We wtorek, 12 listopada 2024, Ministerstwo Obrony Łotwy poinformowało o rozpoczęciu negocjacji z hiszpańską spółką General Dynamics European Land Systems (GDELS)-Santa Bárbara Sistemas w sprawie ewentualnego zakupu bojowych wozów piechoty na bazie platformy gąsienicowej ASCOD 2 (Austrian Spanish Cooperation Development).
Zdjęcie: GDELS
Eksperci z Ministerstwa Obrony i Narodowych Sił Zbrojnych przeprowadzili wnikliwą analizę w celu wybrania najbardziej odpowiednich dla naszych potrzeb wozów bojowych, które zwiększą możliwości mobilności i siłę ognia wojsk lądowych – podkreśla minister obrony Andris Sprūds.
Zgodnie z podjętą decyzją rozpoczęły się negocjacje w sprawie umowy z hiszpańskim producentem, które mogłyby zakończyć się pod koniec 2024 lub na początku 2025. W procesie decyzyjnym oceniano takie kryteria, jak wyniki testów funkcjonalnych, cena platform, terminy dostaw i udział lokalnego przemysłu.
Na bazie platformy ASCOD i jest rozwinięcia ASCOD 2 obecnie na wyposażeniu sił zbrojnych kilku państw są różne platformy bojowe (bardziej lub mniej zmodyfikowane na potrzeby wymagań użytkowników lub wykorzystujące częściowo je): Hiszpanii (bwp Pizzaro na bazie ASCOD 1, pojazdy saperskie Castor na bazie ASCOD 2, a w przyszłości wozy wsparcia bojowego VAC na bazie ASCOD 2), Austrii (bwp Ulan), Wielkiej Brytanii (pojazdy rodziny Ajax), Stanów Zjednoczonych (czołg lekki M10 Booker wywodzący się z Griffin II) i Filipin (czołg lekki Sabrah).
Już na początku 2023 informowano, że procedura zakupu bojowych wozów piechoty rozpoczęła się wraz z ze wskazaniem kilku potencjalnych dostawców w ramach szczegółowego studium wykonalności. Jesienią 2023 roku przeprowadzono testy funkcjonalne platform bojowych wozów piechoty oferentów w celu uzyskania danych na temat możliwości eksploatacyjnych.
Po badaniach funkcjonalnych Narodowe Siły Zbrojne przeprowadziły pogłębioną ocenę uzyskanych wyników pod kątem potrzeb operacyjnych sił zbrojnych. Oceniono także koszty platform, dostępny sprzęt, spełnienie wymogów zaangażowania lokalnego przemysłu, terminy dostaw i inne aspekty.
Zgodnie z koncepcją obrony narodowej, Narodowe Siły Zbrojne muszą rozwijać zdolności poprzez zwiększanie siły ognia i zasięgu rażenia uniemożliwiających przeciwnikowi swobodne działanie w powietrzu, na morzu i na lądzie. Jednocześnie należy kontynuować zdolności obrony powietrznej, obrony wybrzeża i artylerii rakietowej dalekiego zasięgu oraz bezzałogowych statków powietrznych, a także wprowadzić do arsenału bojowe wozy piechoty (Łotwa ze zgodą na zakup M142 HIMARS, NSM dla Łotwy).
Również w ramach celów rozwoju zdolności w NATO, zakup bojowych wozów piechoty jest uznawany za jeden z priorytetów, a ich wprowadzenie Narodowych Siłach Zbrojnych Łotwy będzie wspierać realizację celów NATO w w tym zakresie.
Zgodnie z doniesieniami, konkurencyjnymi platformami, które były brane pod uwagę, ale zostały odrzucone były: CV90 od szwedzkiej spółki BAE Systems Hägglunds (część BAE Systems), K21 południowokoreańskiej spółki Hanwha Defense Systems i Tulpar tureckiej spółki Otokar Automativ (część Koç Group).
Warto dodać, że w ostatnim czasie, bo raptem 22 października br. Litwa ogłosiła plany zakupu bwp CV90 (najnowsza obecnie wersja: CV90 MkIV) dla dwóch batalionów wojsk lądowych (około 90 egzemplarzy – przyp. red.). Wcześniej na zakup używanych 44 eks-niderlandzkich CV9035EE (wraz z 37 wozami wsparcia) zdecydowała się w grudniu 2014 Estonia (reprezentują one wersję CV90 MkI).
Obecnie, Łotwa wprowadza do służby nowoczesne kołowe transportery opancerzone Patria 6×6, których zamówiono ponad 200 egzemplarzy, natomiast ASCOD 2 mogłyby zastąpić w przyszłości rodzinę lekkich pojazdów gąsienicowych CVR(T) (Combat Vehicle Reconnaissance (Tracked)), pozyskanych w dwóch transzach jako używane od Wielkiej Brytanii, w liczbie łącznie 198 egzemplarzy, w tym w wersjach wozów rozpoznawczych FV107 Scimitar, wozów dowodzenia FV105 Sultan, transporterów opancerzonych FV103 Spartan, wozów zabezpieczenia technicznego FV106 Samson i wozów ewakuacji medycznej FV104 Samaritan.
Warto dodać, że w 2021 spółka GDELS-Santa Bárbara Sistemas podpisała umowę na dostawę do Łotwy, we współpracy z USA, czterech zestawów parków pontonowych M3 o nośności MLC 85 dla pojazdów gąsienicowych i MLC 132 dla pojazdów kołowych oraz IRB (Improved Ribbon Bridge) o nośności, odpowiednio, MLC 80 i MLC 96. Zestawy są na wyposażeniu m.in. wojsk lądowych Niemiec, Wielkiej Brytanii czy wspomnianych USA.