16 grudnia br. w godzinach popołudniowych na lotnisku Warszawa-Okęcie im. Fryderyka Chopina wylądował pierwszy z dwóch samolotów dyspozycyjnych Bombardier Learjet 75 Liberty (nr rej. SP-MXR), zakupionych do Samolotowego Zespołu Transportowego Lotniczego Pogotowia Ratunkowego (LPR), skąd będą realizować transporty międzyszpitalne pacjentów. Drugi egzemplarz ma przylecieć do Polskie w najbliższych dniach. Pierwotnie samoloty miały zostać dostarczone do marca i czerwca br.
Na Okęciu wylądował pierwszy z dwóch samolotów dyspozycyjnych Bombardier Learjet 75 Liberty zakupionych do Samolotowego Zespołu Transportowego Lotniczego Pogotowia Ratunkowego
Zakup zrealizowano w ramach rządowego Programu zapobieżenia negatywnym skutkom deficytu pilotów w Śmigłowcowej Służbie Ratownictwa Medycznego (HEMS) oraz modernizacji samolotowego zespołu transportowego w Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym. Koszt jednego samolotu to ponad 65 mln złotych. Umowę z dostawcą, amerykańską spółką Fargo Jet Center, podpisano 13 grudnia 2019 roku (Learjet 75 Liberty dla LPR).
Wojciech Woźniczka, przewodniczący zespołu odbiorczego w LPR, powiedział:
Największym wyzwaniem było wcielenie w życie złożonych wymagań dotyczących kabiny medycznej, która uzyskała aż 7 zatwierdzonych konfiguracji. W stosunkowo niewielkim samolocie trudne było zachowanie pełnych funkcjonalności każdej z nich. Ostatecznie to się udało. Na etapie uzgodnień nie bez znaczenia była różnica w mentalności zespołów: polskiego projektowo-odbiorczego i amerykańskiego wykonawczego. Do tego dochodzą całkowicie inne przepisy lotnicze i ogólne oraz sposób podejścia do nich tych dwóch grup, ale ostatecznie znaleźliśmy nić porozumienia.
Nowe statki powietrzne umożliwią transport dwóch pacjentów jednocześnie w następującej konfiguracji: z użyciem dwóch par noszy lub noszy i inkubatora. Dostępna jest również opcja do przewozu pacjenta poddanego terapii ECMO. Dzięki posiadanym parametrom i dużym zasięgom samoloty Learjet 75 Liberty pozwolą na ewakuację medyczną poszkodowanych z odległych zakątków świata. W takiej sytuacji możliwa będzie instalacja dodatkowych noszy. Dodatkową opcją jest konfiguracja z trzema parami noszy, która może być wykorzystana do ewakuacji pacjentów lżej chorych z regionów, w których istnieje ryzyko ze względu na ich dalsze tam przebywanie (Nowe silniki dla śmigłowców ratunkowych LPR).
Learjet 75 Liberty, produkowany przez kanadyjską spółkę Bombardier Aerospace, ma 17,7 m długości, 15,5 m rozpiętości skrzydeł i 4,5 m wysokości. Maksymalna masa startowa to 9752 kg. Samolot jest napędzany dwoma silnikami turbinowymi Honeywell TFE731-40BR o ciągu 17,1 kN każdy. Zapewniają one prędkość maksymalną do 861 km/h oraz zasięg do 3780 km na pułapie do 16 tys. m. Samolot wyposażono w awionikę Garmin G5000, radiostację HF, łączność klasy CPDLC za pomocą łącza danych i system nawigacji FANS-1/A+.
Prof. Robert Gałązkowski, dyrektor LPR, dodał:
Zakup nowoczesnych statków powietrznych umożliwi nie tylko utrzymanie 24-godzinnej, gotowości operacyjnej zespołu transportowego, ale przede wszystkim pozwoli na podniesienie jakości udzielanych świadczeń medycznych. Pacjenci będą mogli liczyć na szybszy i bardziej komfortowy transport nawet na bardzo duże odległości bez konieczności dotankowania.
