W niedzielę, 31 sierpnia 2025, Ministerstwo Obrony Norwegii poinformowało, że wybrało Wielką Brytanią jako partnera strategicznego w programie zakupu nowych fregat rakietowych, który będzie największym jednorazowym zakupem. Zgodnie z porozumieniem spółka BAE Systems rozpocznie dostawy fregat rakietowych typu 26 GCS (Global Combat Ship) w 2030. Oczekuje się pozyskania co najmniej pięciu okrętów w programie szacowanym na 10 mld GBP (49,12 mld zł).
Grafika: BAE Systems
Norwegia i Wielka Brytania są bliskimi sojusznikami, mającymi wspólne interesy i silne więzi dwustronne. Jestem przekonany, że strategiczne partnerstwo z Wielką Brytanią w zakresie zakupu, rozwoju i eksploatacji fregat jest właściwą decyzją. Partnerstwo to umożliwia Norwegii osiągnięcie celów strategicznych, które nasz Parlament określił w obecnym Długoterminowym Planie Obrony – powiedział premier Norwegii Jonas Gahr Støre.
W związku z tym Storting (parlament) po konsultacjach w Komisji Spraw Zagranicznych i Obrony zdecydował, że rząd powinien jak najszybciej wybrać partnera strategicznego do zakupu nowych fregat.
Szef Obrony zalecił także wybór Wielkiej Brytanii jako partnera strategicznego dla fregat. Wybór ten stanowi historyczne wzmocnienie współpracy obronnej między naszymi dwoma krajami – powiedział Støre.
Od listopada ubiegłego roku brano pod uwagę także oferty z Francji, Niemiec i USA. Ostatecznie wygrała oferta brytyjska.
To był trudny wybór. Czterech kandydatów, Francja, Niemcy, USA i Wielka Brytania, przedstawiło mocne i konkurencyjne propozycje. Wszyscy oni są bliskimi sojusznikami i pragnę wyrazić swoją wdzięczność za konstruktywny proces i dialog. Wszyscy czterej sojusznicy są strategicznymi partnerami Norwegii. Szeroka współpraca w zakresie polityki bezpieczeństwa i obrony będzie kontynuowana w pełnym zakresie ze wszystkimi z nich – powiedział Støre.
Długoterminowe, strategiczne partnerstwo w zakresie fregat wymaga pogłębionej i wzmocnionej współpracy w nadchodzącym czasie.
Wspólnie wdrożymy fregaty dla brytyjskiej Royal Navy i Royal Norwegian Navy. Będziemy eksploatować i rozwijać fregaty w nadchodzących dekadach. Wzmocni to naszą zdolność i zdolność NATO do patrolowania i ochrony obszarów morskich na Dalekiej Północy. Ma to ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa Norwegii, Wielkiej Brytanii i sojuszników w czasach globalnej niestabilności – powiedział Støre.
Norwegia i Wielka Brytania mają długotrwałe, bliskie więzi. Po eksploatacji brytyjskich okrętów podczas II wojny światowej, powojenna marynarka wojenna została w dużej mierze zbudowana w oparciu o brytyjskie doktryny, taktykę i koncepcje operacyjne.
Mamy silne wspólne interesy na północnym Atlantyku. Nasze Siły Zbrojne utrzymują ścisłą współpracę, a dzięki wspólnemu programowi fregat będziemy mogli działać płynnie i zintegrowanie w naszych wspólnych obszarach zainteresowań – powiedział minister obrony Tore O. Sandvik.
Strategicznemu partnerstwu z Wielką Brytanią będzie towarzyszyć szeroka współpraca przemysłowa. W projekcie umowy Wielka Brytania zagwarantowała współpracę przemysłową z przemysłem norweskim w wysokości odpowiadającej całkowitej wartości zakupu (100% offset – przyp. red.).
Jest to pozytywne dla norweskiego przemysłu i norweskich miejsc pracy. Branża odegra kluczową rolę, zwłaszcza w utrzymaniu i modernizacji okrętów. Zidentyfikowaliśmy szeroką gamę przemysłowych i technologicznych obszarów współpracy, w których norweski przemysł może konkurować o kontrakty – dodał premier Støre.
Norweskie okręty mają być zunifikowane wyposażeniem z brytyjskimi typu 26 City.
Posiadanie identycznych okrętów umożliwi nam jeszcze skuteczniejsze wspólne działanie podczas trudnych misji. Zmniejszy to również koszty i ułatwi wspólną eksploatację. Ponadto otwiera nam to możliwość wspólnego szkolenia personelu, a być może nawet zamiennego korzystania z załogi norweskiej i brytyjskiej. Jest to kwestia, którą będziemy dalej badać w ramach partnerstwa strategicznego – powiedział minister Sandvik.
Norweskie fregaty zostaną wyposażone w śmigłowce zdolne do zwalczania okrętów podwodnych. Decyzja o tym, jaki typ śmigłowca będą obsługiwać norweskie fregaty, nie została jeszcze podjęta (wcześniej zamówiono wielozadaniowe śmigłowce morskie Lockheed Martin/Sikorsky MH-60R Seahawk w miejsce NHI NH90 NFI – przyp. red.).
Norweskie fregaty zostaną wyposażone w śmigłowce zdolne do zwalczania okrętów podwodnych. Jednocześnie ważne jest, abyśmy wzięli pod uwagę szybki rozwój technologiczny i zbadali możliwości wykorzystania platform bezzałogowych. Jest to coś, czemu przyjrzymy się bliżej wspólnie z brytyjskimi partnerami – dodał Sandvik.
