Chorwacja
W obecności premiera Republiki Chorwacji Andreja Plenkovicia i kanclerza federalnego Republiki Federalnej Niemiec Friedricha Merza w Berlinie, wicepremier Republiki Chorwacji i minister obrony Ivan Anušić podpisali Uzgodniony Dokument – potwierdzenie zamówienia na dostawę 44 czołgów Leopard 2A8 do Chorwacji.
Zdjęcia: Ministerstwo Obrony Chorwacji
Wcześniej minister Anušić podpisał dodatkową umowę ze spółką KNDS Deutschland w Ambasadzie Republiki Chorwacji. w sprawie dostawy symulatorów i sprzętu oraz umowy o świadczeniu usług rozszerzonej gwarancji na czołgi Leopard 2A8 na okres pięciu lat, począwszy od dostawy pierwszego czołgu.
Dzięki tym podpisom rozpoczęto realizację strategicznego projektu modernizacji sił pancernych i zmechanizowanych armii chorwackiej. Łączna wartość umowy zakupu 44 czołgów Leopard 2A8, wraz z dodatkowymi kontraktami na symulatory i rozszerzonymi gwarancjami, wynosi 1 483 938 969,77 EUR (6,27 mld zł).
Znaczna część umowy jest finansowania w pożyczek w ramach europejskiego instrumentu programu SAFE (Security Action for Europe), na który Chorwacja ma otrzymać 1,7 mld EUR. W przypadku czołgów jest to 1 140 387 021 EUR (4,818 mld zł) w latach 2026–2030, natomiast pozostała kwota 343 551 948,77 EUR (1,452 mld zł), która odnosi się do środków na świadczenie usług gwarancji rozszerzonych, uwzględnienia inflacji i podatku VAT, zostanie uwzględniona w budżecie państwa do 2033. Dostawy czołgów Leopard planowane są na lata 2028–2030.
Zakup czołgów został zatwierdzony 29 października br. przez Komitet Obrony Zgromadzenia Chorwackiego (parlamentu) w ramach dużego pakietu modernizacji tamtejszych sił zbrojnych (Oružane snage Republike Hrvatske). List intencyjny w sprawie pozyskania niemieckich wozów bojowych dla wojsk lądowych Chorwacji (Hrvatska kopnena vojska, HKoV), które zastąpią czołgi M-84A4 Sniper, został podpisany 28 października 2024.
Na środki materialne przekazane Ukrainie przez Republikę Chorwacji pod koniec 2024 r. Federalne Ministerstwo Obrony Republiki Federalnej Niemiec wpłaciło do budżetu państwa kwotę 144 800 000 EUR na dystrybucję Ministerstwa Obrony Chorwacji. Te środki finansowe przeznaczone są na zakup nowych czołgów Leopard 2A8, co oznacza, że wartość zakupu tych czołgów zostanie o tę kwotę zmniejszona.
Mianowicie Republika Chorwacji z inicjatywy i we współpracy z Republiką Federalną Niemiec przekazała Ukrainie część czołgów M-84A4 Sniper (była mowa o 30 egz.) i część bojowych wozów piechoty M-80 wraz z powiązanymi częściami rezerwowymi i amunicją o łącznej wartości 144 800 000 EUR.
Oprócz podpisanych kontraktów na 44 czołgi Leopard 2A8, 18 haubic samobieżnych CAESAR 6×6 MkII i 15 pojazdów opancerzonych VBMR-L Serval, do końca tego roku zostaną podpisane kontrakty na zakup systemów przeciwdronowych (w tym SKYctrl od polskiej spółki Advanced Protection Systems) oraz na zakup 420 ciężkich ciężarówek terenowych Tatra. Wartość tych czterech dużych zakupów wynosi około 2 mld EUR, wliczając podatek VAT. Oprócz zestawów antydronowych. Pozostałe trzy systemy będą finansowane ze środków SAFE.
Litwa
Tego samego dnia Ministerstwo Obrony Litwy wraz z partnerami niemieckimi z KNDS Deutschland (część niemiecko-francuskiej spółki joint venture KNDS) i Rheinmetal Landsysteme (część grupy Rheinmetall AG) oraz przedstawicielami litewskiej państwowej grupy energetycznej litewskiej spółki Epso-G podpisało memorandum w sprawie współpracy przemysłowej związanej z rozwojem infrastruktury montażowej i wsparcia eksploatacji przyszłych litewskich czołgów Leopard 2A8. Ministerstwo Gospodarki i Innowacji nadało temu projektowi status dużego projektu inwestycyjnego, co zapewni jego szybszą realizację.
Zdjęcie: Ministerstwo Obrony Litwy
Planuje się, że 25,1% akcji spółki joint venture Lithuania Defense Services (LDS), zarządzanej przez KNDS Deutschland i Rheinmetal Landsysteme trafi do Epso-G Invest, spółki-córki grupy Epso-G. Strony porozumienia planują zharmonizować szczegółowe warunki współpracy w 2026.
Aby zapewnić możliwie najszybszy harmonogram dostaw czołgów i stworzyć warunki wstępne dla rozwoju potencjału litewskiego przemysłu obronnego, uzgodniono montaż części wozów na Litwie. LDS, po podpisaniu porozumień z Ministerstwem Obrony, zamierza wybudować na Litwie zakład montażowy Leopardów 2A8. Litwa ze swojej strony zobowiązuje się do przyczynienia się do rozwoju bazy produkcyjnej LDS i wraz z umową nabycia czołgów podpisała dodatkową umowę w sprawie zapewnienia bojowej gotowości technicznej czołgów. O negocjacjach w tej sprawie informowano 10 czerwca 2024 (Litwa chce współprodukować czołgi Leopard 2A8).