Przebazowanie drugiego samolotu do Warszawy planowane jest za kilka dni. Obie maszyny muszą przejść odprawę celną. Następnie odbędą się szkolenia pilotów i personelu medycznego. Wdrożenie nowego typu statku powietrznego wiąże się z szeregiem działań. Poza dopełnieniem formalności, LPR musi uzyskać certyfikat przewoźnika na nowy typ samolotu. Certyfikację musi też przejść wewnętrzna Organizacja Obsługowa, by zatrudnieni w niej mechanicy mogli zajmować się obsługą nowych samolotów. W grudniu zaplanowano również opracowanie standardu wyposażenia kabiny medycznej (Porozumienie WOT z LPR).
Wdrożenie pierwszego odrzutowca do służby planowane jest w pierwszych miesiącach 2022. Dotychczas użytkowane w LPR turbośmigłowe Piaggio P.180 Avanti I i II pozostaną w zakładzie jeszcze kilka lat, do czasu pełnego wdrożenia nowego typu statków powietrznych.
Nowe samoloty z czasem zastąpią dwa turbośmigłowe Piaggio P.180 (wersje Avanti i Avanti II) wykorzystywane przez Samolotowy Zespół Transportowy / Zdjęcia: LPR
Kabina medyczna samolotu Learjet 75 Liberty:
- Dwa stanowiska do prowadzenia intensywnej terapii. Przy standardowym składzie załogi dają możliwość przetransportowania jednocześnie dwóch pacjentów w stanie niewymagającym intensywnej terapii (np. dwóch biorców nerek do przeszczepienia od jednego dawcy).
- Możliwość wyposażenia kabiny medycznej w trzecie stanowisko dla pacjenta w przypadku misji ewakuacji medycznej (MEDEVAC). Możliwość uzyskania wielu różnych konfiguracji kabiny medycznej do celów wykonania niestandardowych misji.
- Możliwość wykonania transportu osoby dorosłej bądź dziecka tuż po misji z użyciem inkubatora (brak konieczności pozostawiania inkubatora w miejscu, gdzie ostatnio wylądował samolot).
- Wysokiej klasy urządzenia medyczne z certyfikowanymi mocowaniami umożliwiającymi montaż tych urządzeń na ścianie, specjalnym moście doczepianym do noszy bądź inkubatorze, m.in. nowoczesny defibrylator/kardiomonitor, zaawansowany technologicznie respirator, pompy infuzyjne. Dodatkowo zespół będzie wyposażony w wideolaryngoskop, przenośny ultrasonograf, urządzenie do mechanicznej kompresji klatki piersiowej oraz urządzenie do oznaczania parametrów krytycznych (tzw. przenośne laboratorium).
- Specjalne mocowanie dla aparatury do pozaustrojowego natleniania krwi (ECMO).
- Wysokiej klasy inkubator noworodkowy wyposażony dodatkowo w mocowania dla urządzenia do terapii tlenkiem azotu oraz nawilżacz i ogrzewacz do gazów medycznych.
- Instalacja tlenowa z możliwością uzyskania nawet do 5640 litrów oraz instalacja próżniowa. Możliwość sterowania zasobami gazów medycznych za pomocą specjalnego interfejsu z siedzenia lekarza.
- Możliwość wykonania transportu z zachowaniem w kabinie medycznej ciśnienia jak na poziomie lotniska (tzw. poziom morza). Wskaźnik aktualnego ciśnienia panującego wewnątrz kabiny medycznej (cabin altitude).
- Specjalna platforma pozwalająca na bezpieczne zamocowanie noszy bądź inkubatora na noszach w karetce naziemnej (do transportów B2B – bed to bed).
- Elektryczne urządzenie wspomagające załadunek pacjenta na pokład samolotu.
- Panel sterowania służący do centralnego zarządzania kabiną medyczną, w tym instalacją tlenową, próżniową, elektryczną, oświetleniem i ogrzewaniem. Wskaźniki informujące o ciśnieniu w instalacji tlenowej, o temperaturze wewnętrznej oraz o wysokości kabinowej. Interkom oraz telefon satelitarny dla załogi medycznej, z możliwością połączenia się z dowolnym telefonem na świecie.
- 7 różnych zatwierdzonych konfiguracji kabiny medycznej oraz dodatkowo jedna tzw. fabryczna.
- Szuflada zamykana na kluczyk, szuflada grzewcza i lodówka na leki / preparaty krwiopochodne w tylnym przedziale.