We wtorek, 22 lipca 2025, dowództwo NAVAIR (Naval Air Systems Command) amerykańskiej Marynarki Wojennej (US Navy) z Patuxent River w Maryland, w imieniu Departamentu Obrony USA, podpisało umowę o wartości 140 827 737 USD (511,033 mln zł) ze spółką Northrup Grumman Systems Corp. z Melbourne na Florydzie (część Northrop Grumman) na kontynuację produkcji i dostaw kolejnych pięciu samolotów wczesnego ostrzegania E-2D Advanced Hawkeye do Powietrznych Sił Samoobrony Japonii (Kōkū Jieitai).
Zdjęcia: Northrop Grumman
Aneks do umowy bazowej rozszerza zakres działań inżynieryjnych, które mają na celu wsparcie produkcji pięciu samolotów E-2D Advanced Hawkeye w konfiguracji japońskiej. Fundusze w całości pochodzą ze środków programu wojskowej sprzedaży zagranicznej FMS (Foreign Military Sales) dla Japonii i nie wygasną z końcem bieżącego roku fiskalnego (do 30 września 2025).
Prace będą realizowane w Melbourne na Florydzie (70%), Owego w stanie Nowy Jork (16%), Liverpool w stanie Nowy Jork (5%), Baltimore w stanie Maryland (3%), Marlborough w stanie Massachusetts (2%), Orlando na Florydzie (2%) oraz w różnych lokalizacjach w kontynentalnej części Stanów Zjednoczonych (2%), a ich zakończenie planowane jest na listopad 2028.
Poprzedni aneks w tej sprawie został podpisany 31 stycznia br. i miał wartość 57 360 906 USD (wówczas 236,577 mln zł). Japonia jest użytkownikiem 13 samolotów tego typu (w tym 4 zamówione 21 listopada 2014, których dostawy rozpoczęto w maju 2019). Z kolei 19 lipca 2024 zawarto umowę na produkcję omawianych 5 kolejnych. Dostawy mają zostać zrealizowane do końca marca 2029.
Zmodernizowane samoloty E-2D uzupełniają, a z czasem całkowicie zastąpią starsze E-2C Hawkeye, zamówione pierwotnie w liczbie 13 egzemplarzy w 1981 i 1983, będące w służbie od stycznia 1987. Samoloty są zgrupowane w 601. i 603. Eskadrze w bazach lotniczych Misawa i Naha, a ich uzupełnieniem są większe Boeing E-767, użytkowane począwszy od 2000 i stacjonujące w 602. Eskadrze w bazie lotniczej Hamamatsu. Wszystkie podlegają Grupie Wczesnego Ostrzegania i Rozpoznania (Keikaikoukuutai) Powietrznych Sił Samoobrony.
W porównaniu z E-2C, Advanced Hawkeye otrzymały nowe wyposażenie elektroniczne, w tym radar, awionikę, kolorowe wyświetlacze w kabinie oraz ulepszone silniki turbowałowe Allison/Rolls-Royce T56-A-427A i skrzydła ze zbiornikami paliwa, dzięki czemu maksymalny czas lotu bez tankowania w powietrzu wzrósł z 5 do 8 godzin.
Amerykańska Marynarka Wojenna (US Navy) użytkuje aż 51 egzemplarzy E-2D (z 76 zamówionych), co wynika z faktu posiadania największego lotnictwa pokładowego na świecie. Poza Japonią, jedynym na razie użytkownikiem eksportowym została Francja (3 zamówione), ale wkrótce może się to zmienić, gdyż 4 lutego br. tajwańska centralna agencja prasowa CNA informowała, że rząd Republiki Chińskiej w Tajpej podjął decyzję o zakupie sześciu nowych E-2D Advanced Hawkeye w miejsce posiadanych starszych E-2K. Pozwoli to przedłużenie linii produkcyjnej Northrop Grumman w St. Augustine na Florydzie.
Producent prowadzi działania marketingowe związane z E-2D, zwłaszcza w Indiach, Egipcie czy Polsce, która wprawdzie wdrożyła do służby dwa używane Saab 340B AEW-300 zakupione w Szwecji, ale jest zainteresowana samolotami fabrycznie nowymi w dłuższej perspektywie (takimi jak konkurencyjny Saab GlobalEye, który zdobywa zainteresowanie ze strony kolejnych państw). Z zakupu E-2D zrezygnował Izrael.