Rządy Norwegii i Wielkiej Brytanii wkrótce sfinalizują wiążące porozumienie, które określi ramy strategicznego partnerstwa. Po podpisaniu umowy obie strony rozpoczną negocjacje kontraktowe z głównym brytyjskim dostawcą, BAE Systems.
Równolegle władze Norwegii i Wielkiej Brytanii będą negocjować oddzielne umowy o współpracy przemysłowej dla różnych projektów współpracy z odpowiednimi partnerami przemysłowymi.
Naszym pierwszym celem jest rychłe sfinalizowanie porozumienia międzyrządowego. Następnie przystąpimy do negocjacji kontraktowych. Będziemy negocjować między innymi cenę i harmonogram dostaw okrętów, zanim powrócimy do Parlamentu z decyzją o zakupie – wskazał Sandvik.
Analiza
Przypomnijmy, że 7 marca 2023 pojawiły się informacje, iż dowództwo królewskiej marynarki wojennej Norwegii (Sjøforsvaret) wystosowało do resortu obrony rekomendacje o konieczności wycofania czterech fregat typu Fridtjof Nansen, dostarczonych w latach 2006-2011: HNoMS Fridtjof Nansen (F310), Roald Amundsen (F311), Otto Sverdrup (F312) i Thor Heyerdahl (F314). Oprócz kwestii ekonomicznych i reorganizacji sił zbrojnych, jest to zapewne pokłosie utraconej 8 listopada 2018 fregaty Helge Ingstad (F313), gdy dowództwo zakwestionowało ich konstrukcję po kolizji z maltańskim tankowcem Sola TS. Wskazano potrzebę pozyskania 6 nowych fregat i niesprecyzowanej liczby mniejszych jednostek nawodnych (Naprawa Helge Ingstad nieopłacalna).
Następnie, 15 kwietnia 2024 brytyjski dziennik The Daily Telegraph jako pierwszy poinformował, że Norwegia jest zainteresowana brytyjskimi fregatami typu 26 GCS, jednak ze wstępnie ustalonym terminem dostaw pierwszego okrętu już w 2029, co wymagałoby od BAE Systems odsprzedania kadłuba jednostki budowanej dla Royal Navy.
W oczekiwaniu na ogłoszenie wczorajszej decyzji, w maju i lipcu br. spółka BAE Systems zawarła strategiczne porozumienie (protokół ustaleń – Memorandum of Understandings) z norweską grupą Kongsberg m.in. w zakresie wsparcia cyklu życia przyszłych norweskich fregat, a także ich uzbrojenia i systemów radarowych.
Fregaty w konfiguracji brytyjskiej, a więc typu 26 City (których zamówiono 8 egzemplarzy, a pierwsza z nich, HMS Glasgow została ochrzczona 22 maja br.) mają po 149,9 m długości, 20,8 m szerokości oraz 6900 t wyporności standardowej i ponad 8000 t pełnej. Napęd typu CODLAG (COmbined Diesel-eLectric And Gas) jest kombinacją jednej turbiny gazowej Rolls-Royce MT30, czterech silników wysokoprężnych MTU i dwóch silników elektrycznych, zapewniając prędkość maksymalną 26 w. i zasięg do 7000 mil morskich. Załogę będzie stanowić 118 oficerów i marynarzy z możliwością zaokrętowania dodatkowych 90 osób.
Fregaty są wyposażane w trójwspółrzędny radar średniego zasięgu Artisan 3D typu 997 (Advanced Radar Target Indication Situational Awareness and Navigation) do jednoczesnego śledzenia 800-900 celów powietrznych i nawodnych na dystansie do 200 km. Ponadto, na wyposażenie trafia też radar nawigacyjny Kelvin Hughes SharpEye, sonar holowany typu 2087 i kadłubowy typu 2050 oraz system komunikacji satelitarnej SCOT-5.
Uzbrojenie przeciwlotnicze stanowi 48 uniwersalnych wyrzutni pionowego startu dla pocisków przeciwlotniczych Sea Ceptor/CAMM (Common Anti-Air Modular Missile), 24 wyrzutnie pionowego startu Mk 41 dla pocisków rakietowych takich jak woda-ziemia RGM-109E Tomahawk Land Attack Missile (TLAM Block IV) i zwalczania okrętów podwodnych RUM-139 VL-ASROC. Pozostałe uzbrojenie to 127-mm armata morska Mk 45, dwa zestawy 30-mm systemu obrony bezpośredniej DS30M Mark 2 oraz dwa Phalanx CIWS, a także dwa napędowe 7,62-mm karabiny maszynowe M134 Minigun i cztery uniwersalne karabiny maszynowe. W przyszłości, planuje się że na uzbrojenie okrętów wejdą pociski manewrujące nowej generacji FC/ASW (Future Cruise/Anti-Ship Weapon).
Poza Wielką Brytanią i Norwegią, projekt został wybrany przez Australię (6 fregat typu Hunter) i Kanadę (15 niszczycieli typu River). Okręty dla tych państw różnią się jednak, zgodnie z wymogami użytkowników.
Norway will procure British Type-26 frigates 🇳🇴🇬🇧
The Norwegian government has selected The United Kingdom as a strategic partner, and will procure British frigates for the Royal Norwegian Navy.
This will be the largest procurement for the Norwegian Armed Forces ever PM… pic.twitter.com/QJ4L8n4vdR— Norwegian Ministry of Defence (@Forsvarsdep) August 31, 2025
Norway's selection of our world-leading anti-submarine Type 26 ship means over 4,000 UK jobs secured, plus 400+ companies in the UK supply chain through the 2030s.
£10bn proof that British naval engineering drives real economic growth
🇬🇧🤝🇳🇴
Read more:… pic.twitter.com/2V3zuqsKQ0— Ministry of Defence 🇬🇧 (@DefenceHQ) August 31, 2025