W środę, 21 stycznia 2026, Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej (DWOT) poinformowało, że Oddział Komunikacji Strategicznej, we współpracy z Zespołem Działań Cyberprzestrzennych, rozpoczynają w lutym roczną kampanię informacyjną ODPORNI 2026 – nie działaj na emocjach, realizowaną pod hasłem #WylogujEmocje.
Zdjęcia: DWOT
Działania prowadzone będą w mediach społecznościowych WOT, a ich celem jest budowanie świadomości wśród społeczności lokalnych w zakresie radzenia sobie z dezinformacją i propagandą w sieci, a także stworzenie zbioru zasad i porad dotyczących cyberzagrożeń. Działania podejmowane w ramach kampanii będą miały charakter edukacyjny i prewencyjny. Skierowane są do mieszkańców społeczności lokalnych, niezależnie od wieku czy doświadczenia cyfrowego.
Szczególna uwaga poświęcona zostanie rozwijaniu umiejętności analizowania i weryfikowania źródeł informacji oraz rozpoznawania fałszywych narracji. Odbiorcy dowiedzą się, jak analizować treści medialne, na co zwracać uwagę w przypadku sensacyjnych nagłówków oraz jak reagować na informacje budzące wątpliwości. Raz w miesiącu publikowany będzie obszerny artykuł edukacyjny na stronie internetowej WOT, wprowadzający do danej tematyki, a także krótkie, przystępne komunikaty publikowane w mediach społecznościowych formacji.
Hasło kampanii ODPORNI 2026 – nie działaj na emocjach symbolizuje obecność i wsparcie Wojsk Obrony Terytorialnej nie tylko w sytuacjach kryzysowych i podczas klęsk żywiołowych, lecz również w cyberprzestrzeni. Zgodnie z mottem WOT Zawsze gotowi, Zawsze blisko, Wojska Obrony Terytorialnej poprzez Zespół Działań Cyberprzestrzennych DWOT podejmują działania na rzecz wspierania lokalnych społeczności także w obszarze bezpieczeństwa informacyjnego. Inicjatywa #CyberWsparcie stanowi symbol obecności i pomocy w cyberprzestrzeni, obejmującej edukację, profilaktykę oraz budowanie świadomości zagrożeń informacyjnych.
Przykłady działań dezinformacyjnych
Podczas powodzi w 2024 roku w Polsce doszło do groźnego incydentu dezinformacyjnego. Mężczyzna przebrany za żołnierza rozpowszechniał wśród mieszkańców fałszywe informacje o planowanym wysadzeniu wałów przeciwpowodziowych. Informacje te były nieprawdziwe i zostały oficjalnie zdementowane przez władze, a sprawca został zatrzymany przez służby. Tego typu działania stanowiły poważne zagrożenie, ponieważ mogły wywołać panikę, doprowadzić do niekontrolowanych ewakuacji, utrudnić pracę służb ratunkowych oraz podważyć zaufanie społeczne do wojska i instytucji państwowych w sytuacji kryzysowej.
W 2024 roku na platformie TikTok funkcjonowały konta „prawilne_polki” oraz „wieczna_krucjata”, publikujące materiały o charakterze dezinformacyjnym i propagandowym. W filmach występowały młode kobiety wygenerowane przez sztuczną inteligencję, przedstawiające się jako „zwykłe Polki” i rozpowszechniające treści antyunijne, antypaństwowe oraz podważające zaufanie do instytucji publicznych, w tym wojska i władz państwowych. Przekaz miał charakter uproszczony i emocjonalny oraz był kierowany głównie do młodych odbiorców, co zwiększało jego oddziaływanie. Działalność tych kont stanowiła zagrożenie, ponieważ mogła manipulować poglądami użytkowników, polaryzować społeczeństwo, wzmacniać nastroje antydemokratyczne oraz normalizować dezinformację jako „oddolną opinię obywateli”.
Cyberhigiena
Dezinformacja jest jednym z najpoważniejszych i najbardziej złożonych zagrożeń współczesnej przestrzeni informacyjnej. Wraz z dynamicznym rozwojem technologii cyfrowych, powszechnym dostępem do Internetu oraz wzrostem znaczenia mediów społecznościowych, sposób pozyskiwania i rozpowszechniania informacji uległ zasadniczej zmianie. Informacje docierają do odbiorców w czasie rzeczywistym, często bez weryfikacji, a każdy użytkownik Internetu może stać się zarówno odbiorcą, jak i nadawcą treści.
Skutki dezinformacji są wielowymiarowe i długofalowe. Oprócz wprowadzania w błąd fałszywe informacje mogą wywoływać niepokój społeczny, pogłębiać podziały oraz prowadzić do spadku zaufania wobec instytucji publicznych, mediów i autorytetów. W skrajnych przypadkach dezinformacja może destabilizować życie społeczne, wpływać na procesy decyzyjne obywateli, a nawet zagrażać bezpieczeństwu publicznemu, zwłaszcza gdy dotyczy zdrowia, sytuacji kryzysowych lub działań służb państwowych.
Cyberhigiena to regularne i świadome działania, których celem jest ochrona życia cyfrowego oraz danych zgromadzonych w sieci. Podobnie jak higiena osobista chroni zdrowie fizyczne, cyberhigiena zwiększa bezpieczeństwo w Internecie i ogranicza ryzyko cyberzagrożeń, czyniąc użytkowników bardziej odpornymi na manipulację.
Pięć złotych zasad cyberhigieny:
- Twoje życie w sieci jest tak samo realne jak w świecie fizycznym – w Internecie nic nie ginie, a każde działanie pozostawia ślad.
- Bądź nieufny – weryfikuj informacje, sprawdzaj źródła i korzystaj z wiedzy ekspertów oraz uznanych autorytetów.
- Chroń swoje urządzenia i dane – nie udostępniaj wrażliwych informacji i unikaj nadmiernego ujawniania szczegółów życia prywatnego i zawodowego.
- Używaj legalnego i aktualnego oprogramowania, programów antywirusowych oraz unikaj pracy na koncie administratora.
- Wykonuj kopie zapasowe danych zgodnie z zasadą 3–2–1.
Zasada 3–2–1
- 3 kopie danych – dane oryginalne i co najmniej dwie kopie zapasowe
- 2 różne nośniki – kopie przechowywane na różnych typach nośników
- 1 kopia poza siedzibą – jedna kopia przechowywana w innej lokalizacji, np. w chmurze
Pamiętaj: cyberhigiena to proces i działanie małymi krokami. Ucz się jej systematycznie, bądź świadomy i ciekawy.
Kampania ODPORNI 2026 stanowi przykład nowoczesnego i odpowiedzialnego podejścia do jednego z najpoważniejszych wyzwań współczesnego świata. Poprzez rozwijanie kompetencji informacyjnych oraz wzmacnianie odporności społecznej Wojska Obrony Terytorialnej wspierają obywateli w świadomym, bezpiecznym i odpowiedzialnym funkcjonowaniu w przestrzeni informacyjnej, przyczyniając się do budowania zaufania i spójności społecznej.
Czytaj także:
- Tytuł artykułu a treść alertu RCB – clickbait czy realne zagrożenie?
- Poradnik bezpieczeństwa – darmowa książeczka czy niezbędne źródło informacji
- Europejska Tarcza Demokracji – jako narzędzie obrony przed cyberatakami społecznymi
- Informujemy i edukujemy – rusza kampania informacyjna MON, MSWiA i RCB
- Ruskie trolle wygrywają w Internecie. Polska ma problem
- Czy Tarcza Wschód zatrzyma rosyjski najazd informacyjny?