W dniach 13-15 maja br. w Bukareszcie odbywają się targi przemysłu obronnego BSDA 2026 (Black Sea Defense, Aerospace and Security). Białostocka spółka STEKOP zaprezentowała, opracowany wspólnie z Bydgoskimi Zakładami Elektromechanicznymi Belma (część Polskiej Grupy Zbrojeniowej) i Wojskowym Instytutem Techniki Pancernej i Samochodowej (WITPiS) z Sulejówka, bezzałogowo-załogowy system minowania narzutowego Bluszcz.
Zdjęcia: Jakub Link-Lenczowski, MILMAG
Bluszcz miał premierę podczas zeszłorocznego XXXIII Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego MSPO 2025 w Targach Kielce. W bieżącym roku był prezentowany żołnierzom 1. Pułku Saperów z Brzegu oraz podczas otwartych testów bezzałogowych systemów uzbrojenia na poligonie Wojskowego Instytutu Technicznego Uzbrojenia w Zielonce.
Jest to nowoczesne rozwiązanie przeznaczone do szybkiego i precyzyjnego tworzenia pola minowego. Innowacyjnym elementem systemu jest zastosowanie zamiennej obsługi manualnej lub zdalnej pojazdu przez operatora, w zależności od poziomu zagrożenia. Pojazd dysponuje centralnym systemem sterowania, umożliwiającym realizację trybu bezzałogowego, z elementami autonomii umożliwiającymi zaprogramowanie trasy przejazdu.
Zasadniczym elementem systemu jest zintegrowany z podwoziem pakiet luf z 20 wymiennymi kasetami, z których każda załadowana jest 5 minami przeciwpancernymi MN-123. System minuje w pasie do 30 do 90 metrów. Zarówno zakres jak i gęstość minowania są programowalne. Miny narzutowe o średnicy 180 mm i wysokości 90 mm mają masę 3,7 kg. Mogą być wyposażone w ładunki kumulacyjne EFP. Są one zdolne do penetracji pancerza o grubości 60 mm. Wybuch może być inicjowany zapalnikiem magnetycznym, zwłocznym lub natychmiastowym. Minę przed wyrzuceniem można zaprogramować tak, aby eksplodowała w żądanym momencie – po określonym czasie od zadziałania zapalnika lub p przejechaniu nad nią konkretnej liczby pojazdów. Zgodnie z wymaganiami konwencji międzynarodowych miny MN-123 podlegają neutralizacji po określonym czasie. Neutralizacja jest realizowana albo przez detonację albo przez zablokowanie możliwości zdetonowania ładunku wybuchowego.
TAERO
Bazą Bluszcza jest pojazd załogowo-bezzałogowego TAERO, które z kolei miał premierę podczas XXX MSPO 2022. Został on opracowany w oparciu o załogowy Pojazd Wojsk Aeromobilnych (PWA) AERO, który trafił do 6. Brygady Powietrznodesantowej.
Został przystosowany do realizacji misji w trybie bezzałogowym, w oparciu o Centralny System Sterowania Pojazdem (CSSP), opracowany przez spółkę STEKOP na bazie wieloletnich doświadczeń w budowie bezzałogowych platform lądowych związanych z linią TARVOS oraz projektem bojowo-rozpoznawczego autonomicznego pojazdu kołowego Perun, w kooperacji z Zakładami Mechanicznymi Tarnów (ZMT) i Wojskową Akademią Techniczną (WAT) przy współfinansowaniu rzez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) w ramach Programu Badań Naukowych na Rzecz Obronności i Bezpieczeństwa Państwa pn. Przyszłościowe Technologie dla Obronności – Konkurs Młodych Naukowców.
Podczas projektowania TAERO zebrano opinie i uwagi ze strony spadochroniarzy z 6. BPD. Efektem powyższego jest pojazd, łączący zalety platformy załogowej i bezzałogowej z zachowaniem możliwości desantowania techniką spadochronową.
