W czwartek, 29 sierpnia 2024, amerykańska Agencja Współpracy Obronnej DSCA (Defense Security Cooperation Agency) opublikowała zgodę Departamentu Stanu USA na potencjalną sprzedaż do Królestwa Niderlandów kolejnych wyrzutni systemu obrony powietrznej MIM-104 Patriot oraz modyfikacje posiadanych za maksymalnie 224 mln USD (867,74 mln zł).
Zdjęcie: Ministerstwo Obrony Królestwa Niderlandów
Zgodnie z opublikowaną informacją, rząd w Hadze wnioskował o możliwość pozyskania dwóch fabrycznie nowych wyrzutni M903 systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej MIM-104 Patriot oraz sprzęt i usługi w celu modernizacji posiadanych wyrzutni M901 do standardu M903.
Ponadto, w pakiecie uwzględniono też następujące elementy inne niż według definicji MDE (Major Defense Equipment): zestawy modyfikacji wyrzutni, zestawy konwersji wyrzutni do wystrzeliwania pocisków przechwytujących Patriot Advanced Capability-3 (PAC-3) Missile Segment Enhancement (MSE), sterowniki ogrzewania wyrzutni, zestawy połączeń mechanicznych, zestawy zautomatyzowanego systemu logistycznego Patriot, części zamienne do równoczesnego wykorzystania, usługi wsparcia inżynieryjnego, technicznego, logistycznego i terenowego rządu USA i wykonawcy umowy (Lockheed Martin Missiles and Fire Control) oraz inne powiązane elementy wsparcia logistycznego i programowego.
Zakup dodatkowych wyrzutni jest związany z wcześniejszym przekazaniem posiadanych zestawów na rzecz walczącej Ukrainy, zgodnie deklaracjami ze stycznia i maja 2023. 28 maja br. Ministerstwo Obrony Królestwa Niderlandów ogłosiło propozycję międzynarodowego wysiłku na rzecz skompletowania przynajmniej jednej baterii systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej MIM-104 Patriot dla Ukrainy. Rząd w Hadze chce dostarczyć podstawowe komponenty i chciałby aby sojusznicy dostarczyli pozostałe elementy systemu.
Z kolei modernizacja posiadanych wyrzutni M901 (wykorzystujących pociski PAC-2 GEM-T) do standardu M903 wynika z faktu zakupu pocisków PAC-3 MSE, które mogą być wystrzeliwane tylko z najnowszej wyrzutni systemu Patriot.
Warto dodać, że 3 stycznia br. Agencja Wsparcia i Zamówień NATO (NATO Support and Procurement Organisation, NSPA) informowała o podpisaniu umowy ramowej z spółką joint venture COMLOG (złożonej z amerykańskiej korporacji RTX i europejskiego konsorcjum MBDA) na produkcję i dostawę do 1000 pocisków PAC-2 GEM-T. Wśród przyszłych beneficjentów umowy ma być także Królestwo Niderlandów.
Przed wsparciem materiałowym Ukrainy, 802. Eskadra niderlandzkich wojsk lądowych (802 Patriot-squadron Koninklijke Landmacht) z bazy Luitenant-generaal Bestkazerne (wcześniej znanej jako Luchtmachtbasis De Peel) w Limburgii była użytkownikiem czterech baterii zestawów Patriot od 1987 (z czego jedna służyła do szkolenia).
Po I wojnie w Zatoce Perskiej w 1991, niderlandzkie zestawy Patriot rozmieszczono tymczasowo w Turcji i Izraelu. Podczas kolejnego konfliktu w Iraku w 2003, zestawy znów trafiły do Turcji – trzy baterie chroniły miasta Diyarbakir i Batman. W 2012 jednostka ponownie trafiła w Turcji, do Adany, w związku z wojną domową w Syrii. 25 sierpnia 2014 ogłoszono, że w ciągu pięciu miesięcy zostanie wycofana. Z kolei styczniu 2017 Patrioty zostały przerzucone na Litwę, w ramach ćwiczenia pk. Tobruq Legacy 2017.
Począwszy od marca 2007 niderlandzkie zestawy rakietowe Patriot były modernizowane dwuetapowo. W pierwszej fazie zaktualizowano oprogramowanie radaru kierowania ogniem i całego systemu. Druga faza polegała na zakupie około 32 kinetycznych pocisków PAC-3 wraz z pewną liczbą wyrzutni, zmodyfikowano również instrumenty w kabinach kierowania ogniem. Pierwsze pociski w ramach tego zamówienia odebrano w październiku 2007. Ostatnia partia pocisków PAC-3, pochodząca z serii wyprodukowanej również dla 11 innych państw (w tym Polski), została zakupiona w styczniu 2020.
Zgodnie z decyzją z listopada 2015, w ramach projektu o nazwie Verlenging levensduur Patriot, rząd w Hadze planuje utrzymać w służbie system Patriot co najmniej do lat 2040. Zrezygnowano tym samym z zakupu opracowywanego wówczas systemu MEADS (Medium Extended Air Defense System). W październiku 2016 kolejne prace modernizacyjne zlecono spółce Raytheon (obecnie część korporacji RTX), które zrealizowano w latach 2019-2022.
Warto dodać, że dwie niemieckie baterie Patriot z mieszaną niemiecko-niderlandzką obsługą były rozmieszczone począwszy od 20 marca 2022 w Słowacji, w związku z przekazaniem przez rząd w Bratysławie jedynej swojej baterii systemu S-300PMU do Ukrainy. Następnie, w lipcu 2023 zostały przemieszczone do Litwy.