W środę, 29 października 2025, jak poinformowała służba prasowa Kremla, prezydent Władimir Putin odwiedził Centralny Wojskowy Szpital Kliniczny im. P.W. Mandryki Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej, gdzie leczeni i rehabilitowani są żołnierze ranni podczas pełnoskalowej wojny z Ukrainą. Na oddziale chirurgicznym spotkał się z żołnierzami 127. Samodzielnej Brygady Rozpoznawczej 18. Armii Ogólnowojskowej.
Zdjęcie: służba prasowa Kremla
Podczas wizyty poinformował o udanym teście, dzień wcześniej – a więc 28 października – autonomicznego bezzałogowca podwodnego/wielkogabarytowej torpedy o napędzie jądrowym przenoszącego głowicę termonuklearną 2M39 Posejdon (wcześniej oznaczonego jako Status-6; w kodzie NATO: Kanyon).
Deklaracja padła w kontekście ujawnionego w niedzielę testu (datowanego na 21 października) pocisku manewrującego o napędzie jądrowym, uzbrojonego w głowicę termonuklearną 9M730 Buriewiestnik (pol. burzyk), który w kodzie DIA/NATO otrzymał oznaczenie SSC-X-9 Skyfall. Rosyjski prezydent porównał oba typy uzbrojenia w kontekście ich napędu jądrowego.
Po raz pierwszy udało nam się nie tylko wystrzelić go z okrętu podwodnego za pomocą silnika wspomagającego, ale także uruchomić jego napęd jądrowy, który zasilał pojazd przez określony czas – wyjaśnił rosyjski prezydent.
Analiza
W lipcu 2015 prezydent Putin zatwierdził nową doktrynę morską, w której określono rozwój bezzałogowych pojazdów podwodnych, a we wrześniu Departament Obrony USA poinformował, że na podstawie informacji wywiadowczych, Rosja rozpoczęła prace nad systemem, który otrzymał nazwę kodową DIA/NATO – Kanyon. Dwa miesiące później ujawniono, że w Rosji program otrzymał oznaczenie Status-6, a jego przeznaczeniem będzie wywołanie rozległych stref skażenia radioaktywnego na obszarach przybrzeżnych wroga poprzez detonację głowicy jądrowej.
Wygląd systemu ujawniony podczas prezentacji w 2015 / Zdjęcie: @EvShu via X
Wiosną 2016 pojawiła się informacja, że nad programem Status-6 pracują centralne biuro konstrukcyjne Rubin oraz morskie biuro inżynieryjne Malachit z St. Petersburga.
W grudniu 2016 wywiad amerykański informował, że 27 listopada w ramach programu Status-6 z pokładu eksperymentalnego konwencjonalnego okrętu podwodnego B-90 Sarow projektu 20120 Sargan wystrzelono testowy bezzałogowiec, służący do weryfikacji założeń taktyczno-technicznych.
Docelowe oznaczenie, 2M39 Posejdon, zostało ujawnione 1 marca 2018 przez Putina podczas corocznego przemówienia do Zgromadzenia Federalnego, a projekt został włączony do państwowego programu zbrojeniowego na lata 2018-2027. Od lipca 2018 miały rozpocząć się testy poszczególnych komponentów systemu. 18 stycznia 2019 Ministerstwo Obrony Rosji zaprezentowało materiał wideo przedstawiające pierwszy prototyp 2M39 Posejdon (patrz zdjęcie poniżej).
Kompilacja ujęć z materiału wideo Ministerstwa Obrony Rosji ukazująca w całej okazałości prototyp 2M39 Posejdon / Zdjęcie: MO FR
Pierwszym nosicielem systemu 2M39 Posejdon ma być prototypowy 184-metrowy okręt podwodny specjalnego przeznaczenia K-329 Biełgorod projektu 09852 o napędzie nuklearnym, który wszedł do służby 8 lipca 2022. Wiele wskazuje, że to właśnie z tej jednostki wystrzelono we wtorek Posejdona. Zgodnie z projektem, ma być zdolny do przenoszenia maksymalnie sześciu takich bezzałogowców.
