W środę, 19 listopada 2025, na terenie zakładów niemieckiej spółki KNDS Deutschland (część niemiecko-francuskiej spółki joint venture KNDS) w Monachium w Bawarii, odbyła się publiczna prezentacja po jednym egzemplarzu pierwszych seryjnych czołgów Leopard 2A8 dla sił zbrojnych Republiki Federalnej Niemiec i Królestwa Norwegii.
Egzemplarz niemiecki / Zdjęcia: Bundeswehra
W wydarzeniu, w którym wziął udział federalny minister obrony Niemiec Boris Pistorius, norweska sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Marte Gerhardsen i premier Bawarii Markus Söder, zaprezentowano także pierwszy egzemplarz zmodernizowanej 155-mm haubicy samobieżnej PzH 2000 A4 dla Niemiec.
To dobry dzień dla Bundeswehry i bezpieczeństwa w Europie. Żyjemy w czasach kryzysu i konfliktu. Te czasy wymagają więcej pancerza i wzrostu. Czas jest najważniejszy. Należało nadać tempo procesom decyzyjnym, tempo wzrostu i tempo napływu nowych systemów. Bundeswehra stoi przed poważnymi wyzwaniami ze względu na sytuację bezpieczeństwa. Ale nie opisujemy już tej okoliczności i omawiamy odpowiednie terminy – nie, działamy – powiedział szef niemieckiego resortu obrony.
Wprawdzie KNDS Deutschland dostarcza nowe Leopardy 2A7HU do Węgier, to w przypadku Bundeswehry, prezentowany wóz jest pierwszym fabrycznie nowym (czyli wyprodukowanym od podstaw) Leopardem 2 od 1992 roku, gdy dostarczono ostatnie 2A4 z ósmej serii produkcyjnej (w przeciwieństwie do przebudowanych i modernizowanych w ostatnim czasie Leopard 2A7A1 i Leopard 2A7V). Warto dodać, ze punktem wyjścia dla projektu Leopard 2A8 były wspomniane 2A7HU i 2A7A1.
Niemcy zamówiły dotąd 123 egzemplarze Leopardów 2A8 z dostawami w latach 2027-2030, ale minister Pistorius podkreślił podczas przemówienia w Monachium, że w przyszłym roku zostaną zakontraktowane kolejne 75 egzemplarze. Obecnie, Bundeswehra dysponuje ok. 321 Leopardami 2 w wersjach 2A5, 2A6 i 2A7, które co ciekawe, mają zostać zmodernizowane do standardu 2A8, co oznacza, że Bundeswehra ma dysponować ok. 519 wozami (według doniesień prasowych z lipca br., rząd Friedricha Merza miał być zainteresowany zakupem/posiadaniem nawet 1000 Leopardów 2A8 i 2AX – przyp. red.)
Norwegia z kolei zamówiła 54 Leopardy 2A8NO, których seryjny montaż końcowy ma odbywać się w norweskich zakładach w Ritek w Levanger. Co ciekawe, zaprezentowany egzemplarz niemiecki i norweski Leoparda 2A8 nieznacznie różnią się od siebie, co jest związane z wymogami klientów. Wóz niemiecki otrzymał krajowy system ostrzegania o opromieniowaniu wiązką lasera, podczas gdy norweski ma izraelski odpowiednik.
Co więcej, Norwegia kładzie większy nacisk na redukcję masy bojowej, dlatego, w przeciwieństwie do niemieckiej Bundeswehry, zrezygnowano z ciężkich osłon gąsienic, a system ochrony przeciwminowej podwozia, choć teoretycznie możliwy do integracji, nie został (jeszcze) zastosowany. Ponadto, architektura elektroniczna wozu niemieckiego jest zgodna z nowym systemem zarządzania polem walki D-LBO (Digitalisation of Land-Based Operations), natomiast Leopard 2A8NO otrzymał norweską łączność i system zarządzania polem walki Kongsberg ICS/CORTEX (Integrated Combat System/Command and Control, Battle Management & Situational Awareness).
Bazowy Leopard 2A8 otrzymał izraelski system ochrony aktywnej pojazdów (ASOP) hard-kill typu Trophy HV i charakteryzuje się masą bojową ok. 68-69,5 t. Wóz ma długość 8,05 m (11,17 m z armatą), szerokość 3,8 m, wysokość 2,72 m (strop wieży) lub 3,13 m (peryskop).
Wóz otrzymał ulepszone systemy świadomości sytuacyjnej i łączności, a także nowy system kierowania ogniem. Zastosowano wzmocnione opancerzenie stropu wieży, co ma służyć jako dodatkowa ochrona przez podpociskami kumulacyjnymi amunicji kasetowej. Do tego pancerz główny został zastąpiony wielowarstwowym pancerzem kompozytowym trzeciej generacji, wykonanym ze stali o wysokiej twardości, wolframu, wypełniacza z tworzywa sztucznego i elementów ceramicznych.
