W środę, 12 listopada 2025, szwedzka spółka Saab Defence and Security zawarła umowę o wartości 510 mln SEK (197,41 mln zł) z agencją zakupów obronnych FMI (Forsvarsministeriets Materiel- og Indkøbsstyrelse; występuje też pod angielskim akronimem DALO, Defence Acquisition and Logistics Organization) przy Ministerstwie Obrony Królestwa Danii na dostawę kolejnej partii 84-mm przeciwpancernych granatników bezodrzutowych Carl-Gustaf M4 (CGM4).
Zdjęcie: Saab Defence and Security
Pakiet obejmuje granatniki, amunicję bojową i ćwiczebną oraz pakiet szkoleniowy, a realizację umowy przewidziano na lata 2026-2028. Uzbrojenie trafi do Pierwsza broń zostanie dostarczona pod koniec 2025 roku i zostanie przekazana zarówno do Gwardia Narodowa (Hjemmeværnet), jak i Królewskich Wojsk Lądowych (Hæren). Zakup jest finansowany z funduszy GAFF (Genopretning af Forsvarets Fundament).
Carl-Gustaf M4 oferuje niezrównaną precyzję, mobilność i szeroki wybór amunicji, dzięki czemu duńskie siły zbrojne są dobrze wyposażone do radzenia sobie z różnorodnymi i zmieniającymi się zagrożeniami. Z niecierpliwością czekamy na kontynuację naszego długoletniego wsparcia dla duńskich sił zbrojnych – powiedział Görgen Johansson, szef działu biznesowego Dynamics w Saab.
Hæren są użytkownikiem rodziny granatników Carl-Gustaf od lat 1970., początkowo wersji M2, a następnie wersji M3, która nosiła lokalne oznaczenie Dysekanon M/85. Niedawno, bo 5 maja 2022 nabyły najnowszą wersję, omawianą Carl-Gustaf M4, w ramach umowy o nieujawnionej wartości, stając się 15. wówczas użytkownikiem CGM4, które otrzymały oznaczenie Dysekanon M4 i zastąpiły starsze uzbrojenie (Dania 15. użytkownikiem granatników CGM4).
Zakup większej liczby granatników odrzutowych to krok we właściwym kierunku w budowaniu potencjału bojowego duńskich sił zbrojnych. Jestem bardzo zadowolony, że uzbrojenie to przyniesie korzyści zarówno armii, jak i Gwardii Narodowej – powiedział dowódca działu systemów lądowych w FMI, płk Thomas Øgendahl Knudsen.
CGM4 służą do rażenia celów na krótkich i średnich dystansach. W zakresie zdolności przeciwpancernych uzupełniają je jednorazowe 66-mm granatniki M72 LAW (oznaczone Pansernærbekæmpelsesvåben M/72) i najnowsze 130-mm przeciwpancerne pociski kierowane (ppk) Spike LR2 (oznaczone Panserværnsmissilsystem SPIKE) (Spike LR2 dla Danii).
Strzelania kwalifikacyjne CGM4 w 2022 / Zdjęcie: Forsvaret
Carl-Gustaf M4 został ujawniony we wrześniu 2014 na terenie poligonu Bofors Test Center w Karskronie, w 23 lata po premierze poprzedniej generacji systemu. Badania kwalifikacyjne przeprowadzono w 2015. M4 przy masie 6,7 kg jest lżejszy od poprzednika o 3,4 kg, dzięki tytanowo-kompozytowej konstrukcji lufy i płaszcza, a także przekonstruowaniu niektórych elementów stalowych. Nowy granatnik jest również krótszy (950 mm długości w porównaniu do 1015 mm M3). Jest wyposażony w szynę Picatinny, która umożliwia montaż dodatkowych przyrządów obserwacyjno-celowniczych.
CGM4 przystosowano do używania wszystkich 11 typów amunicji 84 mm x 246R używanej we wcześniejszej generacji, w tym FFV751 z nabojem kumulacyjnym w układzie tandemowym, FFV551 z nabojem kumulacyjnym wspomaganym silnikiem rakietowym, FFV502 z nabojem przeciwpancerno-kumulacyjnym, FFV441B z nabojem burzącym, FFV469 z nabojem dymnym, FFV545 z nabojem oświetlającym, FFV552 z nabojem ćwiczebnym o tych samych charakterystykach co FFV551 i FFV752 z nabojem ćwiczebnym o tych samych charakterystykach co FFV751. Granatnik Carl-Gustaf M4 charakteryzuje się skutecznym zasięgiem od 300 do 2100 metrów w zależności od wykorzystanej amunicji.
Trwają też prace nad wdrożeniem amunicji programowalnej, która zwiększy zasięg rażenia dwukrotnie do 1500-2000 m. W wersji M4 wprowadzono także dwustopniowy system zabezpieczenia, dzięki któremu możliwe jest przenoszenie broni z amunicją wprowadzoną do lufy.
Granatniki rodziny Carl-Gustaf trafiły do sił zbrojnych ponad czterdziestu państw, a w najnowszej wersji M4 do piętnastu, w tym m.in. Australii, Estonii, Litwy, Łotwy, Norwegii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Węgier i USA. Kolejnym nowym będzie Królestwo Niderlandów. Większość użytkowników zastępuje jednak starsze granatniki Carl-Gustaf M2/M3, które są także m.in. na uzbrojeniu Sił Zbrojnych RP, a konkretnie Wojsk Specjalnych.
W 2024 na zakup CGM4 dla innych jednostek Wojska Polskiego zdecydowała się Agencja Uzbrojenia, zamawiając 6000 egzemplarzy wraz z nowymi urządzeniami kierowania ogniem FCD 558 (Fire Control Device) i zapasem amunicji za 12,9 mld SEK netto (4,958 mld zł/6,5 mld zł brutto). Dostawy rozpoczęły się do Wojsk Lądowych i Wojsk Obrony Terytorialnej.
Czytaj także:
- Dania dozbroi swoje F-35 w nowe pociski AIM-9X
- Dodatkowe 16 F-35A Lightning II dla Danii
- Starszy brat Miecznika z Danii w gdańskim porcie
- Nie Patriot, a SAMP/T NG. Dania stawia na europejski przemysł
- Boeing chce zbudować duńskie centrum MRO samolotów P-8A Poseidon
- Umowa na VL MICA dla Danii
- Dania kolejnym użytkownikiem MQ-9B SkyGuardian