W piątek, 3 października 2025, Ministerstwo Obrony Wielkiej Brytanii opublikowało zapytanie o informację (Request For Information, RFI) w nowym programie autonomicznych, pokładowych, bezzałogowych statków powietrznych o napędzie odrzutowym o kryptonimie Vanquish klasy STOL (krótkiego startu).
Zdjęcie poglądowe: Bayraktar Kızılelma (na pierwszym planie) tureckiej spółki Baykar Makina wraz z Bayraktar TB3 na pokładzie tureckiego śmigłowcowca desantowego TCG Anadolu (L-400) / Zdjęcie: Baykar Makina
Termin składania wniosków minie 14 listopada 2025 o godz. 17.00 czasu lokalnego. Nominalny termin realizacji to koniec 2026 roku, z możliwością dostawy w ciągu 18 miesięcy od daty docelowej (1 kwietnia 2026 – 29 grudnia 2027). Przyszła umowa w tej sprawie ma budżet wynoszący 10 mln GBP netto/12 mln GBP brutto (48,86 mln zł netto/58,63 mln zł brutto).
Jak czytamy w dokumencie o nazwie Tier 2 attritable Fixed Wing STOL Autonomous Collaborative Platform (FW STOL ACP), w ramach planów utworzenia hybrydowego skrzydła lotniczego (Hybrid Air Wing) na potrzeby obu lotniskowców typu Queen Elizabeth, program Vanquish ma na celu opracowanie i zademonstrowanie użyteczności platformy bezzałogowej, która będzie startować i lądować na pokładzie okrętów bez konieczności wspomagania katapultą (parową lub elektromagnetyczną – przyp. red.) i systemem linowego hamowania (Arrested Recovery System), a więc w obecnej ich konfiguracji z wykorzystaniem rampy startowej w systemie STOBAR (Short Take Off But Arrested Recovery).
Samolot ma dysponować napędem odrzutowym, zdolnym do rozwijania prędkości poddźwiękowych. Musi autonomicznie startować i lądować na lotniskowcu, osiągając odpowiedni zasięg oraz przenosząc ładunek użyteczny w zakresie misji zwiadu, obserwacji i rozpoznania (ISR), misji uderzeniowych oraz tankowania w powietrzu, uzupełniając załogowe samoloty F-35B Lightning II.
Pomyślne zakończenie demonstracji technicznej pozwoli na opracowanie przyszłych możliwości rozwoju i opcji zamówień. Niniejsze zapytanie ofertowe jest odrębne, ale spójne z istniejącymi zapytaniami o nowy pokładowy system wczesnego ostrzegania z 9 i 22 kwietnia br. i pomoże w zrozumieniu nowych technologii, które mogą wspierać oba kierunki rozwoju.
Musi być ono zgodne z zasadami strategii Maritime Aviation Transformation (MATx) i opierać się na wcześniejszych próbach i demonstracjach platform bezzałogowych na brytyjskich lotniskowcach, np. amerykańskiego GA-ASI Mojave klasy MALE (Medium Altitude Long Endurance, średniego pułapu o dużej długotrwałości lotu) na lotniskowcu HMS Prince of Wales (R09) w listopadzie 2023.
Podczas gdy Królewskie Siły Powietrzne (Royal Air Force, RAF) prowadzą program Loyal Wingman od 2015 dotyczący operacji lotniczych (obecnie faza Tranche 2), to inicjatywa Vanquish Królewskiej Marynarki Wojennej (Royal Navy) koncentruje się szczególnie na dostosowaniu tych koncepcji do środowisk morskich, w których operacje pokładowe, ograniczenia przestrzenne i dynamika stanu morza zwiększają znaczną złożoność (Bezzałogowce Spirit AeroSystems dla RAF).
Co ciekawe, RFI nie precyzuje układu aerodynamicznego skrzydła, więc może to być np. zwiennowirnikowiec, samolot ze skrzydłem rozmytym (blended wing body) czy ze skrzydłami składanymi albo z hybrydowym układem napędowym, ale łączącym napęd odrzutowy.
Czytaj także: