Współczesna obrona powietrzna przechodzi głęboką transformację. Tanie bezzałogowce zmuszają armie świata do używania kosztownych platform bojowych, co coraz częściej poddawane jest krytyce jako ekonomicznie nieefektywne. W tym kontekście projekt Iryda Plus oraz zawarta 20 lutego 2026 umowa ROFR (Right of First Refusal) z partnerem z Turcji stanowią istotny krok w kierunku budowy racjonalnej, wielowarstwowej odpowiedzi na zagrożenia ze strony UAV.
Iryda Plus to projekt realizowany przez MBF Group we współpracy ze spółką Squadron oraz Polskim Lobby Przemysłowym im. Eugeniusza Kwiatkowskiego, który zakłada budowę pierwszego w Europie drona-myśliwca typu C-UAS (hard-kill), przeznaczonego do zwalczania rojów dronów i amunicji krążącej / Grafiki: MBF Group
Ekonomia nowoczesnej obrony powietrznej – dlaczego trzeba nowych rozwiązań
Współczesne pole walki zmieniło się szybciej, niż wielu analityków było gotowych przyznać. Tanie bezzałogowce, takie jak Shahed o prędkości około 180 km/h czy Bayraktar TB2 osiągający ponad 200 km/h, potrafią dziś wymusić użycie platform bojowych wartych setki milionów dolarów. Wysyłanie myśliwca wartego miliard dolarów, aby przechwycić drona kosztującego ułamek tej kwoty, jest coraz częściej krytykowane jako ekonomicznie nieefektywne. To właśnie w tej luce między kosztem a skutecznością pojawia się przestrzeń dla nowych, wyspecjalizowanych systemów przechwytujących.
Dyskusja o efektywności kosztowej obrony powietrznej przestała być teoretyczna. Godzina lotu samolotu F-16 to wydatek rzędu kilkudziesięciu tysięcy dolarów, a w przypadku F-35 koszty operacyjne są jeszcze wyższe. Tymczasem drony klasy Shahed, Orlan-10 czy amunicja krążąca produkowana masowo pozostają relatywnie tanie i trudne do ekonomicznego zwalczania klasycznymi środkami. Również bardzo lekkie platformy przechwytujące poruszające się z prędkością 80–100 km/h nie zawsze są w stanie skutecznie reagować na cele o prędkościach przekraczających 180–220 km/h.
Właśnie w tej przestrzeni pomiędzy drogimi systemami lotniczymi a wolnymi, improwizowanymi platformami przechwytującymi pojawia się koncepcja Iryda Plus. Projekt zakłada budowę wyspecjalizowanego systemu przeznaczonego do zwalczania bezzałogowców średniej klasy, w tym tych poruszających się z prędkościami zbliżonymi do 180–220 km/h. Zamiast konkurować z myśliwcami czy systemami rakietowymi, Iryda Plus ma wypełniać konkretną, ekonomicznie uzasadnioną niszę operacyjną. To podejście wpisuje się w globalny trend budowy wielowarstwowej, kosztowo zrównoważonej obrony przeciwko BSP.
ROFR z partnerem z Turcji – walidacja i międzynarodowe pozycjonowanie Iryda Plus
20 lutego 2026 MBF Group zawarła z partnerem technologicznym z Turcji umowę typu ROFR dotyczącą systemu Iryda Plus. W praktyce oznacza to rezerwację pierwszeństwa zakupu określonej liczby systemów, przy jednoczesnym braku obowiązku ich nabycia na tym etapie. Tego typu instrument nie jest zwykłym listem intencyjnym – stanowi formalne, kontraktowe potwierdzenie zainteresowania projektem w wymiarze operacyjnym. Dla projektu będącego w fazie rozwoju to istotny sygnał, że jego koncepcja jest postrzegana jako realna i potencjalnie użyteczna w środowisku międzynarodowym.
Wybór Turcji jako kierunku pierwszej rezerwacji nie jest przypadkowy. To kraj posiadający drugą co do wielkości armię w NATO, a jednocześnie jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się rynków technologii bezzałogowych na świecie. Platformy takie jak Bayraktar TB2 stały się globalnym symbolem skutecznego wykorzystania dronów w konfliktach asymetrycznych i konwencjonalnych. Turcja to również naturalny pomost do rynków Bliskiego Wschodu i państw regionu, gdzie systemy UAV i rozwiązania anty-dronowe są jednym z priorytetów modernizacyjnych.
Prawo pierwokupu dla Iryda Plus należy postrzegać nie tylko jako instrument handlowy, ale przede wszystkim jako formę rynkowej walidacji projektu. W praktyce oznacza ono, że partner działający na jednym z najbardziej zaawansowanych rynków UAV uznał system za wart zabezpieczenia pierwszeństwa w potencjalnym wdrożeniu. Tego typu decyzje podejmowane są zwykle po analizie koncepcji, parametrów operacyjnych oraz modelu kosztowego. W efekcie Iryda Plus zyskuje nie tylko wymiar technologiczny, ale również międzynarodowe pozycjonowanie strategiczne.
