W piątek, 2 sierpnia 2024, amerykańskie wojska lądowe (US Army) ogłosiły zatwierdzenie fazy Milestone B w programie FLRAA (Future Long Range Assault Aircraft), który jest częścią FVL-M (Future Vertical Lift – Medium), co skutkuje planowanym zamówieniem 6 prototypów zmiennowirnikowca na bazie V-280 Valor, który zaoferowała spółka Bell Textron (część korporacji Textron) na następcę średnich śmigłowców wielozadaniowych Sikorsky UH-60M/V Black Hawk. Oferta została wybrana 5 grudnia 2022.
Prototyp V-280 Valor / Zdjęcia: Bell Textron
Decyzja ADM (Acquisition Decision Memorandum) została podpisana po posiedzeniu Rady ds. Zakupów (Defense Acquisition Board, DAB). Poprzedziło ją zatwierdzenie wstępnego przeglądu technicznego (Preliminary Design Review, PDR) w kwietniu br. i formalne zatwierdzenie wyników przeglądu przystępności cenowej, wykonalności technologicznej, prognoz zagrożeń oraz ryzyka związanego z bezpieczeństwem, inżynierią, produkcją, utrzymaniem i kosztami, na posiedzeniu rady ASARC (Army Systems Acquisition Review Council) w czerwcu br.
Oznacza to, że niebawem powinna zostać zawarta pierwsza umowa produkcyjna (tzw. opcje kontraktowe, których jest łącznie dziewięć) na szczegółową weryfikację projektu technicznego (Critical Design Review, CDR) oraz zakup 6 planowanych prototypów, na mocy umowy ramowej z grudnia 2022 o wartości 232,2 mln USD (913,06 mln zł), w ramach fazy produkcyjno-inżynieryjnej (Engineering & Manufacturing Development, EMD), na którą zarezerwowano 1,361 mld USD (5,35 mld zł) w ramach budżetu obronnego NDAA.
Procedowanie wniosku trwało dłużej niż zakładano, gdyż konkurencyjni oferenci, Lockheed Martin i Boeing, złożyli protest po wyborze oferty Bell Textron, ale który ostatecznie odrzucono. Konkurenci oferowali śmigłowiec ze współosiowym układem dwuwirnikowym z przeciwbieżnymi wirnikami sztywnymi i śmigłem pchającym Sikorsky Defiant X.
To ważny krok dla FLRAA i dowód zaangażowania US Armyw nasz najwyższy priorytet modernizacji lotnictwa — powiedział zastępca sekretarza US Army ds. zakupów, technologii i logistyki Doug Bush. FLRAA zapewni przyszłej Armii możliwości szturmowe i MEDEVAC, znacznie zwiększając prędkość, zasięg i wytrzymałość.
To ekscytujący dzień dla US Army… a co ważniejsze dla naszych żołnierzy. FLRAA zapewni prawdziwie transformacyjne możliwości lotnikom Armii, ponieważ podtrzymujemy zaufanie z żołnierzami na ziemi, powiedział gen. Michael C. McCurry, 17. dowódca US Army Aviation Branch. Przyszłe pola bitew wymagają rozszerzonego manewru, zdolności do utrzymywania i zapewniania dowodzenia i kontroli na dużych odległościach, a oczywiście ewakuacji naszych rannych. Wszystkie te elementy dotyczą zarówno sił konwencjonalnych, jak i sił operacji specjalnych. Dzięki mniej więcej dwukrotnie większemu zasięgowi i dwukrotnie większej prędkości FLRAA zapewni niezrównane możliwości bojowe siłom połączonym.
Zgodnie z obecnym harmonogramem, oblot docelowego prototypu zmiennowirnikowca bazującego na V-280 Valor planowany jest w 2026, a rozpoczęcie produkcji małoseryjnej (low-rate initial production, LRIP) ma rozpocząć się w 2028. Tak aby pierwsze zmiennowirnikowce zostały przekazane do linii w 2030.
V-280 Valor został opracowany pierwotnie na potrzeby programu demonstracyjnego JMR TD (Joint Multi-Role Technology Demonstrator), uruchomionego w 2013. Kompozytowy płatowiec statku powietrznego ujawniono pod koniec września 2015, a kompletny prototyp o nr rejestracyjnym N280BH oblatano 18 grudnia 2017.
V-280 Valor został wyposażony w potrójnie dublowany elektroniczny system sterowania fly-by-wire, usterzenie motylkowe, stałe skrzydła, duże przesuwane drzwi boczne o szerokości 1,8 m i chowane podwozie. Maksymalna masa startowa wynosić ma ok. 13 680 kg. Napęd stanowią dwa silniki turbowałowe General Electric T64-GE-419 o mocy 4750 KM (3540 kW) każdy. Docelowy statek powietrzny dla US Army będzie napędzany nowymi silnikami turbowałowymi General Electric T901-GE-900 (oznaczenie producenta: GE3000), wybranymi w programie ITEP (Improved Turbine Engine Program).
Do czasu wyboru oferty pod koniec 2022, w ciągu trzech lat zmiennowirnikowiec wylatał ponad 214 godzin (w ponad 150 lotach testowych), zaliczając kluczowe próby, takie jak wysoka manewrowość przy niskiej prędkości przelotowej, lot na duży dystans, loty z prędkością do 305 w. (565 km/h) czy szybka integracja systemów misji i wyposażenia. Dodatkowo, 15 lotów na V-280 wykonali piloci doświadczalni US Army (uzyskano informacje zwrotne również od techników i personelu obsługi naziemnej oraz biura programowego US Army).
Warto dodać, że zainteresowanie programem FLRAA wyrazili też sojusznicy z Wielkiej Brytanii, Włoch i Norwegii. Docelowa konstrukcja może też może stać się podstawą dla następcy wielozadaniowych śmigłowców pokładowych MH-60R/S Seahawk w amerykańskiej marynarce wojennej (US Navy), transportowych Bell UH-1Y Venom w Korpusie Piechoty Morskiej (US Marine Corps, USMC) czy poszukiwawczo-ratowniczych MH-60T Jayhawk w straży wybrzeża (US Coast Guard).