W niedzielę, 26 kwietnia 2026, Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI, Stockholm International Peace Research Institute) opublikował raport pt. Trends in World Military Expenditure, 2025 dotyczący światowych wydatków na cele wojskowe w ubiegłym roku. Stwierdzono w nim wzrost o 2,9% w ujęciu realnym w porównaniu z rokiem 2024 do poziomu 2,887 biliona USD (10,48 biliona zł). Zgodnie z ogólnymi konkluzjami, wydatki obronne spadły w Stanach Zjednoczonych, ale wzrosły o 14% w Europie i o 8,1% w Azji i Oceanii. Państwa z top 3: USA, Chiny i Rosja – przeznaczyły łącznie 1480 mld USD (5,373 bln zł), czyli 51% globalnych wydatków.
Zdjęcie poglądowe: 22. Samodzielna Brygada Zmechanizowana Wojsk Lądowych Sił Zbrojnych Ukrainy
Zbrojenia i rosnący poziom niepewności napędzają powszechny wzrost wydatków
Globalne wydatki wojskowe wzrosły do 2887 mld USD w 2025 roku, co oznacza jedenasty rok z rzędu, w którym rosną, podnosząc globalne obciążenie militarne – wydatki wojskowe jako udział w produkcie krajowym brutto (PKB) – do 2,5%, najwyższego poziomu od 2009. Roczny wzrost wydatków, wynoszący 2,9%, był znacznie mniejszy niż wzrost o 9,7% odnotowany w 2024. Jednak to spowolnienie jest w dużej mierze spowodowane spadkiem wydatków wojskowych USA. Poza Stanami Zjednoczonymi całkowite wydatki wzrosły o 9,2% w 2025 roku.
Globalne wydatki wojskowe ponownie wzrosły w 2025, ponieważ państwa odpowiedziały na kolejny rok wojen, niepewności i wstrząsów geopolitycznych, prowadząc zakrojone na szeroką skalę działania zbrojeniowe – powiedział Xiao Liang, badacz w programie wydatków wojskowych i produkcji zbrojeniowej SIPRI. Biorąc pod uwagę skalę obecnych kryzysów, a także długoterminowe cele wielu państw w zakresie wydatków wojskowych, ten wzrost prawdopodobnie utrzyma się do 2026 i później.
Wydatki USA maleją, ponieważ w ciągu roku nie zatwierdzono żadnej nowej pomocy wojskowej dla Ukrainy
Wydatki wojskowe Stanów Zjednoczonych, wynoszące 954 mld USD (3,463 mld zł) były w 2025 o 7,5% niższe niż w 2024. Spadek ten wynikał głównie z faktu, że w ciągu roku nie zatwierdzono żadnej nowej pomocy finansowej dla Ukrainy. Stanowiło to wyraźny kontrast z poprzednimi trzema latami, kiedy zatwierdzono łącznie 127 mld USD.
Stany Zjednoczone zwiększyły jednak inwestycje zarówno w nuklearne, jak i konwencjonalne zdolności wojskowe, aby utrzymać dominację na półkuli zachodniej i odstraszyć Chiny w regionie Indo-Pacyfiku, co jest kluczowym celem nowej Strategii Bezpieczeństwa Narodowego (National Security Strategy of the United States, NSS 2025) oraz Strategii Obrony Narodowej (2026 National Defense Strategy, NDS 2026).
Spadek wydatków wojskowych USA w 2025 prawdopodobnie będzie krótkotrwały – powiedział Nan Tian, dyrektor programowy w programie wydatków wojskowych i produkcji zbrojeniowej SIPRI. Wydatki zatwierdzone przez Kongres USA na 2026 wzrosły do ponad 1 biliona dolarów, co stanowi znaczny wzrost w porównaniu z rokiem 2025, i mogą wzrosnąć do 1,5 biliona dolarów w 2027, jeśli zostanie zaakceptowana najnowsza propozycja budżetu prezydenta Trumpa.
Gwałtowny wzrost wydatków europejskich w czasie wojny i nowy cel wydatków NATO
Głównym czynnikiem przyczyniającym się do globalnego wzrostu wydatków wojskowych w 2025 był 14-procentowy wzrost w Europie, do 864 mld USD (3,137 mld zł). Wydatki Rosji i Ukrainy nadal rosły w czwartym roku wojny na Ukrainie, podczas gdy trwające działania zbrojeniowe europejskich członków NATO doprowadziły do najszybszego rocznego wzrostu wydatków w Europie Środkowej i Zachodniej od zakończenia zimnej wojny.