Co ciekawe, pierwotnie była mowa również o nowym napędzie o mocy 1600 KM (w miejsce 1500 KM), który zastąpi obecny, ale od tego samego dostawcy, czyli spółki MTU, z hydropneumatycznym układem przeniesienia mocy od Renk, ale póki co brak potwierdzenia w tej sprawie. Uzbrojeniem głównym pozostaje 120-mm armata gładkolufowa Rh-120/L55A1 o zwiększonym ciśnieniu maksymalnym w przewodzie z 670 do 700 MPa (w porównaniu ze starszą L44, krótszą o 130 cm), dostosowana do miotania amunicji programowalnej DM11 i podkalibrowej DM63/DM63A1 z 4,6-kg rdzeniem o średnicy 26 mm i długości 685 mm, jak również najnowszej amunicji APFSDS typu KE2020Neo. Żywotność pozostała taka sama (1,5 tysiąca strzałów). Czołg otrzymał także pomocniczą jednostkę napędową (APU) o mocy 20 kW (zamiast 17 kW w starszych wozach).
Trzecim prezentowanym pojazdem jest zmodernizowana 155-mm haubica samobieżna PzH 2000 A4. Bundeswehra ma otrzymać łącznie 22 egzemplarze, zamówione w dwóch transzach po 10 i 12 dział. Mają one zastąpić ubytek w postaci 18 dział przekazanych Ukrainie w 2022.
Fabrycznie nowe działa miały zostać dostarczone zamawiającemu w latach 2025-2026. Zakup jest finansowany z 60. indywidualnego planu budżetu federalnego, który został zatwierdzony przez stałą komisję budżetową (Haushaltsausschuss) niemieckiego parlamentu (Bundestag).
Przypomnijmy, że ze 185 PzH 2000, dostarczonych do Bundeswehry w latach 1998-2002, w służbie operacyjnej pod koniec 2019 pozostawało 107 dział. 16 dział z tych zasobów sprzedano do Chorwacji (2015-2016), a 21 do Litwy (2018-2020). Pozostała część została zmagazynowana, a pojedyncze egzemplarze trafiły do muzeów.
Na koniec warto dodać, że oprócz Niemiec i Norwegii, na zakup czołgów Leopard 2A8 dotąd zdecydowały się Królestwo Niderlandów (46 egz. z opcją na 6 kolejnych), Chorwacja (ok. 50 egz.), Szwecja (44 egz. + modernizacja 66 starszych), Litwa (44 egz.) i Czechy (58 egz. z opcją na 14 kolejnych). Zainteresowanie Leopardami 2A8 wyraża Hiszpania, zarówno chodzi o zakup nowych czołgów, jak i modernizację posiadanych Leopardów 2E, jak również Austria.
Według doniesień branżowych, cena jednostkowa Leoparda 2A8 wynosi ok. 20 mln EUR (84,6 mln zł).
Komentarz izraelskiej spółki Rafael Advanced Defense Systems
Jak wspomniano, Leopardy 2A8 otrzymały izraelski system ochrony aktywnej pojazdów (ASOP) hard-kill typu Trophy HV, w ramach standardowej konfiguracji fabrycznej, integrowanym bezpośrednio na linii produkcyjnej KNDS.
Odzwierciedla to rosnące w całej Europie zapotrzebowanie na sprawdzone w boju rozwiązania aktywnej ochrony, które zapewniają załodze przeżywalność i swobodę działania w warunkach wysokiego zagrożenia. Oba kontrakty zostały zrealizowane za pośrednictwem EuroTrophy GmbH, europejskiego joint venture spółek Rafael, KNDS Deutschland i GDELS, odpowiedzialnego za produkcję aktywnych systemów ochrony pojazdu Trophy, koordynację europejskiego bezpieczeństwa dostaw oraz zapewnienie długoterminowego wsparcia technicznego i podczas całego cyklu życia – czytamy w przesłanej informacji prasowej.
Trophy to jedyny na świecie w pełni operacyjny i sprawdzony w boju aktywny system ochrony pojazdu, nieprzerwanie eksploatowany przez ponad dekadę, który odnotował tysiące udanych przechwyceń w rzeczywistych warunkach. Zakupiony w liczbie ponad 1900 systemów, Trophy wykazał się wyjątkową niezawodnością, zerową liczbą bratobójczych ataków i niezrównaną skutecznością w ochronie formacji pancernych przed szerokim spektrum zagrożeń przeciwpancernych – czytamy dalej.
Meir Ben Tzook, wiceprezes i szef działu systemów lądowych Rafael oraz prezes zarządu EuroTrophy GmbH, powiedział:
Przekazanie Leoparda 2A8 stanowi ważny kamień milowy dla europejskich sił pancernych. Jesteśmy dumni, że Trophy został wybrany jako aktywny system ochrony pojazdu dla tej nowej generacji czołgów. Jako jedyny na świecie operacyjny i sprawdzony w boju aktywny system ochrony pojazdu (APS), Trophy wielokrotnie udowodnił swoją zdolność do ochrony załóg i umożliwiania pojazdom kołowym i gąsienicowym niezakłóconego działania w najtrudniejszych warunkach pola walki. Poprzez EuroTrophy GmbH, nasze europejskie wspólne przedsięwzięcie, pozostajemy w pełni zaangażowani we wspieranie naszych europejskich partnerów w zakresie tej zdolności ratowania życia, a także we współpracę przemysłową i długoterminowe wsparcie niezbędne dla jej dalszego sukcesu.
Przypomnijmy, że 4 grudnia 2024 spółka EuroTrophy GmbH otrzymała zamówienie od KNDS Deutschland na dostawy zestawów Trophy HV (Heavy Vehicles) na potrzeby niemieckich Leopardów 2A8. Zestawy te zostały wskazane przez Niemcy i Norwegię dla Leopardów 2A8, 6 września 2023.