W czwartek, 23 listopada, podczas ceremonii, która odbyła się na lotnisku przyzakładowym brazylijskiej spółki Embraer (Empresa Brasileira de Aeronáutica) w Gavião Peixoto w stanie São Paulo, dowództwu brazylijskich wojsk lotniczych (Força Aérea Brasileira, FAB) został przekazany piąty i jednocześnie ostatni zmodernizowany samolot wczesnego ostrzegania i dowodzenia (Airborne Early Warning and Control, AEW&C) typu E-99M. Program dostaw trwał trzy lata (Brazylia: Pierwszy zmodernizowany E-99M).
Zdjęcia: Embraer
Dostawa piątego E-99 to ważny kamień milowy w projekcie E-99M. To pierwszy samolot dostarczony w konfiguracji FOC (Full Operational Capability), z systemami w pełni certyfikowanymi do użytku przez brazylijskie siły powietrzne w celu ochrony kraju i suwerenności narodowej – powiedział Bosco da Costa Junior, prezes i dyrektor generalny Embraer Defence & Security. Dyrektor stwierdził dalej: Cztery wcześniej dostarczone samoloty zostaną zmodernizowane, tak aby mogły w pełni wykonywać wszystkie misje, do jakich zostały zaprojektowane.
Do 2009 samoloty E-99A nosiły oznaczenie R-99A. Nazwa fabryczna to Embraer EMB-145SA (Surveillance Aircraft), będący specjalną wojskową modyfikacją pasażerskiego ERJ-145LR. Wszystkie samoloty należą do eskadry Guardião 2. Grupy Obrony Powietrznej (2° Grupo de Defesa Aérea) i stacjonują w bazie lotniczej Anápolis im. Otávio Lage de Siqueira, leżącej w pobliżu Brasilii.
W ramach zrealizowanej modernizacji, ulepszone zostały systemy misji i związane z nimi podsystemy, takie jak walki radioelektronicznej, dowodzenia i kontroli, środki przeciwdziałania elektronicznego oraz pracujący w paśmie S, impulsowy radar dopplerowski Erieye z anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA (Active Electronically Scanned Array).
Embraer informował o uzyskaniu zlecenia na modernizację pięciu E-99A (EMB-145H), 7 marca 2016. Jednym z podwykonawców jest szwedzka spółka Saab Defence and Security, która odpowiadała za prace przy systemie radarowym, którego jest producentem (a dokładniej spółka-córka Saab Microwave Systems, dawniej Ericsson Microwave Systems – przyp. red.). 13 maja 2019 informowano o postępie prac oraz planowanym przekazaniu pierwszego zmodernizowanego samolotu w pierwszej połowie 2020. Jednak ze względu na pandemię COVID-19 harmonogram został przesunięty o około pół roku (Pierwszy Saab 340B AEW-300 dla Polski zaprezentowany, Saab 2000 z radarem Erieye na eksport).
Prace modernizacyjne nadzoruje komitet koordynujący programy samolotów wojskowych COMAC (Comissão Coordenadora do Programa Aeronave de Combate), a pozostałymi podwykonawcami są spółki Aeroelectronica International (AELI) z USA, Rohde & Schwarz z Niemiec (które m.in. realizowały transfer technologii do Brazylii) oraz brazylijska Atech, która zmodernizowała podsystem dowodzenia i kontroli. W ramach pakietu modernizacyjnego, FAB uzyskały również sześć nowych stanowisk planowania i analizy misji, które służą do szkolenia i doskonalenia załóg zmodernizowanych samolotów.
E-99M w konfiguracji FOC dysponuje dodatkowo zdolnościami zwiadowczymi, obserwacyjnymi i rozpoznawczymi (ISR), nowymi systemami walki radioelektronicznej, nowym transponder systemu identyfikacji swój-obcy IFF, siedmioma radiostacjami programowalnymi pasma V/UHF, urządzenia łączności głosowej z technologią VIP, nowym rejestratorem audio i danych oraz łączami informacyjnymi dostosowanymi do nowej architektury.
Wnętrze E-99M FOC również zostało zmodernizowane, w celu zwiększenia komfortu załogi i zdolności operacyjnych: pięć konsol operatorów przeprojektowano i zoptymalizowano w celu bardziej wydajnego wykorzystania zmodernizowanych systemów. Modyfikacje do standardu FOC pozostałych czterech E-99M będą realizowane w najbliższych latach.