ASELSAN dostarcza Stalową Kopułę dla Turcji

W odpowiedzi na aktualne wymagania operacyjne powstał system Steel Dome (Stalowa Kopuła), który łączy sieciocentryczną kontrolę przestrzeni powietrznej, sztuczną inteligencję i warstwową obronę powietrzną w ramach jednej struktury. System jest zdolny do ochrony przed zagrożeniami obejmującymi zarówno bezzałogowce operujące na małej wysokości, jak i pociski balistyczne dalekiego zasięgu.

Steel Dome, to opracowany własnymi siłami w Turcji wielowarstwowy system obrony powietrznej. System ten wykorzystuje sieciocentryczną architekturę, a jego działanie wspiera sztuczna inteligencja. Stalowa Kopuła powstał z myślą o ochronie tureckiej przestrzeni powietrznej z wykorzystaniem jednego, zintegrowanego rozwiązania. Projekt rozwijany był we współpracy kilku kluczowych tureckich koncernów. Zarządzającym projektem był ASELSAN. Koncern ten był także główny dostawcą technologii i integratorem systemu. W pracach uczestniczyły również koncerny ROKETSAN i TÜBİTAK SAGE.

Stalowa Kopuła należy do nowej generacji systemów obrony powietrznej, w której sensory, systemy dowodzenia i kierowania ogniem, zdolności walki elektronicznej oraz efektory działają jako jedna zsynchronizowana struktura. Kluczowe zdolności umożliwiające funkcjonowanie Steel Dome jako jednolitego ekosystemu obronnego dostarczył ASELSAN. Obecnie system jest wdrażany na obszarze całego kraju a jego poszczególne komponenty są stopniowo wprowadzane do służby.

Steel Dome opiera się na trzech ściśle zintegrowanych filarach. Pierwszym są sensory wykrywające zagrożenie, drugim jest system dowodzenia i kierowania ogniem, a trzecim łączność i zdolności prowadzenia walki elektronicznej. Wszystkie trzy elementy dostarcza właśnie ASELSAN.

Elementy Stalowej Kopuły – radary wczesnego ostrzegania ALP, radiolokatory AESA i wyrzutnie systemu SIPER oraz wyrzutnie systemu HISAR / Zdjęcie: Grzegorz Sobczak

Podstawowym zadaniem systemu Steel Dome jest integracja wszystkich radarów, czujników walki elektronicznej i efektorów obrony powietrznej w ramach funkcjonowania jednej sieci. Jego działanie w tym zakresie oparte jest na szyfrowanej i odpornej sieci wykorzystującej wojskowe systemy łączności. Dzięki temu system ma zapewnioną komunikację w czasie rzeczywistym, lub z niewielkimi opóźnieniami. Sieć zapewniająca łączność pomiędzy wszystkimi sensorami i efektorami jest odporna na oddziaływanie środków walki elektronicznej przeciwnika mogących zakłócać jej pracę. Sieć umożliwia także interoperacyjność elementów wpinanych do całego systemu. Jej podstawowym zadaniem jest tworzenie i dystrybucja zobrazowania sytuacji powietrznej w czasie rzeczywistym. Jednocześnie zapewnienia ona w pełni zintegrowane działanie wszystkich czujników i systemów uzbrojenia.

W celu uzyskania takich zdolności, Steel Dome wykorzystuje kompleksowe systemy wsparcia procesów decyzyjnych w czasie rzeczywistym wspierane sztuczną inteligencją wykorzystywaną do analizy dużych zbiorów danych. System ma elastyczną i modułową architekturę umożliwiającą reagowanie na zmieniające się zagrożenia, inteligentne zarządzanie częstotliwościami, dynamiczną warstwową obronę powietrzną, zwiększoną interoperacyjność sensorów i uzbrojenia oraz odporność na działania systemów przeciwnika w zakresie walki elektronicznej i w cyberprzestrzeni.

System DRONDEF z poszczególnymi elementami / Ilustracja: ASELSAN

Jednym z najistotniejszych elementów Stalowej Kopuły jest system dowodzenia i kierowania ogniem HAKİM firmy ASELSAN oparta na sztucznej inteligencji. System ten integruje sensory i systemy uzbrojenia w ramach jednego środowiska operacyjnego. HAKİM prowadzi w czasie rzeczywistym fuzję danych, szybką ocenę zagrożeń oraz koordynację ich zwalczania na wielu warstwach obrony. Architektura tego systemu wspierana przez sztuczną inteligencję umożliwia szybsze podejmowanie decyzji, tworząc jednocześnie wysoce zintegrowaną i adaptacyjną sieć obrony powietrznej, zdolną do reagowania na coraz bardziej złożone zagrożenia z powietrza.

Sensory systemu to radary wczesnego ostrzegania, systemy obserwacji i śledzenia w podczerwieni (IRST) oraz systemy wsparcia elektronicznego ASELSAN, zapewniające ciągłą świadomość sytuacyjną i wykrywanie celów na dużych odległościach. Kluczową rolę w tym zakresie odgrywa opracowana przez ASELSAN rodzina radarów ALP. Zapewnia ona zasięg wykrywania do 650 km i znacznie zwiększa zdolności w zakresie obserwacji dalekiego zasięgu, wczesnego ostrzegania oraz identyfikacji zagrożeń. W połączeniu ze zdolnościami elektrooptycznymi i pasywnymi, systemy czujników tworzą obraz sytuacji powietrznej w czasie rzeczywistym, stanowiący podstawę działania systemu i umożliwiają podejmowanie właściwych decyzji.

Elementy systemu KORKUT wchodzącego w skład Stalowej Kopuły / Zdjęcie: Grzegorz Sobczak

W zakresie efektorów system Steel Dome łączy rozwiązania obrony powietrznej ASELSAN z uzupełniającymi zdolnościami dostarczanymi przez innych tureckich producentów, zapewniając wielowarstwową ochronę przed zagrożeniami z powietrza. Konfiguracja Stalowej Kopuły obejmuje m.in. systemy przeciwdronowe, takie jak İHTAR i rodzina ŞAHİN, system KORKUT, system obrony powietrznej średniego zasięgu HİSAR oraz system dalekiego zasięgu SİPER.

Uzupełnieniem tej struktury jest DRONEDEF stanowiący integralną część Stalowej Kopuły, czyli zintegrowany system zwalczania bezzałogowych statków powietrznych firmy ASELSAN. Łączy on zdolności wykrywania, walki elektronicznej, wykorzystania broni energii skierowanej i efektorów kinetycznych z wykorzystaniem jednolitego systemu dowodzenia. Oprócz funkcji wykrywania i niekinetycznego obezwładniania celów system DRONEDEF obejmuje uzbrojenie wykorzystujące energię skierowaną GÖKBERK, autonomiczne bezzałogowce przechwytujące GÖKALP oraz system wysokiej mocy impulsów elektromagnetycznych EJDERHA AD, przeznaczone do zwalczania coraz bardziej zaawansowanych bezzałogowców działających zarówno pojedynczo jak i w rojach. DRONEDEF skonfigurowany jako skoordynowany, warstwowy system, umożliwia operatorom zastosowanie najskuteczniejszej odpowiedzi adekwatnej do zagrożenia na każdym etapie zwalczania celu, a jednocześnie pozwala zachować zasoby i możliwości systemu obrony powietrznej wyższych warstw do przeciwdziałania bardziej wymagającym zagrożeniom.

Funkcjonowanie systemu Steel Dome oparte jest na zintegrowanej sieci łączności taktycznej TURAN dostarczonej przez koncern ASELSAN. System ten zapewnia bezpieczną, odporną i nieprzerwaną komunikację między sensorami, centrami dowodzenia i efektorami. TURAN umożliwia przekazywanie w trybie ciągłym informację z sensorów obserwacji przestrzeni powietrznej, ocenę zagrożeń w czasie rzeczywistym oraz skoordynowane zwalczanie celów w całej architekturze. Zapewnia działanie wszystkich jej komponentów jako zsynchronizowanej sieci nawet w warunkach zakłóconego środowiska elektromagnetycznego.

System elektrooptyczny EOS i radiolokator KALKAN stanowiące elementy systemu HISAR / Zdjęcie: Grzegorz Sobczak

Jak podkreślają przedstawiciele koncernu ASELSAN, Steel Dome jest czymś więcej niż integracją systemów obrony powietrznej. Traktują ten system jako urzeczywistnienie nowej filozofii operacyjnej, w której sensory, łączność, systemy dowodzenia i kierowania, walka elektroniczna oraz efektory funkcjonują jako się ekosystem podlegający stałem rozwojowi wspieranemu przez sztuczną inteligencję. Stalowa Kopuła została zaprojektowana jako skalowalny i modułowy zestaw systemów, który integruje aktywne i pasywne radary, systemy elektrooptyczne oraz środki walki elektronicznej w konfiguracji jednolitego procesu decyzyjnego. Otwarta architektura tego systemu umożliwia płynną fuzję danych, jednoczesne wykrywanie zagrożeń i skoordynowane zwalczanie celów. Łączy on zdolności kinetyczne i niekinetyczne w ramach jednego procesu kierowania ogniem. Architektura Stalowej Kopuły została zaprojektowana w taki sposób aby możliwa była ciągła modernizacja, rozwój i wdrażanie nowych technologii oraz zdolności, tak aby zachować skuteczność również wobec pojawiających się nowych zagrożeń.

W sierpniu 2025 roku ASELSAN dostarczył Siłom Zbrojnym Turcji 47 kluczowych komponentów Steel Dome. Od tamtego czasu koncern systematycznie zwiększa moce produkcyjne aby zapewnić coraz szybsze tempo wdrażania systemu Steel Dome w całym kraju. Systematycznie podpisywane są kolejne umowy wykonawcze. Obejmują one kontrakt o wartości 1,47 mld EUR, podpisany z Prezydencją Przemysłu Obronnego na dalszą produkcję seryjną systemów obrony powietrznej, a także kolejną umowę o wartości 780 mln EUR, której celem jest wprowadzenie do Steel Dome nowych zdolności. Tempo produkcji elementów systemu Steel Dome najlepiej obrazuje wypowiedź Ahmeta Akyola, prezesa i dyrektora generalnego ASELSAN, że koncern planuje zwiększyć dostawy dla Steel Dome o 50%, przy założeniu, że w 2026 roku dostarczonych zostanie ponad 150 różnych komponentów systemu.

Współpraca reklamowa