Panie Prezesie, Polska Grupa Zbrojeniowa (PGZ) ma aspiracje do bycia jednym z największych koncernów zbrojeniowych w Europie. Czy mógłby Pan w skrócie przedstawić najważniejsze kierunki rozwoju PGZ (a zwłaszcza budowania własnych, krajowych kompetencji) w nadchodzącej dekadzie?
PGZ ma bardzo szeroką ofertę produktową: zarówno broń osobistą, optoelektronikę i oporządzenie dla żołnierzy, jak i systemy artyleryjskie, kołowe transportery opancerzone i pakiety modernizacyjne śmigłowców czy czołgów konstrukcji radzieckiej. Nie zamierzamy rezygnować z żadnego z tych segmentów. Najważniejsze dla naszej przyszłości obszary to systemy obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, technika pancerna i kołowa, systemy autonomiczne oraz systemy wspomagania zarządzania polem walki – tu widzimy największe możliwości wyjścia z ofertą eksportową. Oferta krajowa w pewnym stopniu się z tym pokrywa, jest nawet jeszcze szersza, co wynika z Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP.
Polska Grupa Zbrojeniowa to od lat największy, komercyjny, wystawca podczas Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego. Co według Pana jest najważniejszym produktem prezentowanym przez PGZ w 2019?
Uczestniczymy w wielu negocjacjach i dialogach technicznych. Dlatego nie mogę pozwolić sobie na faworyzowanie jednego produktu. W tym roku na naszej ekspozycji znajduje się wiele rozwiązań, które wzbudzają zainteresowanie zarówno klienta krajowego, jak i partnerów zagranicznych. Mamy więc lufowe i rakietowe systemy obrony przeciwlotniczej, modułową ofertę niszczycieli czołgów, mamy system Rosomak BMS na podwoziu transportera opancerzonego, mamy też oczywiście naszego Borsuka z ZSSW-30. Na stoisku znajdują się również rozwiązania opracowywane w ramach programu Zaawansowany Indywidualny System Walki kryptonim Tytan, odwiedzający znajdą również nowy ciężki kołowy pojazd ewakuacji i ratownictwa technicznego z Siemianowic. To tylko część produktów dostępnych na naszej ekspozycji.
Odbudowa wielowarstwowej obrony przeciwlotniczej w Polsce jest wskazywana jako jeden z priorytetów. Jakby pan ocenił możliwości Polskiej Grupy Zbrojeniowej, jako dostawcy własnych systemów w ramach programów Wisła i Narew?
W programie Wisła jesteśmy głównym polskim partnerem przemysłowym i tu prace idą do przodu tempem wyznaczonym przez procedurę FMS (Foreign Military Sales). Dążymy do osiągnięcia jak największych korzyści biznesowych, czego przykładem jest niedawne porozumienie dotyczące produkcji modułów DLTM w Wojskowych Zakładach Elektronicznych w Zielonce. W programie Narew deklarujemy pełną gotowość dostarczenia krajowego rozwiązania opartego na naszym systemie łączności i dowodzenia, w pełni kompatybilnego z systemem IBCS, z którym będzie połączone za pomocą tzw. A-kitów. Stoją za tym względy zarówno argumenty ekonomiczne, jak i te dotyczące naszego bezpieczeństwa. PGZ jako krajowy integrator to klucz do prawidłowej eksploatacji i modernizacji systemu. To gwarancja zabezpieczenia potrzeb użytkownika. To również autonomia w zakresie oferowania rozwiązania na rynki trzecie, a rynek jest niezwykle zainteresowany systemami tej klasy.
Czy rozwijany przez spółkę MESKO przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy Piorun ma szansę zagościć w Siłach Zbrojnych? Czy jest to już na tyle dojrzała konstrukcja aby stać się ważnym elementem eksportowego portfolio PGZ?
Dostawy systemów Piorun dla SZ RP rozpoczęły się w końcówce 2018 roku, obecnie program ten realizowany jest zgodnie z przyjętymi z Zamawiającym ustaleniami i terminarzem. Ich poprzednika, czyli zestawy Grom sprzedano m.in. do Gruzji, Litwy oraz Indonezji jako część systemu przeciwlotniczego bardzo krótkiego zasięgu Kobra. Pioruny, a szerzej mówiąc, przenośne przeciwlotnicze zestawy rakietowe, objęte są bardzo restrykcyjnymi zasadami eksportu, ujętymi m.in. w Porozumieniu z Wassenaar, którego Polska jest sygnatariuszem. Pamiętajmy również, że to Siły Zbrojne RP są właścicielem praw i dokumentacji technicznej Piorunów. Jest to w pełni dojrzała konstrukcja, mamy ją w ofercie, a kilka krajów wyraziło nią swoje zainteresowanie, ale z uwagi na podpisane porozumienia o zachowaniu poufności nie możemy ujawnić z kim prowadzimy rozmowy.