Rosja ma dysponować jeszcze czterema dodatkowymi nosicielami, projektu 09851 Chabarowsk. W budowie mają znajdować się K-??? Chabarowsk i K-??? Orenburg, a dwa kolejne zostały zamówione. Te mają przenosić po osiem Posejdonów. MO FR deklarowało zakup ponad 30 seryjnych Posejdonów, a uwzględniając możliwości wyżej wymienionych okrętów, zamówienie może opiewać na 38 egzemplarzy. System zapewne znajdzie zastosowanie jako broń strategiczna przeciwko bazom morskim lub ewentualnie lotniskowcowym grupom bojowym.
Opcjonalnie, rozważana była możliwość wystrzeliwania Posejdona z dna morskiego lub wyrzutni pływającej. Projekt nosił nazwę Skif i został opatentowany przez głównego projektanta Posejdona, Aleksandra Szalniewa (patent nr RU 2135929). Jego aktualny status nie jest znany.
Szczegóły techniczne 2M39 Posejdon nie są precyzyjne. Według różnych źródeł pojazd ma mieć 16-24 m długości, średnicę 1,5-2 m i masę około 100-110 ton. Napędzany ma być zminiaturyzowanym reaktorem nuklearnym chłodzonym ciekłym metalem, osiągać prędkość 60-70 węzłów (100-130 km/h) i operować na głębokości do 1000 m. Ma przenosić różne głowice termonuklearne o maksymalnym wagomiarze 2 MT.
Początkowe twierdzenia o nawet 100 MT należy uznać za propagandę, jak również twierdzenia o wywołaniu fali tsunami taką detonacją nie znajdują podstaw naukowych. Podobnież początkowo podawano, że ma osiągać prędkość ponad 107 węzłów (200 km/h), co oznaczałoby to, że musiałaby wykorzystywać zjawisko superkawitacji, polegającej na wytwarzaniu bąbli powietrza w wodzie, które stawiają mniejszy opór torpedzie (jak np. WA-111 Szkwał).
Co ciekawe, sama koncepcja takiego wielkogabarytowego uzbrojenia nie jest nowa. W latach 1949-1955 w ZSRR pracowano nad torpedą nuklearną T-15, która miała mieć 23,55 m długości, 1,55 m średnicy i masę 40 ton. Pojedyncza torpeda miała być przenoszona przez myśliwski okręt podwodny K-3 Leninskij Komsomoł projektu 627 Kit, pierwszy atomowy okręt podwodny w ZSRR. Za prace odpowiadało biuro projektowe NII-400. Został jednak uznany wówczas za nieperspektywiczny i zamknięty – nigdy nie wyszedł poza fazę projektową (do pomysłu powrócono w 1961 – ponownie bezskutecznie).
Później jednak wdrożono konwencjonalną torpedę T-5 o standardowej średnicy 533 mm przenoszącą dużo mniejsze głowice jądrowe o wagomiarze 3,5 kT i 10 kT. Z kolei Amerykanie wprowadzili na uzbrojenie torpedy Mark 45 ASTOR z głowicą jądrową (w latach 1958-1977).
Tymczasem, 23 marca 2023 Korea Północna ujawniła testy swojego odpowiednika Posejdona, który otrzymał nazwę Haeil (kor. Tsunami). Z tą różnicą, że napęd jest konwencjonalny, tylko głowica bojowa – jądrowa.
During his meeting with wounded Russian servicemen on Wednesday, Russian President Putin announced that on October 28, 2025, Russia conducted a successful test of the Poseidon/Status-6 nuclear-powered unmanned underwater vehicle. pic.twitter.com/BQO61J8HGT
— Status-6 (Military & Conflict News) (@Archer83Able) October 29, 2025