W środę, 20 maja 2026, szwedzka spółka Saab Dynamics (część Saab Defence and Security) podpisała umowę o wartości 460 mln SEK (179,8 mln zł) z Agencją materiałów obronnych Gynybos resursų agentura/Defence Material Agency Ministerstwa Obrony Litwy na dostawy kolejnych 84-mm bezodrzutowych granatników przeciwpancernych Carl-Gustaf M4 (CGM4) w latach 2026-2029.
Zdjęcia: Saab Defence and Security
Zamówienie jest częścią nowo podpisanej umowy między Saab a Litwą, która przewiduje potencjalne opcje o łącznej wartości do 640 mln SEK (250,16 mln zł). Umowa obowiązuje przez dziesięć lat i obejmuje granatniki Carl-Gustaf M4, adaptery podkalibrowe do amunicji treningowej oraz trenażery Carl-Gustaf Outdoor Trainers. Umowa obejmuje również współpracę z litewskim przemysłem zbrojeniowym zgodnie z litewskimi przepisami o wartości 17 mln EUR (72,19 mln zł).
Jesteśmy dumni, że możemy nadal dostarczać litewskim siłom zbrojnym wysoce skuteczne możliwości broni Carl-Gustaf wraz z naszym sprzętem szkoleniowym, umożliwiając żołnierzom bezpieczne i pewne przygotowanie się do misji oraz ich wykonywanie – powiedział Görgen Johansson, dyrektor ds. obszaru biznesowego Dynamics w Saab.
Oprócz zakupionej broni inwestujemy również w litewski przemysł zbrojeniowy, naszą gospodarkę i potencjał technologiczny. Podpisaliśmy umowę o współpracy przemysłowej o wartości około 17 milionów euro z Saab Dynamics AB. Współpraca przyczyni się do wzmocnienia kompetencji krajowych w zakresie magazynowania amunicji, logistyki, rozwiązań inżynieryjnych i technologii bezpieczeństwa oraz będzie promować rozwój potencjału przemysłu obronnego kraju – powiedział minister obrony Litwy Robertas Kaunas.
Poprzednia umowa ramowa pierwotnie podpisana pomiędzy Saabem a urzędem zamówień obronnych FMV (Försvarets materielverk) przy Ministerstwie Obrony Królestwa Szwecji z 11 stycznia 2022, umożliwiała Litwie, Łotwie i Estonii składanie zamówień na Carl-Gustaf M4 i amunicję, a także na jednorazowe granatniki AT4. Dlatego 23 grudnia 2025 podpisano umowę o wartości 1,3 mld SEK (wówczas 506,54 mln zł) na dostawy AT4 i amunicji do CGM4 w latach 2027-2029. Z kolei 2 stycznia 2025 zawarto umowę na kolejne granatniki CGM4 o wartości 14 mln EUR z dostawami w latach 2025-2026.
Litwa jest użytkownikiem AT4 od 2014, natomiast CGM4 zostały zamówione w 2022, a dostawy rozpoczęły się w grudniu ub. r. – broń otrzymała oznaczenie Carl-Gustaf M4 RD.
Warto nadmienić, że Litwa stała się użytkownikiem granatników rodziny Carl-Gustaf już w połowie lat 1990., wprowadzając na uzbrojenie najpierw wariant M2, a później M3. Część z nich została przekazana walczącej Ukrainie w pakietach pomocy wojskowej, stąd też zamówienia na najnowszy model.
Carl-Gustaf M4 został ujawniony we wrześniu 2014 na terenie poligonu Bofors Test Center w Karskronie, w 23 lata po premierze poprzedniej generacji systemu. Badania kwalifikacyjne przeprowadzono w 2015. M4 przy masie 6,7 kg jest lżejszy od poprzednika o 3,4 kg, dzięki tytanowo-kompozytowej konstrukcji lufy i płaszcza, a także przekonstruowaniu niektórych elementów stalowych. Nowy granatnik jest również krótszy (950 mm długości w porównaniu do 1015 mm M3). Jest wyposażony w szynę Picatinny, która umożliwia montaż dodatkowych przyrządów obserwacyjno-celowniczych.
CGM4 przystosowano dotychczas do używania wszystkich 11 typów amunicji 84 mm x 246R używanej we wcześniejszej generacji, w tym FFV751 z nabojem kumulacyjnym w układzie tandemowym, FFV551 z nabojem kumulacyjnym wspomaganym silnikiem rakietowym, FFV502 z nabojem przeciwpancerno-kumulacyjnym, FFV441B z nabojem burzącym, FFV469 z nabojem dymnym, FFV545 z nabojem oświetlającym, FFV552 z nabojem ćwiczebnym o tych samych charakterystykach co FFV551 i FFV752 z nabojem ćwiczebnym o tych samych charakterystykach co FFV751. Granatnik Carl-Gustaf M4 charakteryzuje się skutecznym zasięgiem od 300 do 2100 metrów w zależności od wykorzystanej amunicji. 7 maja br. Saab zaprezentował nowo opracowany nabój kumulacyjny przeciwpancerny HEAT 758 dla nieujawnionego użytkownika.
Granatniki rodziny Carl-Gustaf trafiły do sił zbrojnych ponad czterdziestu państw, a w najnowszej wersji M4 do piętnastu, w tym m.in. także Australii, Danii, Estonii, Łotwy, Norwegii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Węgier i USA. Kolejnym nowym będzie Królestwo Niderlandów. Większość użytkowników zastępuje jednak starsze granatniki Carl-Gustaf M2/M3, które są także m.in. na uzbrojeniu Sił Zbrojnych RP, a konkretnie Wojsk Specjalnych.
W 2024 na zakup CGM4 dla innych jednostek Wojska Polskiego zdecydowała się Agencja Uzbrojenia, zamawiając 6000 egzemplarzy wraz z nowymi urządzeniami kierowania ogniem FCD 558 (Fire Control Device) i zapasem amunicji za 12,9 mld SEK netto (4,958 mld zł/6,5 mld zł brutto). Dostawy rozpoczęły się do Wojsk Lądowych i Wojsk Obrony Terytorialnej.
🇱🇹 Lithuania has signed a deal with Saab Dynamics AB for Carl-Gustaf M4 84mm grenade launchers, with deliveries starting this year.
The agreement also includes around €17 million in industrial co-operation to strengthen Lithuania’s defence industry and technological capability. pic.twitter.com/ozJjfxy75o
— Lithuanian MOD 🇱🇹 (@Lithuanian_MoD) May 21, 2026