W środę, 10 lipca 2024, francuski portal branżowy Intelligence Online poinformował, powołując się na swoje źródła, że rząd w Paryżu jest bliski finalizacji umowy na zakup szwedzkich samolotów wczesnego ostrzegania i dowodzenia Saab GlobalEye klasy AEW&C (Airborne Early Warning and Control).
Zdjęcia: Saab Defence and Security
Nie jest to bynajmniej informacja zaskakująca. Przypomnijmy, że 8 kwietnia 2024 pojawiły się doniesienia w mediach społecznościowych, że francuski spotter Denis Aguilar sfotografował należący do szwedzkiej spółki Saab Defence and Security samolot GlobalEye. Zdjęcia wykonał w pobliżu 118. bazy lotniczej francuskich wojsk lotniczych i kosmicznych (Armée de l’air et de l’espace) w Mont-de-Marsan Colonel Rozanoff, w departamencie Landy w regionie Nowa Akwitania.
Zgodnie z doniesieniami był to egzemplarz o nr rejestracyjnym SE-RMV (jeden z pięciu łącznie zamówionych przez Zjednoczone Emiraty Arabskie, dostarczony zamawiającemu 25 kwietnia br.). W dniach 3-5 kwietnia wykonał loty we francuskiej przestrzeni powietrznej, m.in. w rejonie ośrodka doświadczalnego CEAM/AWC (Centre d’Expertise Aérienne Militaire/Air Warfare Center), odpowiedzialnego za ekspertyzy, eksperymenty i walidację operacyjną lotniczych systemów uzbrojenia na rzecz francuskich wojsk lotniczych i kosmicznych.
Od 1991 Francja dysponuje czterema samolotami samolot wczesnego ostrzegania i dowodzenia Boeing E-3 Sentry AWACS (Airborne Warning and Control System) z silnikami CFM56, które zostały zmodernizowane do standardu E-3F. Są użytkowane w 36. Eskadrze Wykrywania i Kontroli Berry (Escadron de détection et de contrôle aéroportés 36 Berry) w 702. bazie lotniczej Avord Capitaine Georges Madon w departamencie Cher, w Regionie Centralnym.
Nie jest jednak tajemnicą, że mimo modernizacji konstrukcja starzeje się, a inni zachodni użytkownicy już wybrali następcę dla swoich samolotów Sentry w postaci nowego Boeinga E-7A Wedgetail (Wielka Brytania zamówiła 3 egzemplarze z opcją na 2 kolejne, NATO na razie 6 egzemplarzy z 14 szacowanego zapotrzebowania, a USA na razie 2 egzemplarze z łącznie planowanych 26).
Jeden z czterech francuskich E-3F Sentry AWACS / Zdjęcie: Cjp24 via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Saab oferował GlobalEye bezskutecznie w Finlandii (jako uzupełnienie dla JAS 39E Gripen) w programie HX oraz dla wspomnianego Sojuszu Północnoatlantyckiego w programie Alliance Future Surveillance and Control (AFSC). Sukcesem okazało się zamówienie pięciu egzemplarzy przez Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz trzech przez Szwecję (z opcją na jeden kolejny), oznaczonych w tym przypadku jako S 106 GlobalEye.
Zgodnie z informacją z maja ub. r., zakupu tej platformy nie wyklucza Polska, która ostatnio odebrała dwa używane Saab 340B AEW-300.
GlobalEye został zabudowany na płatowcu odrzutowego cywilnego samolotu biznesowego Bombardier Global 6000. Samolot jest zdolny do wykonywania 11-godzinnych lotów non-stop. Przenosi zestaw czujników, w tym nowy radar Erieye ER (Extended Range), pracujący w paśmie X o zwiększonym zasięgu. Radar jest zdolny wykrywać i śledzić naziemne cele ruchome (również o zmniejszonej sygnaturze radarowej), statki powietrzne, rakietowe pociski manewrujące oraz peryskopy okrętów podwodnych w odległości do 450 km. Erieye ER może działać pomimo aktywnego zakłócania.
Pozostałe wyposażenie (w przypadku wersji bazowej dla ZEA) to radar Leonardo/Selex ES Seaspray 7500E do obserwacji powierzchni morza i lądu, wyposażony do tego celu w stację GMTI (Ground Moving Target Indication), głowica optoelektroniczna FLIR Systems Star Safire 380HD, system identyfikacji swój-obcy, transponder ADS-B, system samoobrony, system automatycznej identyfikacji AIS, łącza danych (w tym satelitarne), urządzenia wsparcia elektronicznego ESM oraz system wykrywania i identyfikacji źródeł promieniowania radiowego ELINT.