Porozumienie to stanowi zasadniczy etap wzmacniania zdolności obronnych Litwy. Po raz pierwszy w historii na Litwie zostaną zmontowane jedne z najnowocześniejszych czołgów bojowych spełniających standardy NATO, a rozwijana jednocześnie infrastruktura zapewni ich długoterminową gotowość techniczną. Wzmacnia to potencjał naszej armii, a jednocześnie rozwija przemysł obronny kraju – powiedział Minister Obrony Litwy Robertas Kaunas.
Według Ministra Energii Żygimantasa Vaičiūnasa, energia i bezpieczeństwo narodowe są dziś nierozłączne, a ta planowana inwestycja – to kolejny ważny krok we wzmacnianiu ekosystemu litewskiego przemysłu obronnego i odporności państwa.
Nasza spółka energetyczna Epso-G Invest wraz z innymi firmami strategicznymi realizuje już znaczący projekt fabryki amunicji artyleryjskiej kal. 155 mm, a dzisiejsze zaangażowanie – to kolejny konkretny krok w poszerzaniu naszych możliwości. Przyciąganie nowych projektów przynosi korzyści nie tylko obronności i gospodarce, ale także energii – produkcja energochłonna dodatkowo przyspiesza rozwój zasobów odnawialnych i wzmacnia niezależność energetyczną – powiedział minister energii (Bejsagoła: Początek budowy zakładu amunicyjnego Rheinmetall Defence Lietuva).
LDS będzie odpowiedzialna nie tylko za montaż czołgów Leopard 2A8 na Litwie, ale także za długoterminową obsługę, naprawę i gotowość techniczną oraz innego sprzętu armii litewskiej. Oczekuje się również, że w przyszłości LDS będzie w stanie świadczyć usługi niemieckiej 45. Brygadzie Pancernej stacjonującej na Litwie oraz obsługiwać szerszą flotę pojazdów opancerzonych z innych państw.
Planujemy, że pierwszy czołg zmontowany na Litwie zostanie dostarczony na początku 2028, a cała reszta zostanie wyprodukowana, zgodnie z ustaleniami zawartymi w zaktualizowanej umowie, do końca 2030 – powiedział Markus Schmidt, przewodniczący zarządu spółki Lithuania Defense Services.
Planuje się, że infrastruktura niezbędna do rozwoju spółki zostanie utworzona w Wolnej Strefie Ekonomicznej Kowna (LEZ). Lithuania Defense Services zamierzają zainwestować w projekt około 50 mln EUR, stworzyć około 100 nowych miejsc pracy.
Projekt ten stanowi znaczący krok w realizacji strategicznego priorytetu Ministerstwa Obrony Litwy – stworzenia potencjału lokalnego przemysłu obronnego, stwarzając możliwości rozwoju infrastruktury montażu, produkcji i długoterminowej konserwacji sprzętu wojskowego na Litwie.
Współpraca z KNDS i Rheinmetall pozwoli Litwie przyciągnąć nowoczesne technologie wojskowe oraz wzmocnić odporność i potencjał obronny kraju.
Minister Gospodarki i Innowacji Edvinas Grikšas wraz z przedstawicielami KNDS Deutschland Markusem Helmem i Markusem Schmidtem podpisali także dużą umowę inwestycyjną w projekt z Lithuania Defense Services. Zdaniem ministra umowa zapewni spółce jasne i korzystne warunki do szybszego osiedlenia się, rozpoczęcia procesów produkcyjnych i zapewnienia sprawnej realizacji projektu w SEZ w Kownie.
Inwestycja ta po raz kolejny pokazuje, że Litwa jest niezawodnym i strategicznie ważnym miejscem dla znaczących projektów przemysłu obronnego. Wzmacnia naszą współpracę z liderami niemieckiego przemysłu obronnego i dalej integruje Litwę ze wspólnymi projektami europejskimi. Podpisana umowa zapewnia jasny i pewny początek działalności produkcyjnej oraz konsoliduje długoterminową perspektywę tego projektu na Litwie, powiedział Edvinas Grikšas.
13 sierpnia br. Ministerstwo Obrony uzyskało zgodę rządu na zwiększenie limitu pożyczek budżetowych o 800 mln EUR (3,407 mld zł) w tym roku na rzecz wniesienia pożyczek na realizację kluczowych projektów wojskowych z czołgami Leopard 2A8 na czele.
Przypomnijmy, że 16 grudnia 2024 ówczesna minister obrony Dovilė Šakalienė podczas swojej pierwszej wizyty zagranicznej, będąc w Berlinie, podpisała list intencyjny (Letter of Intent, LoI) w sprawie możliwości zakupu 44 czołgów Leopard 2A8. Zakup ma wynieść 950 mln EUR (3,833 mld zł).
Zgodnie z podpisanym dokumentem, Litwa dołączyła do porozumienia o wspólnym zakupie w spółce KNDS Deutschland czołgów Leopard 2A8 z 30 maja 2024, składając odpowiedni wniosek 10 grudnia. Jest to wynik zgody z 22 października 2024 wydanej resortowi obrony przez tamtejszą Radę Obrony Państwa (Valstybės gynimo taryboje, VGT). Resort ogłosił negocjacje w tej sprawie 23 stycznia 2024, a pierwsze doniesienia w tej sprawie datowane są na 28 lipca 2023.
Czytaj także: