W środę wieczorem, 28 czerwca br., Centrum GovTech, czyli międzyresortowy zespół w Kancelarii Premiera RP do spraw innowacji i cyfryzacji, poinformowało w mediach społecznościowych, że rezerwowy astronauta Europejskej Agencji Kosmicznej ESA (European Space Agency), polski naukowiec dr Sławosz Uznański, jako drugi Polak w historii poleci w kosmos.
Sławosz Uznański / Zdjęcie: ESA
Wczoraj zapadła decyzja, że polski astronauta weźmie udział w misji ESA, która jest współrealizowana z NASA. Nieoficjalnie, wybór Sławosza Uznańskiego to efekt zwiększenia nakładów Polski na działalność ESA do 360 mln EUR do 2026. Pierwsze treningi ma rozpocząć we wrześniu br. Przypomnijmy, że Sławosz Uznański został wybrany przez Europejską Agencję Kosmiczną do Rezerwy Astronautów ESA, 23 listopada 2022, podczas ostatniego dnia posiedzenia Rady ESA na szczeblu ministrów.
Wybrano wówczas 6 nowych astronautów korpusu podstawowego w tym jednego z niepełnosprawnością i 11 rezerwowych. Pierwszym praktycznie zagwarantowano loty na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS), a może nawet na którąś z misji księżycowych NASA realizowanych z udziałem ESA. Rezerwowi w każdej chwili mogli do nich dołączyć i rozpocząć intensywne szkolenie, jeśli ESA rozszerzy programy załogowe, w szczególności wykorzystanie ISS.
Aby zostać astronautą rezerwowym, Sławosz Uznański musiał pokonać ponad 22 tysiące kandydatów z całej Europy w trwających półtora roku eliminacjach ESA. Kandydaci przechodzili różnorodne testy wiedzy o kosmosie i technologiach kosmicznych, inteligencji i sprawności obliczeniowej, umiejętności rozwiązywania złożonych, nietypowych problemów pod presją czasu, odporności psychicznej i zachowania zimnej krwi w warunkach stresu. Poddani byli szczegółowym badaniom medycznym i przeszli szereg rozmów kwalifikacyjnych.
Dodatkową przewagę Polakowi dało doświadczenie nabyte w Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych (CERN) w Genewie, gdzie pracuje jako operator Wielkiego Zderzacza Hadronów LHC. Jest to urządzenie równie złożone i zaawansowane technologicznie jak Stacja Kosmiczna. Dr Uznański zajmuje się też projektowaniem elektroniki odpornej na promieniowanie, a właśnie taka musi być stosowana w kosmosie. Doktorat z elektroniki i umiejętność prowadzenia badań naukowych to kolejne jego atuty przydatne na Stacji Kosmicznej. Jego hobby – chodzenie po Himalajach – to zaś najlepszy sposób na trening odporności na stres i trudne warunki.
Sławosz Uznański pochodzi z Łodzi, gdzie w 2008 r. ukończył z wyróżnieniem Politechnikę Łódzką uzyskując tytuł mgr inż. Również w tym samym roku otrzymał tytuł mgr inż. na Uniwersytecie Nantes (Francja) i tytuł inż. na Politechnice w Nantes (Francja). W 2011 r. obronił z wyróżnieniem doktorat na Uniwersytecie Aix-Marseille (Francja).
Jest autorem książki na temat efektów promieniowania w układach elektronicznych i współautorem ponad 50 artykułów w czasopismach i na konferencjach naukowych. Jego zainteresowania zawsze były ściśle związane z przemysłem kosmicznym. Prowadził wykłady dot. projektowania systemów kosmicznych na międzynarodowych szkołach inżynierskich (SERESSA 2014 r., 2021 r.), organizował warsztaty pomiędzy CERN i NASA oraz dla sektora prywatnego. Był recenzentem wielu projektów satelitów komercyjnych, jak np. satelity firmy ICEYE oraz projektów związanych z polskim sektorem kosmicznym, takich jak PW-SAT2, HyperSat i EagleEye.
https://twitter.com/GovTechPL/status/1674151053036584961?s=20
Tymczasem, dzień wcześniej, 27 czerwca, minęła 45. rocznica historycznego lotu w kosmos zmarłego 12 grudnia ub. r. w wieku 81 lat generała brygady Mirosława Hermaszewskiego, dlatego informacja o wyborze Sławosza Uznańskiego na astronautę ESA ma dodatkowy, symboliczny wydźwięk.
Hermaszewski, jako inżynier pokładowy, wystartował wraz z Rosjaninem Piotrem Klimukiem z kosmodromu Bajkonur do lotu w kosmos na statku Sojuz-30. Załoga połączyła się ze stacją orbitalną Salut-6 i na jej pokładzie wykonano zaplanowany program naukowy. Lądowanie nastąpiło 5 lipca 1978 w Kazachstanie. Lot trwał 8 dni, dokonano 126 okrążeń ziemi. Przy okazji ustanowiono kilka rekordów Polski (zatwierdzonych przez FAI – Międzynarodową Federację Lotniczą) m.in. wysokości – 363 km; prędkości lotu – 28 tys. km/h; tj., ok. 8 km/s; długotrwałości lotu – 190 godzin 03 minuty i 04 sekundy; zasięgu lotu orbitalnego 5 273 257 km i inne.
AKTUALIZACJA
Minister rozwoju i technologii Waldermar Buda zdementował informację podaną przez Centrum GovTech, która została usunięta z mediów społecznościowych i uściślił, że trwają negocjacje w sprawie zwiększenia działalności Polski w ramach ESA.