Patrząc na ostatnie zakupy nowoczesnego uzbrojenia dla Sił Zbrojnych RP nie sposób zauważyć dominującej roli koncernu Lockheed Martin. Czy pozycja amerykańskiego giganta w Polsce jest bardziej szansą czy zagrożeniem dla PGZ?
Przyznajmy otwarcie, że wyprodukowanie przez polski przemysł zbrojeniowy myśliwców piątej generacji czy taktycznych pocisków antybalistycznych nie jest i nie będzie w najbliższej przyszłości możliwe. Systemy tej klasy muszą zatem być kupowane od największych światowych graczy. W każdej sytuacji jednak da się znaleźć rozwiązanie, które przynosi korzyści wszystkim stronom: przemysłowi, który dąży do wypracowania zysku i rozwoju swoich kompetencji, wojsku, które chce otrzymać jak najlepszy sprzęt i oczywiście rządowi, który musi pogodzić różne interesy, a jednocześnie jest odpowiedzialny za budżet. Osiągamy to dzięki umowom offsetowym, a także negocjowanym przez MON wymaganiom ulokowania części produkcji w kraju czy też przekazania nam określonych technologii.
Ostatnio wiele mówi się o modernizacji a właściwie „ograniczonej modyfikacji” polskich T72M1. Czy znając potencjał podległych spółek nie odczuwa Pan niedosytu? Czym tak naprawdę będą dysponować polscy czołgiści po zakończeniu prac?
Przemysł od lat składał swoje propozycje, obejmowały one różne, również dalej idące zakresy prac. Obecne rozwiązanie to kompromis pod względem relacji pomiędzy kosztami, potrzebami i efektem. Gdyby tematem zająć się 10-15 lat temu, gdyby po opracowaniu i dostarczeniu czołgów PT-91 nie zarzucono dalszego rozwoju tej platformy, bylibyśmy obecnie w innym miejscu. Dobrym przykładem, że taki model jest możliwy w tym kontekście jest rozwój programów artylerii lufowej. Wojska Rakietowe i Artyleryjskie z wyprzedzeniem zaplanowały co chcą uzyskać i z konsekwencją dążyły do pozyskania oczekiwanych zdolności, czego efektem są dostarczane przez nas moduły ogniowe Krabów i Raków, jednych z najnowocześniejszych konstrukcji tego typu na świecie. Nie da się z dnia na dzień wycofać kilkuset czołgów z linii i następnego dnia wstawić nowych, modyfikacja T-72 ma zapewnić zarówno wojsku, jak i przemysłowi możliwość płynnego przejścia do następnego etapu, bez utraty kompetencji i zdolności załóg.
Niedawno deklarował Pan wolę wznowienia prac nad nowym, polskim czołgiem. Kto mógłby być strategicznym partnerem PGZ przy tym projekcie? Które komponenty mogły by powstawać w kraju, a które musiały by być sprowadzane? Chodzi mi zwłaszcza o wieżę, armatę i jej stabilizację, zespół napędowy (powerpack), opancerzenie (w tym reaktywne), podwozie, system kierowania ogniem oraz aktywne i pasywne systemy obronne.
Decyzja o zaangażowaniu PGZ w projekt nowego polskiego czołgu podstawowego wynika zarówno z czynników dotyczących bezpieczeństwa państwa, jak względów biznesowych. Siły Zbrojne potrzebują kilkaset czołgów, do tego dochodzą jeszcze pojazdy towarzyszące. Taka skala w pełni uzasadnia szeroki udział krajowego przemysłu obronnego w tym programie.
Nasze spółki mają potencjał w zakresie produkcji korpusów pojazdów tej klasy, zawieszenia, elementów elektroniki i optoelektroniki. Rozwijamy kompetencje w zakresie produkcji luf, systemów zarządzania polem walki, prowadzimy obiecujące prace badawczo-rozwojowe dotyczące aktywnych systemów obrony pojazdu. Oczywiście nie wszystko możemy zrobić sami, ale praktycznie żaden bardziej złożony system uzbrojenia nie powstaje siłami przemysłu obronnego tylko jednego kraju. Dlatego nie mówimy, że chcemy się tego projektu podjąć zupełnie samodzielnie – widzimy potrzebę współpracy z partnerami zarówno z Polski, jak i z zagranicy.
Modele takiej współpracy mogą być różne: partnerstwa przemysłowe, wspólne prace B+R, zakup dokumentacji technicznej, polonizacja lub też produkcja na licencji. Tak na świecie realizowane są programy o porównywalnej skali złożoności – wszystko powstaje w ramach łańcuchów dostaw. Poza wyborem i zebraniem części kluczowa jest rola integratora, którym powinna być w tym projekcie Polska Grupa Zbrojeniowa. To nie tylko integracja fizyczna takiej platformy, dochodzi do tego integracja logiczna, całej wetroniki, by te wszystkie podzespoły działały i współpracowały w ramach jednego systemu dającego żołnierzom gwarancję bezpieczeństwa i narzędzia do realizacji postawionych przed nimi zadań.
