13 kwietnia br. amerykańskie dowództwo NAVSEA (Naval Sea Systems Command), w imieniu Departamentu Obrony USA, podpisało umowę o wartości 62 223 836 USD (261,086 mln zł) ze spółką Lockheed Martin Aeronautics (część Lockheed Martin) na dostosowanie średniego samolotu transportowego C-130J-30 Super Hercules do roli samolotu dowodzenia, łączności i retransmisji sygnałów radiowych w ramach programu E-XX jako następcy Boeing E-6B Mercury, należących do marynarki wojennej (US Navy).
Zdjęcie: Lance Cpl. Christopher Mendoza, USMC
Umowa przewiduje wykonanie jednorazowych prac inżynieryjnych, w tym badań, analiz technicznych, analiz płatowca i redukcji ryzyka C-130J-30 w celu wsparcia określenia, czy statek powietrzny może spełnić wymogi operacyjne w ramach programu E-XX. Prace będą realizowane w zakładach Lockheed Martin Aeronautics w Marietta w stanie Georgia, a ich zakończenie planowane jest na czerwiec 2026.
Nowy samolot, który prawdopodobnie otrzyma oznaczenia EC-130J (zgodnie z amerykańską nomenklaturą) zastąpi 16 egzemplarzy E-6B Mercury. US Navy otrzymała w latach 1989-1992 je początkowo w wersji E-6A Hermes, a następnie w okresie 1997-2006 zostały one zmodyfikowane do wersji E-6B. Samoloty te, zwane również TACAMO (Take Charge And Move Out), zapewniają łączność dalekiego zasięgu za pomocą nadajników bardzo niskich częstotliwości (ELF). Są wykorzystywane do komunikacji z załogami okrętów podwodnych przenoszących międzykontynentalne pociski balistyczne, nawet gdy te pozostają w zanurzeniu.
W proponowanych poprawkach do budżetu obronnego NDAA na rok fiskalny 2024, US Navy zaproponowała, aby nowy samolot rozpoczął służbę w 2027. Na początek zostaną zamówione 3 samoloty do prób i testów, a później po 6 samolotów rocznie w ramach produkcji seryjnej. Pierwsza umowa jest spodziewana w październiku-grudniu 2024. Zapotrzebowanie jest szacowane na 18 egzemplarzy.
Wcześniej planowano, że E-6B Mercury zostaną zastąpione przez wspólną platformę w ramach programu NEAT (National Executive Airborne Take), pozyskiwaną przez wojska lotnicze (US Air Force, USAF) wraz z następcami następcy floty samolotów dowodzenia E-4B NAOC (National Airborne Operations Center, zwane też Nigtwatch lub Doomsday Plane), a także specjalnego przeznaczenia C-32A Air Force Two. Później ze względów finansowych program rozdzielono.
Boeing E-6B Mercury / Zdjęcie: Erik Hildebrandt, US Navy
NAVAIR prowadziło analizy w sprawie możliwości wykorzystania platformy C-130J-30 jako E-XX począwszy od 18 grudnia 2020. W związku z tym Lockheed Martin po raz pierwszy zaprezentowała koncepcję o nazwie EC-130J TACAMO na wystawie Sea Air Space, zorganizowanej przez stowarzyszenie Navy League w Waszyngtonie, 4-6 kwietnia 2022. Koncepcja powstała we współpracy z biurem projektowym spółki Skunk Works, a także partnerami zewnętrznymi z Northrop Grumman, Raytheon Technologies, Crescent Systems oraz Long Wave. Zgodnie z wymogami otrzymał on długie, holowane przewody z nadajnikami bardzo niskich częstotliwości (VLF) oraz owiewki na górze i spodzie kadłuba, gdzie prawdopodobnie znajdą się anteny systemów łączności, a także prawdopodobnie dodatkowe zbiorniki paliwa.
Również 4 kwietnia 2022 spółka Collins Aerospace ogłosiła, że została wskazana jako dostawca nadajników VLF.
Grafika: Lockheed Martin
Co ciekawe, pierwsze samoloty klasy TACAMO w US Navy były oparte o starszą generację Herculesów – w 1963 wchodziły do służby 4 EC-130G i 8 EC-130Q. Proces wycofywania tych ostatnich rozpoczął się w 1989, rozpoczynając erę E-6A Hermes, a później E-6B Mercury.