Wydatki wojskowe Rosji wzrosły o 5,9% w 2025, do 190 mld USD (689,84 mld zł), co daje jej obciążenie militarne w wysokości 7,5% PKB. Ukraina, siódmy kraj na liście największych wydatków w 2025, zwiększyła swoje wydatki o 20% do 84,1 mld USD (305,34 mld zł), czyli 40% PKB.
W 2025 wydatki wojskowe w całości wydatków rządowych osiągnęły najwyższy poziom w historii zarówno Rosji, jak i Ukrainy – powiedział Lorenzo Scarazzato, badacz w programie wydatków wojskowych i produkcji zbrojeniowej SIPRI. Ich wydatki prawdopodobnie będą nadal rosły w 2026, jeśli wojna będzie kontynuowana, biorąc pod uwagę rosnące dochody ze sprzedaży ropy naftowej przez Rosję i spodziewaną dużą pożyczkę od Unii Europejskiej dla Ukrainy.
29 europejskich państw członkowskich NATO wydało łącznie 559 mld USD (2,029 bln zł) w 2025 roku, a 22 z nich poniosło wydatki wojskowe na poziomie co najmniej 2,0% PKB, zgodnie z metodologią SIPRI. Niemcy były krajem o największych wydatkach wojskowych w tej grupie, których wydatki wzrosły o 24% rok do roku, do 114 mld USD (413,9 mld zł). Wydatki Niemiec na cele wojskowe przekroczyły próg 2,0% po raz pierwszy od 1990, osiągając 2,3% PKB w 2025. Wydatki na cele wojskowe Hiszpanii wzrosły o 50% do 40,2 mld USD (145,96 mld zł), co również spowodowało, że obciążenie to przekroczyło 2,0% PKB po raz pierwszy od 1994.
Polska ponownie uplasowała się na 14. miejscu na świecie pod względem wydatków wojskowych, odnotowując 23-procentowy wzrost do 46,8 mld USD (169,92 mld zł), co stanowiło 4,5% PKB kraju oraz 1,6% PKB całego globu. W porównaniu z rokiem 2016 wydatki na zbrojenia wzrosły o 207%.
W 2025 wydatki na cele wojskowe europejskich członków NATO wzrosły szybciej niż kiedykolwiek od 1953, odzwierciedlając ciągłe dążenie Europy do samowystarczalności, a także rosnącą presję ze strony Stanów Zjednoczonych na wzmocnienie podziału obciążeń w ramach Sojuszu – powiedziała Jade Guiberteau Ricard, badaczka w w programie wydatków wojskowych i produkcji zbrojeniowej SIPRI. W miarę jak państwa dążą do osiągnięcia nowych celów NATO w zakresie wydatków, uzgodnionych w 2025, istnieje ryzyko, że granice między wydatkami na cele wojskowe a innymi wydatkami związanymi z «obroną i bezpieczeństwem» staną się niewyraźne, co ograniczy przejrzystość i dodatkowo skomplikuje ocenę zdolności wojskowych.
Grafika: SIPRI
Wydatki na Bliskim Wschodzie stabilne pomimo trwających konfliktów i rywalizacji regionalnych
Wydatki wojskowe na Bliskim Wschodzie osiągnęły szacunkowo 218 mld USD (791,5 mld zł) w 2025, zaledwie o 0,1% więcej niż w 2024. Poza Izraelem, większość pozostałych głównych inwestorów w swoją obronność w regionie, dla których dostępne są dane, zwiększyła swoje wydatki.
Wydatki wojskowe Izraela spadły o 4,9% do 48,3 mld USD (175,36 mld zł), co odzwierciedla zmniejszenie intensywności wojny w Strefie Gazy w 2025 po zawarciu porozumienia o zawieszeniu broni z Hamasem w styczniu 2025. Niemniej jednak wydatki Izraela pozostały o 97% wyższe niż w 2022. Wydatki wojskowe Turcji wzrosły o 7,2% w 2025 do 30 mld USD (108,92 mld zł), częściowo napędzane trwającymi operacjami wojskowymi w Iraku, Somalii i Syrii.
