäs 1110) i 105-mm amerykańskie działa bezodrzutowe M40A1, które zostały zastąpione przez izraelskie ppk, uzupełniając 82-mm izraelskie granatniki przeciwpancerne B-300.