Zdjęcia: Ministerstwo Obrony Włoch
Dwustronna umowa obejmuje również wsparcie eksploatacji przez cały okres służby nie krótszy niż 30 lat oraz transfer technologii do krajowego przemysłu. Dokument został podpisany przez zastępcę dyrektora generalnego ds. uzbrojenia, kontradmirała António Mateusa, w Palazzo Difesa we włoskiej stolicy.
Dostawy okrętów zaplanowano na lata 2029-2030. Zbuduje je włoska spółka stoczniowa Fincantieri – Cantieri Navali Italiani we współpracy z grupą Leonardo, tworzące w tym celu konsorcjum Orizzonte Sistemi Navali (OSN). Program ten jest częścią procesu modernizacji portugalskiej Marynarki Wojennej i sił zbrojnych, mającego na celu dostosowanie ich do nowej rzeczywistości geopolitycznej i zagrożeń.
Zakup ma być finansowany z instrumentu unijnego programu preferencyjnych pożyczek SAFE (Security Action for Europe), na który Portugalia otrzyma łącznie maksymalnie 5 841 179 332 EUR (25,12 mld zł), zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej z 15 stycznia br. (zaplanowano zakup m.in. 90 niemieckich kołowych transporterów opancerzonych GTK Boxer).
Według doniesień, konsorcjum OSN najpierw zbuduje dwa okręty FREMM EVO dla Marynarki Wojennej Włoch (pierwsza jest w budowie od kwietnia 2025), a następnie trzy dla Portugalii. Włoskie i portugalskie okręty będą zbliżone do siebie za wyjątkiem systemów łączności. Jeśli chodzi o pociski przeciwokrętowe, decyzja wciąż nie została podjęta między Teseo Mk2/E europejskiego konsorcjum MBDA a NSM norweskiej spółki Kongsberg Defence & Aerospace.
Pierwsze doniesienia prasowe o wyborze FREMM EVO pojawiły się na łamach CNN Portugal w grudniu 2025, choć wcześniej, 26 listopada ministrowie obrony Portugalii i Włoch podpisali deklarację woli współpracy, zwłaszcza ze szczególnym uwzględnieniem przemysłu, w kontekście, w którym Włosi ubiegali się o sprzedaż trzech fregat, a minister Nuno Melo oświadczył wówczas, że nadal nie podjęto żadnej decyzji w sprawie umowy.
Włoski FREMM EVO / Grafika: Fincantieri – Cantieri Navali Italiani
Jeśli chodzi o FREMM EVO (od EVOLUTION) dla Włoch, to w porównaniu z bazowym projektem FREMM (Frégate Européenne Multi-Mission), modyfikacje mają obejmować: zmodernizowany system zarządzania walką SADOC Mk4 i nowe dwupasmowe radary Leonardo Kronis z czertami antenami ścianowymi w technologii AESA, pracującymi w pasmach X i C, przystosowane do wykrywania taktycznych pocisków balistycznych (TBM), pocisków manewrujących i przeciwokrętowych. Planuje się także zastosowanie nowocześniejszych rozwiązań w zakresie prowadzenia walki radioelektronicznej (Elettronica Zeus), uzbrojenie artyleryjskie (zestawy obrony bezpośredniej Leonardo LionFish kal. 30 mm) i rakietowe (w tym pociski przeciwlotnicze MBDA Aster 30 NG i przeciwrakietowe Aster 30 B1 NT oraz pociski przeciwokrętowe MBDA Teseo Mk 2/EVO), sonary (holowany Thales UMS 4249/CAPTAS-4) i wyposażenie łączności oraz obserwacji (głowica elektrooptyczna Leonardo DSS-IRST). FREMM EVO mają charakteryzować się zwiększoną ochroną cybernetyczną, wydajniejszymi układami chłodzenia/klimatyzacji i dystrybucji energii elektrycznej oraz wytwarzaniem mniejszych zanieczyszczeń oraz dysponować najnowszymi możliwościami zwalczania bezzałogowych statków latających i zdolnością do zarządzania systemami bezzałogowymi: powietrznymi, nawodnymi i podwodnymi.
Dla Marynarki Wojennej Portugalii będzie to kolejne wzmocnienie po wielozadaniowym okręcie z płaskim pokładem lotniczym o kryptonimie PMN (Plataforma Naval Multifuncional), który otrzyma nazwę NRP Don João II (A5208), projektu MPV 10720 – zwodowanym 7 kwietnia br. przez niderlandzką Damen Shipyards w stoczni w rumuńskim Gałaczu, a także dwóch okrętów logistycznych w programie NRE+ (Navio Reabastecedor de Esquadra e Logístico), budowanych od 14 listopada 2025 w tureckiej stoczni Ada Denizcilik ve Tersane İşletmeleri A.Ş. w Tuzli.
Obecnie w służbie są dwie 122-metrowe wielozadaniowe fregaty typu Bartolomeu Dias: NRP Bartolomeu Dias (eks-niderlandzka HNLMS Van Nes (F833)) i D. Francisco de Almeida (eks-HNLMS Van Galen (F834)) oraz trzy 116-metrowe typu Vasco da Gama niemieckiego projektu A200 MEKO: NRP Vasco da Gama (F330), przechodząca modernizację, Álvares Cabral (F331) i Corte-Real (F332).
Czytaj także: