W środę, 29 października 2025, Ministerstwo Obrony Włoch zatwierdziło projekt i przesłało wniosek nr A/R n. SMD 17/2025 do parlamentu dotyczący zakupu kolejnych 29 śmigłowców szturmowych Leonardo AW249 Fenice, znanych także jako AH-249A NEES (Nuovo Elicottero da Esplorazione e Scorta).
Zdjęcia: Radosław Niesobski
Projekt zamówienia Programma pluriennale di A/R n. SMD 17/2025 – Nuovo elicottero da esplorazione e scorta (NEES) został zatwierdzony przez ministra obrony Guido Crosetto, 13 października.
Planuje się zamówić 29 egzemplarzy śmigłowców w docelowej wersji o statusie pełnej gotowości operacyjnej (Full Operational Capability, FOC) i dalszą modernizację 19 wcześniej zakontraktowanych do tego standardu: 2 prototypów/przedseryjnych i 17 seryjnych – dostawy tych drugich rozpoczną się w 2027 (Włochy zamówiły 17 śmigłowców szturmowych Leonardo AW249 Fenice).
Na ten cel ma zostać przeznaczone 1221,5 mln EUR (5,2 mld zł). Dostawy przewidziano na lata 2027-2032, co oznacza 7-8 egzemplarzy rocznie (w poszczególnych latach planuje się wydatkować: 30,1 mln EUR/128,15 mln zł w 2026, 110 mln EUR/468,31 mln zł w 2027, 224,9 mln EUR/957,48 mln zł w 2028, 220 mln EUR/936,62 mln zł w 2029, 250 mln EUR/1,064 mld zł w 2030, 274,5 mln EUR/1,169 mld zł w 2031 i 112 mln EUR/476,82 mln zł w 2032).
Umowa ze spółką Leonardo Helicopters (część grupy Leonardo) ma zostać zawarta w ciągu najbliższych tygodni. Docelowo, lotnictwo Wojsk Lądowych Włoch (Esercito Italiano) ma dysponować 48 śmigłowcami tego typu. Pakiet obejmie 10-letnie wsparcie logistyczne, wprowadzenie systemu szkoleniowego i treningowego, w tym kursy, symulatory i pomoce dydaktyczne.
Należy pamiętać, że całkowity koszt programu – uruchomionego w 2016 – szacuje się na 4647,7 mln EUR (19,787 mld zł), zaktualizowany w oparciu o znane wyniki fazy badawczo-rozwojowej oraz warunki finansowe na 2024.
Pierwszy prototyp AW249 został oblatany latem 2022. Następnie zbudowano cztery egzemplarze (prototyp i trzy egzemplarze przedseryjne), które zaangażowano w próby locie oraz integrację systemów pokładowych (od listopada 2023 testowano 20-mm działko i rakiety niekierowane), a zgodnie z informacją z początku roku dwa kolejne były ukończone i wkrótce miały zostać włączone w program badań. Jeden z nich wziął udział we wrześniu ubiegłego roku w ćwiczeniach kr. Stella Alpina 2024.
Śmigłowiec zadebiutował publicznie w tym ubiegłym roku na targach Eurosatory 2024 w Paryżu. Jak dowiedział się na targach red. Grzegorz Sobczak, AW249 charakteryzuje się całkowicie otwartą architekturą, która umożliwia znaczny dalszy rozwój i dostosowanie systemu/możliwości w celu sprostania wymagającym wymaganiom rynku. Następnie był prezentowany na tegorocznej wystawie Paris Air Show 2025, gdzie zaprezentowano koncepcję bezzałogowca przenoszonego na pylonie śmigłowca.
Charakteryzuje się maksymalną masą startową 8,3 t (w tym użyteczną 2,8 t). Długotrwałość lotu to 245 min, z czego 50 min. może być zrealizowane po całkowitej utracie smarowania w układzie napędowym. Zasięg z wewnętrznym zapasem paliwa ma wynosić do 800 km, przy prędkości przelotowej do 287 km/h.
Tandemowa kabina AW249 jest wyposażona w zaawansowany wyświetlacz o dużej przekątnej ekranu oraz ekran dotykowy zintegrowany z czujnikiem rozpoznającym ruchy rąk pilota, co stanowi wysoce efektywny interfejs człowiek-maszyna. Został wyposażony w system zarządzania walką Leonardo, a wyświetlacze i nowoczesne hełmy członków załogi z wyświetlaczami nahełmowymi umożliwiają szybki dostęp do najważniejszych danych o parametrach lotu, nawigacji i wykonywanej misji, co zapewniają liczne czujniki i zaawansowane systemy łączności.
AW249 Fenice jest następcą AW129 Mangusta (AH-129D) we włoskiej armii, ale zainteresowanie nim wyrażają od 2023 Hiszpania, gdzie egzemplarz przedseryjny był testowany i Węgry, których przedstawiciele prowadzili pierwsze rozmowy ze stroną włoską. Leonardo poszukuje też innych kierunków ewentualnego eksportu, np. Azję.