W czwartek, 16 kwietnia 2026, minister obrony Republiki Słowacji Robert Kalinák poinformował za pośrednictwem mediów o dostawie pierwszej z sześciu zamówionych baterii zestawów przeciwlotniczych Barak MX produkcji izraelskiej spółki Israel Aerospace Industries (IAI).
Zdjęcie: IAI
Jak poinformował, elementy baterii trafiły do kraju i obecnie trwają testy odbiorcze, po których nastąpi stopniowe wdrażanie. Proces ma zająć kilka tygodni i jest realizowany z udziałem izraelskich specjalistów z IAI.
Choć nie wskazano lokalizacji, gdzie trafi bateria, to minister powiedział o skrzyżowaniu naszych elektrowni jądrowych (a więc EJ Bohunice w powiecie Trnawa w zachodniej Słowacji i EJ Mochovce między miastami Nitra i Levice w południowej części kraju), co potwierdza, że zgodnie z zapowiedziami priorytetem jest ochrona krytycznej infrastruktury państwa.
Poinformowano, że słowaccy żołnierze ukończyli już wstępną część szkolenia i będą kontynuować proces bezpośrednio na nowym sprzęcie. Dostawy pozostałych pięciu baterii mają zakończyć się do 2030 (pierwotnie dostawy miały rozpocząć się w 2025, ale wpływ na harmonogram miała ubiegłoroczna wojna Izraela z Iranem).
Przypomnijmy, że 3 grudnia 2024 Ministerstwo Obrony Słowacji zamówiło w IAI za pośrednictwem Ministerstwa Obrony Izraela zestawy Barak MX za 560 mln EUR (wówczas 2,393 mld zł), a wstępna oferta izraelska została wybrana jeszcze przez poprzedni rząd, 4 października 2023. Była to największa w historii relacji dwustronnych umowa obronna.
Co ciekawe, w ramach przetargu na mobilny system obrony powietrznej średniego zasięgu (MRSAM-M), poprzedni rząd zamierzał zamówić jedną baterię systemu Barak MX, składającą się z trzech wyrzutni, każda z 8 pociskami, co wyceniono na 128,1 mln EUR (wówczas 590,71 mln zł). Nowy rząd rozszerzył do sześciu baterii, a więc 18 wyrzutni. Nowe warunki zostały zatwierdzone przez obie strony w sierpniu i wrześniu 2024.
Barak MX zastąpi baterię systemu S-300PMU z 1. dywizjonu przeciwlotniczego 11. Brygady wojsk lotniczych (Vzdušné Sily Ozbrojených Síl Slovenskej Republiky), którą jak informowali 8 kwietnia 2022 ówczesny premier Eduard Heger i ówczesny minister obrony Jaroslav Nad’, przekazano walczącej Ukrainie.
Jak wspomniano, jeden zestaw systemu Barak MX, składa się z trzech mobilnych wyrzutni rakietowych, każda z ośmioma gotowymi do odpalenia pociskami przechwytującymi trzech typów: MRAD (krótkiego–średniego zasięgu) do 35 km, LRAD (dalekiego zasięgu) do 70 km i ER (Extended Range) do 150 km. W porównaniu z Barak 8, z którego wywodzi się, zestaw otrzymał otrzyma radar o większym zasięgu i nowy system zarządzania obroną przeciwlotniczą. Poprzedni rząd miał wybrać MRAD i LRAD, a obecny zmienił te drugie na pociski o jeszcze większym zasięgu – ER.
Jak dotąd Barak MX trafił na eksport do Maroka, Kolumbii, Indii (za ok. 1,8 mld USD), a także Azerbejdżanu, Cypru oraz ostatnio został zamówiony przez Tajlandię. Wariant morski, Barak Magen, jest w użyciu na izraelskich korwetach rakietowych Sa’ar 6, a wariant lądowy – Barak – wszedł na uzbrojenie Korpusu Powietrznego Izraela i zadebiutował w boju 19 czerwca 2025. System był bezskutecznie oferowany w Danii.