Założenia techniczne Iryda Plus przewidują prędkość maksymalną/pościgową: 250–280 km/h, prędkość przelotową/patrolową: 180–200 km/h, prędkość minimalną: 50–60 km/h, długotrwałość lotu: 8–10 godzin, udźwig: 15–20 kg, uzbrojenie: karabinek kal. 7,62 mm, w gondoli obracanej 360° oraz system TAS (Target–Aim–Shot) wspierany sztuczną inteligencją
Z punktu widzenia rynku kapitałowego umowa ROFR ma również wymiar strukturalny. Dla podmiotów analizujących możliwość finansowego współuczestnictwa w projekcie – czy to w formie emisji celowej akcji, obligacji, czy partnerstwa branżowego – formalna rezerwacja systemów przez zagranicznego partnera stanowi istotny element potwierdzający komercyjny potencjał rozwiązania. W praktyce oznacza to, że projekt nie funkcjonuje wyłącznie w sferze koncepcyjnej, lecz zaczyna być osadzony w realnych relacjach międzynarodowych. Tego typu sygnały często stanowią jeden z kluczowych argumentów w rozmowach z inwestorami instytucjonalnymi oraz funduszami wyspecjalizowanymi w sektorze dual-use i obronnym.
Na obecnym etapie koncepcyjno-rozwojowym, w oparciu o analizę rynku systemów specjalistycznych tej klasy, szacunkowa wartość kompletnego zestawu Iryda Plus – obejmującego stację naziemną, trzy platformy przechwytujące, pakiet szkoleniowy, zabezpieczenie techniczne oraz wsparcie serwisowe – może mieścić się w przedziale kilku milionów euro, w zależności od konfiguracji i zakresu wyposażenia. W praktyce oznacza to koszt wielokrotnie niższy niż cena pojedynczej platformy bojowej czy systemu rakietowego wykorzystywanego do neutralizacji bezzałogowców. Ostateczna wycena będzie uzależniona od wymagań użytkownika oraz specyfiki wdrożenia, jednak już dziś projekt pozycjonuje się jako rozwiązanie ekonomicznie racjonalne w swojej klasie.
Ekosystem MBF Group – od technologii po skalowalny model przychodowy
Iryda Plus została zaprojektowana jako system, a nie jednorazowy produkt. Oznacza to, że poza dostawą platform i stacji naziemnej kluczową rolę odgrywają szkolenia operatorów, wsparcie techniczne, przeglądy, aktualizacje oprogramowania oraz potencjalne modernizacje sprzętowe. W sektorze systemów specjalistycznych to właśnie komponent serwisowo-szkoleniowy buduje długoterminową relację z użytkownikiem oraz stabilność modelu operacyjnego. Takie podejście zwiększa przewidywalność funkcjonowania projektu i wzmacnia jego atrakcyjność z perspektywy inwestorskiej.
Równolegle do umowy ROFR, MBF Group rozwija współpracę technologiczną z partnerem z Turcji w zakresie komponentów i rozwiązań UAV. Obejmuje ona m.in. dostęp do wybranych platform bezzałogowych, kontrolerów lotu (FCU) oraz oprogramowania klasy GCS, wykorzystywanego do planowania i monitorowania misji. Budowa takiego zaplecza technologicznego wzmacnia kompetencje projektowe i operacyjne wokół Iryda Plus, a jednocześnie pozwala na rozwijanie oferty w obszarze cywilnych i przemysłowych zastosowań bezzałogowców. To właśnie synergia projektowa i technologiczna tworzy fundament pod dalsze skalowanie przedsięwzięcia.
Niewykluczone, że już podczas targów Drone World Expo 2026 (3–5 marca) dojdzie do osobistego spotkania z zarządem oraz inżynierami Shark Aviation, którego celem będzie podpisanie kolejnej umowy w ramach projektów realizowanych przez konsorcjum MBF Group – Squadron ASE – Polskie Lobby Przemysłowe. Równolegle strony analizują oraz negocjują możliwość podpisania aneksu do ROFR, który mógłby w przyszłości doprecyzować finansowe parametry współpracy lub widełki cenowe oczekiwane dla systemu Iryda Plus. Ewentualne decyzje w tym zakresie będą uzależnione od postępów projektowych oraz dalszych uzgodnień między partnerami.
Iryda Plus nie powstaje jako odpowiedź na chwilową modę, lecz jako próba racjonalizacji kosztów i logiki współczesnej obrony powietrznej. Umowa ROFR z partnerem z Turcji pokazuje, że projekt zaczyna funkcjonować w realnym, międzynarodowym kontekście operacyjnym. Dla MBF Group to kolejny krok w budowie polskiego rozwiązania, które może znaleźć swoje miejsce w globalnym ekosystemie technologii dual-use. W świecie, w którym skuteczność coraz częściej musi iść w parze z ekonomiką działania, takie projekty przestają być opcją – stają się koniecznością.
Czytaj także:
- MBF Group i Rohde & Schwarz Polska na rzecz wspólnych projektów technologicznych
- MBF Group testuje bezzałogowe cargo. „Mały Mallard” wchodzi w reżim operacji SAIL III
- MBF Group zawarła strategiczne umowy z Politechniką Warszawską i Franklin
- MBF Group z Politechniką Lwowską będą rozwijać systemy bezzałogowe Iryda Plus i Mallard
- MBF Group uruchamia projekt Mallard – bezzałogowy transport towarów
- MBF Group przyspiesza realizację projektu Iryda Plus