3 stycznia br. portal branżowy The Drive poinformował, że uzyskał potwierdzenie z biura programowego F-35 JPO, że w samolotach wielozadaniowych Lockheed Martin F-35 Lightning II w najnowszej wersji Block 4, radar z anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA typu AN/APG-81 zostanie zastąpiony przez nowe urządzenie, oznaczone jako AN/APG-85.
Polska będzie jednym z użytkowników najnowszej wersji F-35A Block 4 / Grafika: Lockheed Martin
Co ciekawe, oznaczenie AN/APG-85 po raz pierwszy pojawiło się we wniosku budżetowym amerykańskich wojsk lotniczych (US Air Force, USAF) na rok fiskalny 2023, o czym informował portal branżowy Defense News 8 kwietnia 2022. Wówczas jednak uznano to za… literówkę, gdyż wcześniej nie informowano o planach zastąpienia stacji radiolokacyjnych AN/APG-81 w samolotach rodziny F-35. Intrygujące oznaczenie pojawiło się we wniosku o zakup 7 dodatkowych F-35A Block 4 (do planowanych wcześniej 33) za 921 mln USD w ramach 17. partii produkcyjnej.
Redaktorzy portalu The Drive skontaktowali się w tej sprawie ze wspomnianym biurem F-35 JPO, jak i głównym producentem i integratorem programu, spółką Lockheed Martin. Z tego pierwszego otrzymano odpowiedź, że:
Siły Powietrzne USA, Marynarka Wojenna i Korpus Morski wspólnie opracowuje i integruje zaawansowany radar dla F-35 Lightning II, który będzie w stanie pokonać obecne i przewidywane zagrożenia powietrzne i powierzchniowe ze strony przeciwników. Ten zaawansowany radar będzie kompatybilny ze wszystkimi wariantami samolotu F-35.
Wyjaśniono, że stacja radiolokacyjna AN/APG-85 trafi tylko na samoloty F-35A, F-35B i F-35C w wersji Block 4. Na tę chwilę nie wiadomo, czy w toku modernizacji nowe radary trafią na starsze egzemplarze. Niewiadomą pozostaje również informacja, kto będzie produkował i dostarczał nowe urządzenia.
Obecnie, wszystkie samoloty rodziny F-35 dysponują radiolokatorami AN/APG-81, produkowanymi przez spółkę Northrop Grumman od 2001 w ramach ówczesnej fazy System Development and Demonstration (SDD). Prace nad urządzeniem, będącym w istocie następcą AN/APG-77 z F-22A Raptor, rozpoczęto jeszcze w lutym 1996 po przyznaniu kontraktu na opracowanie MIRFS/MFA (Multifunction Integrated RF System/Multifunction Array).
Tymczasem, spółka Northrop Grumman informuje, że w bieżącym roku zostanie dostarczony 1000. egzemplarz radaru AN/APG-81, a do końca trwania programu w 2035 ich liczba miałaby przekroczyć 3000. Nie można zatem wykluczyć, że AN/APG-85 to modyfikacja/modernizacja obecnego urządzenia, choć formalnie powinna wówczas otrzymać oznaczenie AN/APG-81(V)1, zgodnie z amerykańską nomenklaturą wojskową.
Nowy radar będzie zatem jedną z ponad 75 istotnych modyfikacji zastosowanych w F-35 Block 4. Wśród nich znajdą się większe zdolności prowadzenia walki radioelektronicznej, nowy czujnik elektrooptyczny EOTS (Electro-Optical Targeting System), kolejne zintegrowane uzbrojenie (17 wg Forbesa, ale również chodzi o systemy broni niekinetycznej, np. ataku elektronicznego), modyfikacje kabiny i systemów nawigacji. Niektóre z nich będą wprowadzane stopniowo do ostatecznej konfiguracji, dla której może być wymagana modernizacja silnika w celu zapewnienia większej mocy dla wszystkich systemów. Wśród nie utajnionych modyfikacji jest optoelektroniczny system zobrazowania sytuacji taktycznej (Distributed Aperture System) nowej generacji, nowy zintegrowany procesor rdzeniowy (25 razy szybszy), ulepszenia systemów chłodzenia, nowy procesor (3 razy szybszy) i 8 dodatkowych anten systemu walki radioelektronicznej (obecnie jest 12) (Koniec prób silnika XA100-GE-100).
Lockheed Martin informowała również o integracji z nowym systemem przeciwkolizyjnym (Auto Ground Collision Avoidance System) czy nową architekturę systemową wyposażenia Technical Refresh 3, co zapewni możliwość prowadzenia operacji wielodomenowych, zdolności obrony przeciwrakietowej, funkcję opcjonalnie załogowego lotu oraz większy zasięg, dzięki zastosowaniu zewnętrznych zbiorników paliwa.
W połowie sierpnia ub. r. USAF odebrały pierwszy z sześciu fabrycznie nowych samolotów F-35A, które będą służyć do testowania konfiguracji Block 4 i wyposażenia Technical Refresh 3. Wśród użytkowników wersji F-35A TR3 Block 4 będą Siły Powietrzne RP, które otrzymają łącznie 32 egzemplarze pochodzące począwszy od 16. serii produkcyjnej (małoseryjnej; LRIP) z pierwszymi dostawami od 2024. Do Polski mają trafić na przełomie 2024 i 2025. Nie jest jednak jasne, czy nowy radar AN/APG-85 trafi do polskich samolotów (jak i innych eksportowych), czy będzie przeznaczony tylko dla amerykańskich sił zbrojnych (Umowa na produkcję pierwszych polskich F-35A Lightning II, Pierwszy F-35A do testowania wersji Block 4).
AKTUALIZACJA
11 stycznia br. amerykańska spółka Northrop Grumman potwierdziła, że prowadzi prace nad radarem nowej generacji AN/APG-85 do samolotów rodziny F-35. Zgodnie z komunikatem prasowym, będzie to zaawansowany wielofunkcyjny radar, który będzie kompatybilny ze wszystkimi wariantami samolotu F-35 i będzie w stanie wykrywać obecne i prognozowane zagrożenia powietrzne i naziemne. Dodano, że opracowanie i integracja APG-85 będzie obejmować niektóre z najnowszych dostępnych technologii i pomoże zapewnić przewagę powietrzną. Northrop Grumman twierdzi, że ten zaawansowany czujnik zapewni niezrównaną świadomość sytuacyjną przestrzeni pancernej, co przełoży się na zdolności bojowe platformy, skuteczność i przeżywalność.