Warto zauważyć, że 25 marca 2021 Słowacja zamówiła, także w spółce IAI za pośrednictwem rządu izraelskiego, 17 trójwspółrzędnych stacji radiolokacyjnych trzech typów za równowartość 148,2 mln EUR (wówczas 685,76 mln zł). Zamówiono: sześć radarów ELM-2084MS, pięć ELM-2084S i sześć ELM-2138M. Jednak jak dotąd brak informacji o rozpoczęciu dostaw, choć te według umowy powinny zostać zrealizowane w latach 2023-2025 (podobne opóźnienia w dostawach radarów izraelskich odczuły Czechy, który zdecydowały się na zakup innego izraelskiego systemu obrony powietrznej – SPYDER).
AKTUALIZACJA
W czwartek, 23 kwietnia br. dostawę pierwszej baterii systemu Barak MX do Słowacji potwierdziła spółka IAI.
Minister Obrony Izraela Jisra’el Kac:
Dostawy tego systemu to kolejny dowód siły izraelskiego przemysłu obronnego i naszej zdolności do dostarczania sojusznikom zaawansowanych rozwiązań w odpowiedzi na szeroki zakres zagrożeń. Niedawna wojna dowiodła ponad wszelką wątpliwość skuteczności izraelskich systemów na polu bitwy, napędzając znaczący wzrost globalnego popytu na nasze rozwiązania obronne. Ten system znacząco wzmocni zdolności obronne Słowacji – już obserwujemy rosnące zainteresowanie ze strony kolejnych krajów, a w najbliższej przyszłości spodziewane jest podpisanie kolejnych istotnych umów. Umowa ta to nie tylko osiągnięcie w dziedzinie obronności – to także motor napędowy współpracy przemysłowej, transferu wiedzy i rozwoju lokalnych zdolności produkcyjnych, pogłębiający więzi między naszymi narodami i wzmacniający pozycję Izraela jako kluczowego partnera na arenie międzynarodowej.
Dyrektor generalny w Ministerstwie Obrony, gen. w st. spocz. Amir Baram:
Dostawa systemu Barak MX na Słowację świadczy o głębokich relacjach strategicznych między naszymi krajami. Izraelski eksport obronny jest kluczowym narzędziem rozbudowy sił obronnych Izraela, kształtowania polityki oraz wzmacniania naszej gospodarki i przemysłu. Integracja tych zdolności w Europie, w pełnej zgodności ze standardami NATO, podkreśla przewagę operacyjną izraelskiego przemysłu obronnego i wesprze nas w realizacji dalszych porozumień.
Słowacki wicepremier i minister obrony, Robert Kaliňák:
Pierwsza bateria systemu Barak MX została już rozmieszczona w nieujawnionej lokalizacji. System jest obecnie wdrażany do służby, a pełna gotowość operacyjna spodziewana jest w nadchodzących tygodniach. Proces ten obejmuje również ciągłe szkolenie słowackich żołnierzy i przybycie zagranicznych ekspertów. Kolejne komponenty tego systemu są już dostarczane i będą dostarczane przez cały rok.
Prezes i dyrektor generalny IAI, Boaz Levy:
Decyzja słowackiego Ministerstwa Obrony o wyborze zintegrowanego systemu obrony powietrznej Barak MX była wyrazem zaufania do zaawansowanej technologicznie przewagi tego systemu. Od momentu podpisania umowy, ścisła współpraca z naszymi słowackimi partnerami umożliwiła szybkie dostosowanie do wymagań operacyjnych, co zaowocowało terminowym ukończeniem dostaw i szkoleń. Po zakończeniu długiej serii szkoleń teoretycznych i praktycznych dla żołnierzy słowackich sił zbrojnych, którzy będą obsługiwać system, jestem przekonany, że słowacka armia wkrótce wdroży Barak MX, aby zapewnić ochronę przestrzeni powietrznej kraju przed różnorodnymi zagrożeniami.
Dyrektor Departamentu Wsparcia Obronności (SIBAT) przy Ministerstwie Obrony Izraela gen. w st. spocz. Yair Kulas:
Ta dostawa podkreśla potencjał Izraela w zakresie eksportu obronności i nasze zaangażowanie we wspieranie państw sojuszniczych. Współpraca ze Słowacją pokazuje, jak zaawansowane izraelskie technologie, w połączeniu z bliskim partnerstwem i współpracą przemysłową, mogą zapewnić doskonałość operacyjną w skróconym czasie, przyczyniając się jednocześnie do bezpieczeństwa regionalnego i sojuszniczego. Jesteśmy przekonani, że ta współpraca będzie się nadal rozwijać.