We wtorek, 30 grudnia 2025, szwedzka spółka Saab Defence and Security poinformowała o zawarciu umowy o wartości 12,3 mld SEK (4,79 mld zł) z Generalną Dyrekcją ds. Uzbrojenia (Direction générale de l’Armement, DGA) przy Ministerstwie ds. Sił Zbrojnych i Weteranów Francji na dostawy dwóch samolotów wczesnego ostrzegania i dowodzenia GlobalEye klasy AEW&C (Airborne Early Warning and Control) z opcją na dwa kolejne wraz ze sprzętem naziemnym, szkoleniowym i wsparciem oraz dostawami w latach 2029-2032.
Zdjęcia: Saab Defence and Security
Dzisiejsze zamówienie podkreśla solidne partnerstwo między Saabem a Francją. Wybierając GlobalEye, Francja inwestuje w niezwykle nowoczesne i wydajne rozwiązanie do wczesnego ostrzegania i kontroli w powietrzu. Ten wybór wzmacnia zaangażowanie Francji w suwerenność i wzmacnia ogólną ochronę Europy, a zarówno Szwecja, jak i Francja będą użytkować GlobalEye – powiedział Micael Johansson, prezes i dyrektor generalny Saab Defence and Security (Szwecja zamówiła trzy samoloty z opcją na jeden kolejny, oznaczonych w tym przypadku jako S 106 GlobalEye – przyp. red.).
Przypomnijmy, że 8 kwietnia 2024 pojawiły się doniesienia, że należący do Saaba samolot GlobalEye wykonywał loty testowe w pobliżu 118. bazy lotniczej francuskich wojsk lotniczych i kosmicznych (Armée de l’air et de l’espace) w Mont-de-Marsan Colonel Rozanoff, w departamencie Landy w regionie Nowa Akwitania. Był to egzemplarz o nr rejestracyjnym SE-RMV, później dostarczony Zjednoczonym Emiratom Arabskim (z łącznie pięciu). 10 lipca tego samego roku francuski portal branżowy Intelligence Online informował, powołując się na swoje źródła, że rząd w Paryżu jest bliski finalizacji umowy na zakup szwedzkich samolotów.
Następnie, podczas tegorocznego 55. Międzynarodowego Salonu Lotniczego i Kosmicznego w Paryżu, 18 czerwca, Saab podpisał dwa listy intencyjne: pierwszy z Sabena Technics i dotyczył nawiązania współpracy przy realizacji przyszłych umów eksportowych (przede wszystkim z Francją), a drugi ze wspomnianą DGA, który otworzył drogę do zawarcia omawianej umowy.
Od 1991 Francja dysponuje czterema samolotami samolot wczesnego ostrzegania i dowodzenia Boeing E-3 Sentry AWACS (Airborne Warning and Control System) z silnikami CFM56, które zostały zmodernizowane do standardu E-3F. Są użytkowane w 36. Eskadrze Wykrywania i Kontroli Berry (Escadron de détection et de contrôle aéroportés 36 Berry) w 702. bazie lotniczej Avord Capitaine Georges Madon w departamencie Cher, w Regionie Centralnym.
Sukces francuski może otworzyć dla Saaba kolejne furtki w Europie. Choć Szwedzi początkowo bezskutecznie oferowali GlobalEye w Finlandii (jako uzupełnienie dla JAS 39E Gripen) w programie HX, Korei Południowej (gdzie przegrał z L3Harris Phoenix) oraz dla Sojuszu Północnoatlantyckiego w programie Alliance Future Surveillance and Control (AFSC), to w przypadku tego drugiego może dojść do ponownego rozpatrzenia oferty po ogłoszonym 13 listopada 2025 anulowaniu planów zakupu wskazanego wcześniej E-7A Wegdetail. Konstrukcja jest też promowana w wielu miejscach na świecie, a wśród publicznie wskazywanych (potencjalnych) kierunkach można wymienić także Danię, Kanadę, Polskę, Egipt, Niemcy, Grecję i Arabię Saudyjską.
RELEASE: Saab receives order for GlobalEye, including ground equipment, training and support, from France. https://t.co/bi92NMcp31
— Saab (@Saab) December 31, 2025