W piątek, 12 stycznia, zgodnie z zapowiedziami, amerykańska spółka Lockheed Martin dokonała oficjalnej prezentacji prototyp ponaddźwiękowego samolotu doświadczalnego X-59 QueSST (Quiet Supersonic Transport), zbudowanego dla Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej NASA. Został on zaprojektowany i zbudowany w zakładach Skunk Works w kalifornijskim Palmdale.
X-59 QueSST / Zdjęcie: Lockheed Martin
W ceremonii uczestniczyli przedstawiciele Lockheed Martin, NASA i przedstawiciele rządu federalnego, w tym: wiceprezes wykonawczy Lockheed Martin Aeronautics Greg Ulmer, wiceprezes i dyrektor generalny Lockheed Martin Skunk Works John Clark, zastępcy administratora NASA Pam Melroy, Jim Free, Bob Pearce oraz starsza doradca ekonomiczny gubernatora Kalifornii, Dee Dee Myers.
Jesteśmy podekscytowani podjęciem tego wyzwania wraz z NASA, której misja cichego gromu dźwiękowego będzie miała trwały, transformacyjny wpływ na ludzi na całym świecie – powiedział John Clark, wiceprezes i dyrektor generalny Lockheed Martin Skunk Works. Ten projekt to tylko jeden z przykładów szerszej pomysłowości w branży, ponieważ nieustannie staramy się przekraczać granice tego, co jest możliwe.
Cały zespół X-59 oparł się na wiedzy obu legendarnych organizacji, NASA i Lockheed Martin, aby zapewnić sukces temu programowi. Jestem niezwykle dumny ze wszystkich, dzięki którym ten historyczny moment stał się możliwy – powiedział Greg Ulmer, wiceprezes wykonawczy w Lockheed Martin Aeronautics.
Następnie samolot przejdzie testy naziemne, w tym testy pracy silnika i kołowania, przed kolejnym ważnym kamieniem milowym, czyli pierwszym lotem, który odbędzie się jeszcze w tym roku (Harmonogram prac jest opóźniony. Wcześniej informowano, że oblot nastąpi 2021, następnie do końca 2022, a później oczekiwano, że stanie się to do końca 2023 – przyp. red.).
Po zakończeniu wstępnych testów w locie, przejdzie on do fazy testów akustycznych. Ta faza obejmie loty nad obszarami zaludnionymi, aby zapewnić amerykańskim i międzynarodowym organom regulacyjnym statystycznie ważne dane niezbędne do zatwierdzenia nowych przepisów, które mogłyby umożliwić cichy komercyjny lot naddźwiękowy nad lądem. Celem jest weryfikacja założeń technologii cichego gromu dźwiękowego (soft thump) maksymalnie o natężeniu 75 decybeli (słyszalnym na poziomie gruntu). Skróciłoby to czas lotów komercyjnych o połowę w stosunku do obecnego, zmieniając sposób podróżowania ludzi na całym świecie.
https://twitter.com/LockheedMartin/status/1745919334956851552
Montaż samolotu był prowadzony w zakładach Skunk Works w kalifornijskim Palmdale, od grudnia 2019. Jak wspomniano, celem budowy samolotu jest opracowanie technologii tzw. cichego gromu dźwiękowego dla samolotów ponaddźwiękowych mających wykonywać loty nad terenami zaludnionymi.
Dlatego kabina znajduje się głębiej kadłuba, a pilot nie ma bezpośredniej widoczności przed sobą wobec braku przeszklonej owiewki. W zamian samolot otrzymał kabinę z systemem wizyjnym XVS (eXternal Vision System) opartym o kamerę w jakości obrazu 4K umieszczoną na nosie oraz kamerę Collins EVS3600 systemu FVS (Forward Vision System) pod kadłubem i wyświetlający obraz w kabinie. Pierwsza kamera wyświetla obraz nad nosem i służy też jako wyświetlacz przezierny (HUD – Head Up Display), a druga pod nim. W sierpniu 2019 była ona testowana na samolocie Beechcraft King Air UC-12B (Nowa infrastruktura w Skunk Works).
Oczekuje się, że prędkość maksymalna wyniesie Ma1,42 czyli około 1488 km/h, lecąc na wysokości 55 000 stóp (16 764 metrów), dzięki pojedynczemu silnikowi General Electric F-414-GE-100. Samolot ma 30,7 m długości, 9 m rozpiętości skrzydeł i 14,7 t maksymalnej masy startowej. Kabina, fotel katapultowy i górna owiewka pochodzą z samolotu szkolno-treningowego Northrop T-38, a podwozie z samolotu wielozadaniowego F-16 Block 25.
Współpraca NASA z Lockheed Martin Aeronautics w ramach projektu Low Boom Flight Demonstrator (LBFD), będącego częścią Integrated Aviation Systems Program, rozpoczęła się w lutym 2016. Model o wymiarach 2,45 x 1,83 m (8 x 6 stóp) był testowany w tunelu aerodynamicznym w jednym z trzech ośrodków Centrum Badawczym im. Johna H. Glenna w Cleveland w stanie Ohio. 23 czerwca 2017 zakończono fazę wstępnego przeglądu projektu (Preliminary Design Review, PDR). Budowa samolotu odbyła się na podstawie umowy o wartości 247,5 mln USD (945,72 mln zł), którą podpisano 3 kwietnia 2018.
Galeria zdjęć:
