We wtorek, 12 marca, doradca ds. bezpieczeństwa narodowego USA Jake Sullivan poinformował podczas briefingu prasowego, że Joe Biden podczas spotkania z prezydentem Andrzejem Dudą i premierem Donaldem Tuskiem ogłosi, że Polska otrzyma kolejne 2 mld USD (7,86 mld zł) w programie Foreign Military Financing (FMF) oraz ofertę na 96 śmigłowców szturmowych AH-64E Apache Guardian.
Zdjęcie: plut. Łukasz Fiedorowicz
(…) Jak wiecie dzisiaj prezydent Biden gości prezydenta Dudę i premiera Tuska z Polski na wspólnym spotkaniu tego popołudnia w Białym Domu. Prezydent Biden dwukrotnie odwiedził Warszawę w swoich historycznych wizytach w 2022 i 2023. I dziś ma okazję podziękować za polską gościnę i polskiemu przywództwu. Liderzy będą świętować 25-lecie wstąpienia Polski do NATO, który jest jeszcze bardziej zdeterminowany, zjednoczony, dynamiczny i większy niż kiedykolwiek – obecnie są to 32 państwa, po tym jak Szwecja dołączyła do Sojuszu w ubiegłym tygodniu. Tego popołudnia przywódcy podkreślą swoje zaangażowanie w sojusz NATO oraz we wspólną obronę w ramach Artykułu 5 oraz przygotowania do Szczytu NATO, który zorganizuje latem prezydent Biden.
Będą również dyskutować o naszym wsparciu dla Ukrainy, która mierzy się z brutalną rosyjską agresją. Jak wiecie, Polska zapewnia kluczowe wsparcie obronne dla Ukrainy. Pełni także kluczową rolę w zakresie zapewnienia logistyki dla nas i naszych partnerów w tym historycznym i bezprecedensowym wsparciu w dostawach narzędzi dla Ukrainy, których potrzebuje do obrony przeciwko tej rosyjskiej, imperialnej wojny podboju. Polski naród także hojnie otworzył drzwi swoich domów dla około jednego miliona ukraińskich uchodźców.
Polskie przywództwo demonstruje również po raz kolejny, bardzo żywo i namacalnie, że nielegalna inwazja Putina wywołała dokładnie odwrotny efekt niż Putin oczekiwał. Obecnie, Polska wydaje na obronę prawie 4% swojego PKB – dwa razy więcej niż wymaga zobowiązanie wobec NATO i służy jako kotwica w tętniącym życiem Sojuszu, podczas gdy Putin sądził że może podzielić i osłabić NATO.
Sojusznicze i bilateralne stosunki także umacniają się. Dziś, prezydent podzieli się z polskimi przywódcami informacją, że Stany Zjednoczone planują procedować kolejną pożyczkę w wysokości 2 miliardów dolarów bezpośrednio przez Foreign Military Financing, w ramach wcześniejszej zgody Kongresu na te fundusze oraz zaoferuje Polsce sprzedaż 96 śmigłowców Apache. Te szybko wdrożone zdolności zapewnią Polsce możliwość obrony siebie oraz wzmacniając interoperacyjność w ramach NATO oraz wzmacniając miejsca pracy w USA.
Przywódcy będą również rozmawiać o silnym bezpieczeństwie i sojuszu energetycznym, rozwoju relacji gospodarczych pomiędzy naszymi krajami, a także o wartościach demokratycznych. (…)
Jake Sullivan
Analiza
Przypomnijmy, że 25 września 2023 Departament Stanu USA ogłosił podpisanie pierwszej umowy pożyczki z Polską na równowartość także 2 mld USD w programie FMF w celu wsparcia modernizacji Wojska Polskiego. Wcześniej, bo 29 września 2022 Ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie informowała, że USA przekażą Polsce 288,6 mln USD (1,435 mld zł) bezzwrotnej pomocy finansowej w ramach programu FMF na wsparcie Sił Zbrojnych RP.
7 marca br., drugiego dnia 7. posiedzenia Sejmu RP, Paweł Bejda, sekretarz stanu w MON odpowiedzialny za nadzór nad modernizacją techniczną Wojska Polskiego, poinformował m.in. o podtrzymaniu planów pozyskania śmigłowców szturmowych AH-64E Apache Guardian.
21 sierpnia 2023 amerykańska Agencja Współpracy Obronnej DSCA (Defense Security Cooperation Agency) informowała o zgodzie Departamentu Stanu USA na ewentualną sprzedaż do Polski tych wiropłatów, które wraz z pakietem wyposażenia i uzbrojenia wyceniono na maksymalnie 12 mld USD (wówczas 49,38 mld zł).
17 listopada 2023 Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych informowało, że w amerykańskim Fort Novosel w stanie Alabama polscy piloci z 1. Brygady Lotnictwa Wojsk Lądowych w Inowrocławiu wykonali swoje pierwsze loty szkoleniowe na AH-64E.
Zanim jednak Wojsko Polskie będzie odbierać AH-64E, do kraju ma trafić 8 wydzierżawionych od amerykańskich wojsk lądowych AH-64D Apache Longbow jako zdolność pomostowa.
20 lutego br. MON podpisało kolejną umowę offsetową w ramach realizacji fazy II programu Wisła z Northrop Grumman International Trading, Inc. (część korporacji Northrop Grumman) na osiem zobowiązań, w tym na uruchomienie w Polsce produkcji amunicji dla uzbrojenia pokładowego śmigłowców Apache.
Z kolei 25 września 2023, podczas wizyty w USA ówczesnego szefa MON Mariusza Błaszczaka, podpisano umowę offsetową przewidującą ustanowienie na terenie Polski zaplecza obsługowo-naprawczego istotnych elementów wyposażenia tych śmigłowców. Wsparcie eksploatacji, remonty i przeglądy (MRO) będą realizowane w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 1 w Łodzi, natomiast szkolenia w Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.