Pojazd TAERO został dopuszczony do poruszania po drogach publicznych i bezdrożach w trybie załogowym (z kierowcą). Zależnie od sytuacji i zagrożeń, pojazd może zostać przekonfigurowany w tryb bezzałogowy w krótkim czasie. W trybie bezzałogowym oferuje on możliwość jazdy w trybie zdalnego sterowania przez operatora, odtwarzanie trasy zarejestrowanej w trybie jazdy załogowej lub zdalnego sterowania, jazdy autonomicznej po zadanej przez operatora trasie, jazdy w trybie follow me za żołnierzem (jako muł na kołach) lub za innym pojazdem, jazdy w trybie wahadłowym pomiędzy wyznaczonymi punktami, operowania jako szpica w kolumnie marszowej, jazdy w tandemie z pojazdem opancerzonym (mobilnym stanowiskiem sterowania), prowadzenia zadań rozpoznania i obserwacji z użyciem dodatkowego wyposażenia np. głowicy obserwacyjnej czy realizacji misji z wykorzystaniem napędu elektrycznego (dzięki zredukowanemu śladowi cieplnemu).
Pojazd wyposażony jest w podwójny napęd: główny wysokoprężny spalinowy o mocy 96 kW (130 KM) oraz pomocniczy elektryczny o mocy 50 kW. Ten pierwszy zapewnia zasięg do 400 km, a drugi do 30 km (po drogach utwardzonych). Prędkość maksymalna wynosi 100 km/h, jednak producenci ze względów bezpieczeństwa zalecają jazdę do 50 km/h. Masa własna pojazdu wynosi 2800 kg, a jego ładowność to kolejne 1000 kg. TAERO ma 3,6 m długości, 2,1 m szerokości i 2,1 m wysokości (bez lusterek i anten).
TAERO wyposażono we wspomniany CSSP, oparty o jednostkę operacyjną wraz z niezbędną infrastrukturę informatyczną, dwuantenowy system lokalizacji satelitarnej (GNSS GPS) wspomagany jednostką zliczeniową (IMU), czujniki monitorowania otoczenia (kamerę termowizyjną o rozdzielczości 640×480 px, kamerę dzienną 1920×1080 px i kamery obwodowe 2 Mpx) oraz rozwiązania mechatroniczne, współpracujące z fabrycznymi mechanizmami platformy. System został wyposażony w moduł bezpieczeństwa autoryzujący dostęp do zarządzania pojazdem i jego zasobami.
Łączność bezprzewodową zapewnia zespół radiomodemów wysokiej przepustowości danych, umożliwiający przekaz sygnałów sterujących i wizji z minimalnymi opóźnieniami. Jej zasięg wynosi 5 km w terenie otwartym z szyfrowaniem AES-256 z możliwością zwiększenia do 15-20 km, dzięki punktom retransmisyjnym.
TAERO charakteryzuje się napędem na obie osie, sztywnymi mostami, blokadami mechanizmów różnicowych oraz terenowym ogumieniem wyposażonym we wkładki dojazdowe. Został przystosowany do desantowania spadochronowego, transportu na pokładzie okrętu, drogą i koleją, na zawiesiu pod śmigłowcem, a także transportu ładunków na platformie ładunkowej z możliwością samozaładunku oraz holowania przyczep lub trałów.
Modułowa architektura i przestrzeń ładunkowa wraz z pokładowym źródłem energii elektrycznej dużej mocy (30 kW) umożliwia rozbudowę i integrację z dodatkowym modułami np. głowicą obserwacyjną, systemami uzbrojenia czy systemami rozpoznania zagrożeń. Dzięki temu TAERO może zostać skonfigurowany do roli pojazdu rozpoznania inżynieryjno-saperskiego lub chemicznego, logistycznego lub ewakuacji medycznej, nośnika systemów rozpoznawczych, zdalnie sterowanych stanowisk strzeleckich, zdalnie sterowanych wyrzutni pocisków przeciwpancernych, amunicji krążącej, systemów do zwalczania bezzałogowców, wyrzutni celów pozornych czy pasywnego namierzanie celów z użyciem głowic obserwacyjnych innych pojazdów.