Od naszych Sił Zbrojnych oczekujemy precyzyjnego określenia wymagań i założeń techniczno-technologicznych, zaś od rządu wsparcia w rozmowach międzynarodowych. Wychodzimy z propozycją realizacji tego wieloletniego programu, bowiem widzimy tutaj ogromną przestrzeń, którą jesteśmy wspólnie z rządem i Siłami Zbrojnymi zagospodarować.
Nie sposób nie zapytać o rozwijane przez PGZ koncepcje bojowego wozu piechoty i pojazdów wsparcia. Czy możemy liczyć na przełom w tej materii?
W programie Borsuk przełom już się dokonał. Polski przemysł stanął na wysokości bardzo ambitnego zadania, stworzył pływający pojazd gąsienicowy o wysokiej odporności balistycznej i przeciwminowej. Wymagania Zamawiającego były i są wyśrubowane, ale to przecież nie jest jedyne wyzwanie – należało stworzyć i zarządzić szerokim Konsorcjum skupiającym ośrodki przemysłowe i naukowe o różnym profilu i potencjale, zaplanować i przeprowadzić prace badawczo-rozwojowe, pogodzić interesy zarówno cywilnych, jak i wojskowych, prywatnych i państwowych podmiotów. Taki projekt jest tytanicznym wyzwaniem, którego ukoronowaniem jest tworzony właśnie prototyp docelowy Borsuka, w naszej opinii jednego z najnowocześniejszych pojazdów tej kategorii.
Prototyp to jednak nie wszystko, opracowujemy również cięższy wariant wozu, analizujemy potencjał platformy zarówno do jej dalszego rozwoju, na co zostawiliśmy tzw. „zapas modernizacyjny”, jak i do implementacji różnych wariantów specjalistycznych, wozów zabezpieczenia technicznego czy pojazdów ewakuacji medycznej. Borsuk to bardzo elastyczna platforma, którą jesteśmy w stanie wykorzystać do wielu różnych celów, zaspokajając potrzeby zarówno Sił Zbrojnych RP, jak formacji sojuszniczych.
Stan polskiej Marynarki Wojennej od lat jest przedmiotem obaw ekspertów. Czy Polska Grupa Zbrojeniowa w najbliższym czasie będzie rozwijała nowe projekty w tej dziedzinie? Zwłaszcza w kontekście programów Czapla, Miecznik i Orka?
Przemysł nie jest od tworzenia koncepcji użycia sił zbrojnych, tylko od dostarczenia siłom zbrojnym rozwiązań, które pozwalają im te koncepcje realizować. Projekty rozwija się na podstawie wymagań, jakie stawia Zamawiający. Jako Polska Grupa Zbrojeniowa mamy potencjał do udziału w programach, które Pan wymienił. Przypominam, że stocznie są integratorem urządzeń i uzbrojenia, nie zaś ich wytwórcą – systemy walki nawodnej, podwodnej, siłownie okrętowe, radary – to wszystko nie powstaje przecież obok pochylni i doków.
Jeżeli chodzi o jednostki nawodne, to przy współpracy z zagranicznym partnerem stoczniowym i biurem projektowym i założeniu uzyskania transferu technologii i wiedzy, jesteśmy w stanie odbudować potencjał i zdolność do wodowania przez nasze ośrodki jednostek spełniających wszystkie potrzeby Marynarki Wojennej.
Jesteśmy także w stanie wziąć udział w produkcji okrętów podwodnych, również w modelu partnerstwa. Samodzielność w zakresie obsługi bieżącej, napraw, serwisów i konserwacji zarówno samych jednostek, jak i osadzonych w nich systemów jest bardzo ważna dla zapewnienia Marynarce Wojennej ciągłości operowania.
Jak Pan ocenia rozwój i tempo wdrażania broni strzeleckiej produkowanej przez spółki PGZ? Wojsko kupuje karabinki Grot C16 FB-M1 i pistolety VIS 100. Czy może Pan zdradzić jakie plany ma Grupa wobec granatników rewolwerowych RGP-40 i precyzyjnej broni strzeleckiej rozwijanej obecnie przez radomską Fabrykę Broni i Zakłady Mechaniczne Tarnów?
Na koniec czy mógłby Pan wskazać najbardziej innowacyjne projekty, którymi zajmuje się obecnie Polska Grupa Zbrojeniowa?
Realizujemy projekty w obszarach, w których na całym świecie, na naszych oczach odbywa się prawdziwa rewolucja: mówimy tu choćby o systemach autonomicznych, rozwiązaniach do wspomagania zarządzania polem walki, aktywnych systemach obrony pojazdów, nowych technologiach w zakresie łączności i rozpoznania pola walki, programowalnej amunicji, broni energetycznej – projekty te prowadzimy własnymi siłami, w ramach partnerstwa z przemysłem prywatnym, a także cywilnymi i wojskowymi ośrodkami naukowo-badawczymi.