Wydatki Iranu spadły drugi rok z rzędu, zmniejszając się o 5,6% do 7,4 mld USD (26,87 mld zł) w 2025. Spadek w ujęciu realnym wynikał z wysokiej rocznej inflacji na poziomie 42%, a wydatki wzrosły w ujęciu nominalnym.
Pomimo niedawnych konfliktów, realne wydatki wojskowe Iranu spadły z powodu trudności gospodarczych – powiedziała Zubaida Karim, badaczka w programie wydatków wojskowych i produkcji zbrojeniowej SIPRI. Jednak oficjalne dane prawie na pewno zaniżają rzeczywisty poziom wydatków Iranu – Iran wykorzystuje również pozabudżetowe dochody z ropy naftowej do finansowania swoich sił zbrojnych, w tym produkcji pocisków rakietowych i dronów.
Azja i Oceania notują najszybszy wzrost wydatków wojskowych od 2009
Wydatki wojskowe w Azji i Oceanii wyniosły łącznie 681 mld USD (2,472 mld zł) w 2025, o 8,1% więcej niż w 2024 – to największy roczny wzrost od 2009. Chiny, drugi co do wielkości kraj wydający na wojsko na świecie, zwiększyły swoje wydatki o 7,4% do 336 mld USD (1,22 bln zł). Był to 31. z rzędu wzrost rok do roku, w związku z kontynuacją modernizacji sił zbrojnych przez Chiny. Ponowna kampania przeciwko korupcji w zamówieniach wojskowych najwyraźniej nie ograniczyła wydatków.
Wydatki wojskowe Japonii wzrosły o 9,7%, osiągając 62,2 mld USD (225,83 mld zł) w 2025, co stanowi 1,4% PKB – najwyższy udział od 1958. Wydatki wojskowe Tajwanu wzrosły o 14%, do 18,2 mld USD/66,08 mld zł (2,1% PKB), co stanowi największy roczny wzrost co najmniej od 1988, w kontekście nasilenia ćwiczeń wojskowych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej wokół wyspy.
Sojusznicy USA w Azji i Oceanii, tacy jak Australia, Japonia i Filipiny, wydają więcej pieniędzy na swoje siły zbrojne, nie tylko z powodu długotrwałych napięć regionalnych, ale także z powodu rosnącej niepewności co do wsparcia ze strony USA – powiedział Diego Lopes da Silva, starszy badacz w programie wydatków wojskowych i produkcji zbrojeniowej SIPRI. Podobnie jak w Europie, sojusznicy USA w Azji i Oceanii również są pod presją administracji Trumpa, aby zwiększyć wydatki na swoje siły zbrojne.
Inne istotne wydarzenia
- W latach 2024–2025 wydatki Wielkiej Brytanii na wojsko spadły o 2,0% do 89,0 mld USD (323,14 mld zł). Wydatki Francji na wojsko wzrosły w tym samym okresie o 1,5% do 68,0 mld USD (246,89 mld zł).
- Indie, piąty kraj na świecie pod względem wydatków na wojsko w 202, zwiększyły swoje wydatki o 8,9% do 92,1 mld USD (334,39 mld zł). Wydatki Pakistanu na wojsko wzrosły o 11% do 11,9 mld USD (43,21 mld zł).
- Wydatki Arabii Saudyjskiej na wojsko wzrosły o 1,4% do 83,2 mld USD (302,08 mld zł), co plasuje ją na ósmym miejscu pod względem wydatków na wojsko na świecie.
- Całkowite wydatki na wojsko w Afryce wzrosły o 8,5% w 202, osiągając 58,2 mld USD (211,31 mld zł). Wydatki wojskowe Nigerii wzrosły o 55% do 2,1 mld USD (7,62 mld zł) w 2025, ponieważ powstania i przemoc ekstremistów przyczyniły się do pogłębienia poczucia niepewności.
- Wydatki wojskowe Gujany wzrosły o 16% do 248 mln USD (900,42 mln zł) w 202, napędzane eskalacją napięć z Wenezuelą w regionie Essequibo. Wydatki wojskowe Wenezueli pozostają nieznane z powodu braku publicznie dostępnych danych.
Pełny tekst raportu w języku angielskim do pobrania: Trends in World Military Expenditure, 2025
Lub przeczytania online:
