W niedzielę, 6 października 2024, minister obrony Królestwa Niderlandów Ruben Brekelmans poinformował w mediach społecznościowych o rozpoczęciu dostaw samolotów wielozadaniowych F-16AM/BM do walczącej Ukrainy. Łącznie, rząd w Hadze obiecał przekazanie 24 egzemplarzy (Systemy wspomagania lądowania dla ukraińskich F-16, Wsparcie dla ukraińskich F-16AM/BM ujawnione).
Zdjęcie poglądowe: Prezydent Ukrainy
Po raz pierwszy mogę oficjalnie ogłosić, że pierwsze niderlandzkie F-16 zostały dostarczone na Ukrainę. To pilnie potrzebne. W Charkowie widziałem zniszczenia spowodowane rosyjskimi nalotami i słyszałem częste alarmy o nalocie. W kolejnych miesiącach dotrą pozostałe 24 samoloty – poinformował we wczorajszym wpisie na platformie społecznościowej szef niderlandzkiego resortu obrony (Królestwo Niderlandów za wspólnym skompletowaniem systemu Patriot dla Ukrainy).
F-16AM/BM MLU Block 10/15 zakończyły służbę w strukturach królewskich wojsk lotniczych (Koninklijke Luchtmacht) 27 września br., po tym jak dzień wcześniej ogłoszono pełną gotowość operacyjną F-35A Lightning II.
Poprzedni rząd pod przewodnictwem Marka Rutte (obecnie nowego Sekretarza Generalnego NATO) obiecał Ukrainie przekazanie wycofywanych samolotów F-16 w dniu 20 sierpnia 2023, podczas wizyty roboczej prezydenta Wołodymyra Zełenskiego w bazie lotniczej Eindhoven. Choć pierwotnie w puli było nawet 42 egzemplarze, to ostatecznie 14 z nich trafiło do europejskiego centrum szkoleniowego F-16, czyli EFTC (European F-16 Training Centre) w rumuńskiej 86. bazie lotniczej Locotenent Aviator Gheorghe Mociorniţă, znanej też jako Fetești lub Borcea. 13 września br. szkolenie tam rozpoczęła pierwsza grupa ukraińskich pilotów.
Do Sił Powietrznych Sił Zbrojnych Ukrainy miało z kolei pierwotnie trafić 18 samolotów, zgodnie z informacją premiera Rutte z 22 grudnia 2023, ale ówczesna minister obrony Kajsa Ollongren informowała 5 lutego br. o zwiększeniu puli do 24 egzemplarzy. 5 kwietnia br. Komisja Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów wydała zgodę na przekazanie samolotów, co wyceniono na 270 mln USD (wówczas 1,088 mld zł).
Wcześniej wprawdzie sprzedano 12 (z opcją na 28 kolejnych) spółce Draken International (30 czerwca 2021), a jeden egzemplarz Belgii (w sierpniu 2020), aby zastąpić utracony w pożarze samolot, ale wydaje się że z racji że posiadano pierwotnie 49 samolotów, to umowa z amerykańskim podmiotem została zrewidowana.
For the first time, I can officially announce that the first Dutch F-16s have been delivered to Ukraine.
This is urgently needed. In Kharkiv, I saw the damage from Russian airstrikes and heard frequent air raid alarms.
The rest of the 24 jets will follow in the coming months. pic.twitter.com/Oq6IbxQyWP
— Ruben Brekelmans (@DefensieMin) October 6, 2024
31 lipca br. do Ukrainy dotarło pierwsze 6 samolotów F-16AM/BM i choć media twierdziły, że są one właśnie z Królestwa Niderlandów, to zgodnie z analizami ekspertów pierwszych fotografii były to egzemplarze eks-duńskie. Rząd w Kopenhadze obiecał łącznie 19 egzemplarzy. Niestety, 26 sierpnia jeden z nich został utracony.
Poza Królestwem Niderlandów i Danią, swoje wycofywane F-16 obiecały Norwegia (22 egzemplarze) oraz Belgia (30 egzemplarzy). Wkrótce do nich może dołączyć Grecja, która według doniesień medialnych ma przekazać 32 samoloty.
Tymczasem, 22 września br., minister obrony Ukrainy Rustem Umierow w wywiadzie dla kanału Jedyni Nowyny powiedział, że rząd w Kijowie negocjuje pozyskanie z Zachodu samolotów bojowych Eurofighter Typhoon i JAS 39 Gripen. O ile w przypadku tych drugim wiadomo od jakiegoś czasu, że rozmowy toczą się ze Szwecją, to w przypadku Typhoonów w grę mogą wchodzić Niemcy, Włochy, Austria lub/i Wielka Brytania, które planują wycofanie najstarszych egzemplarzy w wersji Tranche 1.
Wkrótce do ukraińskiego arsenału mają też trafić eks-francuskie Dassault Mirage 2000-5F (na razie w nieznanej liczbie, ale według doniesień dziennika La Tribune, Paryż może przekazać tylko 6 z 26 posiadanych egzemplarzy; według najnowszych doniesień SudQuest, mają one być teraz modernizowane pod kątem zdolności do uderzeń powietrze-ziemia), a według mediów – także 5 eks-argentyńskich samolotów myśliwsko-szturmowych Dassault Super Étendard Modernisé.