W środę, 6 grudnia, Ministerstwo Obrony Chorwacji i Ambasada USA w Zagrzebiu poinformowały o rozpoczęciu dostaw 22 z 89 zamówionych amerykańskich bojowych wozów piechoty M2A2 Bradley ODS (Operation Desert Storm). Pojazdy zostały rozładowane w porcie Rijeka, w żupanii primorsko-gorskiej i w pierwszej kolejności trafiły do zakładów spółki Đuro Đaković Specijalna vozila w miejscowości Slavonski Brod w żupanii brodzko-posawskiej, gdzie zostaną wyremontowane i doposażone zgodnie z wymogami operacyjnymi nowego użytkownika.
Zdjęcie poglądowe: Ministerstwo Obrony Chorwacji
Prace nad wszystkimi 89 pojazdami w zakładach Đuro Đaković Specijalna vozila, we współpracy z producentem czyli spółką BAE Systems Inc., mają zakończyć się latem 2026. Odbywają się na mocy umowy o wartości 89 mln USD z 27 lipca br. pomiędzy BAE Land Systems a Dowództwem Zamówień US Army (Army Contracting Command, ACC). Umowa obejmuje także szkolenia personelu, które wesprze Gwardia Narodowa stanu Minnesota (Remonty chorwackich M2A2 Bradley ODS).
Zakup Badley’ów są potwierdzeniem ciągłych inwestycji we wzmocnienie wszystkich elementów armii chorwackiej. Poprzez strategiczne partnerstwo i współpracę ze Stanami Zjednoczonymi wyposażamy armię chorwacką w jeszcze większą zdolność do wypełniania swoich zadań, biorąc pod uwagę współczesne wyzwania w zakresie obrony i bezpieczeństwa. Rząd zapewnił wzrost budżetu obronnego, który podwoił się w ciągu ostatnich siedmiu lat i przekracza dziś miliard euro. W dalszym ciągu poprawiamy status i prawa materialne chorwackich żołnierzy oraz inwestujemy w sprzęt i modernizację armii chorwackiej – powiedział premier Chorwacji Andrej Plenković.
Jutro (7 grudnia) na posiedzeniu rządu przedstawimy „Ramy współpracy w dziedzinie obrony między Ministerstwem Obrony Republiki Chorwacji a Departamentem Obrony Stanów Zjednoczonych Ameryki od 2023 r. do 2028 r.”, który pokieruje stosunki między dwoma krajami w kierunku wzmocnienia i pogłębienia współpracy obronnej. W związku z tym Bradley’e wniosą znaczący wkład we wzmocnienie ogólnej siły bojowej i gotowości naszych sił zbrojnych. Jestem dumny, że część techniki wojskowej największego rodzaju sił zbrojnych otrzymują pojazdy, które są trzonem amerykańskich jednostek zmechanizowanych. Wierzę, że chorwaccy żołnierze z tak potężnymi środkami będą jeszcze silniejszym gwarantem pokoju i bezpieczeństwa naszej Ojczyzny, ale także poza nią – powiedział wicepremier i minister obrony Ivan Anušić.
Przejęcie przez Chorwację bojowych wozów piechoty Bradley sprawia, że silny i zdolny sojusznik jest jeszcze silniejszy i bardziej zdolny. Oznacza to także kolejną kluczową wspólną inwestycję amerykańsko-chorwacką w obronę Chorwacji i nasze zbiorowe bezpieczeństwo jako bliskich sojuszników w NATO – powiedział amerykański Chargé d’Affaires w Chorwacji Mark Fleming. Co więcej, dostawa pokazuje kolejne korzyści z amerykańsko-chorwackiego partnerstwa obronnego wraz z remontami w Đuro Đaković w Slavonskim Brodzie, który szybko staje się ważnym węzłem tego typu prac, promującym rozwój gospodarczy regionu. Głęboko doceniamy naszą bliską współpracę z rządem chorwackim przy tym ważnym projekcie z korzyścią dla obu naszych krajów – dodał.
Warto zauważyć, że 1 grudnia 2020 amerykańska Agencja Współpracy Obronnej DSCA (Defense Security Cooperation Agency) informowała o zgodzie Departamentu Stanu USA na ewentualną sprzedaż Chorwacji pakietu modernizacyjnego dla 76 M2A2 Bradley ODS. Maksymalna, szacowana wartość pakietu wynosiła 757 mln USD (wówczas 2,78 mld zł). O planach dostawy 60 M2A2 ODS wraz 24 kolejnymi egzemplarzami na części, informował 10 września 2019 ówczesny minister obrony Chorwacji Damir Krstičević.
Zatem Chorwacja otrzyma łącznie 89 pojazdów (a nie 84), gdyż obejmie dodatkowe 5 egzemplarzy przeznaczonych do szkolenia kierowców. Z tej puli 62 trafią do jednego wzmocnionego batalionu zmechanizowanego, ewentualnie dwóch o niższym stopniu ukompletowania. W ramach programu Departamentu Stanu USA o nazwie European Recapitalization Incentive Program (ERIP), kontrakt chorwacki miał ostatecznie wartość 202,2 mln USD, z czego 57 mln USD pochodziło z funduszy amerykańskich (obie wartości wzrosły w stosunku do pierwotnych deklaracji).
Plany zakupu nowych bwp na potrzeby trzech batalionów zmechanizowanych pojawiły w maju 2019, ale USA zaoferowały nieodpłatne przekazanie 60 M2A2 jeszcze na początku 2018. W lutym 2022 Chorwacja odebrała dwa śmigłowce wielozadaniowe UH-60M Black Hawk, także w ramach pomocy amerykańskiej, a wcześniej planowała również pozyskanie 12 kolejnych. Wydaje się, że niedawne przekazanie walczącej Ukrainie 14 transportowych Mi-8 (w tym 10 Mi-8MTW-1, 2 Mi-8T, 1 Mi-8PS oraz 1 Mi-8MTW-1WA) tylko przyspieszy realizację tych planów.
W Europie, poza Chorwacją, użytkownikiem M2A2 Bradley ODS została wspomniana Ukraina, która otrzymuje je w ramach pakietów pomocy wojskowej USA. Waszyngton przekazał już łącznie 186 pojazdów, w tym przynajmniej 4 w konfiguracji pojazdu drużyny wsparcia ogniowego, czyli M7A3 B-FiST (Bradley-Fire Support Team), które są zmodyfikowanym M2A2 ODS w wariancie zwiadowczym, rozpoznawczym i wskazywania celów. Według niderlandzkiej grupy analitycznej Oryx na materiałach wizualnych potwierdzono stratę 61 z nich, z czego ok. połowa to pojazdy całkowicie zniszczone. Dwa pojazdy zostały zdobyte przez Rosjan.
W niedalekiej przyszłości do użytkowników ma dołączyć Grecja, która ma otrzymać z amerykańskich nadwyżek do 350 M2A2 Bradley ODS. M2A2 w rzeczonej konfiguracji zostały wyposażone w dodatkowy dalmierz laserowy, system nawigacyjny i zestaw zakłócania systemów termowizyjnych. Ponadto, dodatkowym wyposażeniem tej wersji jest terminal Battlefield Command Information System ułatwiający wymianę informacji pomiędzy pojazdami. Pakiet powstał w oparciu o doświadczenia US Army zdobyte podczas operacji Pustynna Burza.