W czwartek, 15 czerwca br., amerykańska spółka Northrop Grumman poinformowała, że jej testowy autonomiczny bezzałogowy statek latający dużej długotrwałości lotu (High-Altitude Long Endurance, HALE) typu MQ-4C Triton wziął udział w ćwiczeniu Northern Edge 23-1 w Zatoce Alaska, podczas którego po raz pierwszy wskazywał symulowane wrogie cele nawodne dla środków bojowych sił sprzymierzonych.
Grafika: Northrop Grumman
W ćwiczeniu Northern Edge 21-1, które odbyło się od 4 do 19 maja br., wzięły udział jednostki amerykańskich wojsk lotniczych (US Air Force, USAF) i Korpusu Piechoty Morskiej (US Marine Corps, USMC), brytyjskich królewskich wojsk lotniczych (Royal Air Force, RAF) oraz australijskich królewskich wojsk lotniczych (Royal Australian Air Force, RAAF).
Dyrektor ćwiczenia, gen. bryg. David Piffarerio z USAF opisał włączenie sojuszników i partnerów do ćwiczenia jako główną rolę w skutecznym odstraszaniu strategicznych przeciwników USA.
Warto dodać, że udział jednostek australijskich jest nieprzypadkowy – RAAF będą bowiem użytkownikiem nawet 6 Tritonów w ramach programu AIR 7000 Phase 1 (pierwsze 3 zostały już zamówione).
Udział testowego Tritona w ćwiczeniu podkreśla potencjał platformy w zakresie usprawnienia wspólnych, rozproszonych operacji morskich i osiągania przewagi na morzu w spornym środowisku.
Northern Edge wzmacnia gotowość i zdolności operacyjne połączonych sił, więc możliwość testowania i demonstrowania kluczowym możliwości wskazywania celów na dalekich dystansach za pomocą Tritona pomaga upewnić się, że jesteśmy gotowi do skutecznego działania i reagowania na nieprzewidziane okoliczności na Pacyfiku lub w dowolnym miejscu na świecie, powiedział komandor Josh Guerre, kierownik programu Persistent Maritime Unmanned Aircraft Systems.
Scenariusze ćwiczeń testowego Tritona, realizowane podczas wielu lotów w ciągu siedmiu dni, koncentrowały się na wyznaczaniu zadań, gromadzeniu, przetwarzaniu, wykorzystywaniu i rozpowszechnianiu informacji, aby pomóc w utrzymaniu trwałego, wspólnego obrazu sytuacji operacyjnej. Podczas ćwiczeń samolot śledził i monitorował cały ruch morski w swoim szerokim polu widzenia. Po otrzymaniu danych operatorzy w połączonej bazie Elmendorf-Richardson w Anchorage byli w stanie przetworzyć i rozesłać wspólny morski obraz operacyjny Zatoki Alaska do jednostek dowodzenia i kontroli za pomocą interfejsu misji Minotaur.
Northern Edge pomaga połączonym siłom integrować platformy takie jak Triton, aby wyprzedzać pojawiające się zagrożenia — powiedziała Jane Bishop, wiceprezes i dyrektor generalna działu Global Surveillance w Northrop Grumman. Testowanie i demonstrowanie rozwijających się technologii Tritona, wraz z jego bezprecedensowymi zdolnościami w zakresie zwiadu morskiego, obserwacji, rozpoznania i namierzania celów, pomaga zapewnić naszym żołnierzom przewagę w złożonych środowiskach.
W ćwiczeniu zaprezentowano rozwijane technologie platformy Triton obejmujące sztuczną inteligencję, uczenie maszynowe, przetwarzanie rozproszone i ulepszoną łączność.
Udział Tritona w Northern Edge został zrealizowany we współpracy z biurem programowym PMA-262 Persistent Maritime Unmanned Aircraft Systems w US Navy oraz dowództwami operacyjnymi sił zbrojnych USA.
Demonstracja nastąpiła przed osiągnieciem wstępnej gotowości operacyjnej (IOC) samolotów tego typu w amerykańskiej marynarce wojennej (US Navy), co ma zostać ogłoszone jeszcze w tym roku. Do tej pory US Navy odebrała 30 z 66 planowanych egzemplarzy, zamiast 68 (w 2024 zostaną zamówione dwa ostatnie egzemplarze). Dwa samoloty zostały utracone: jeden w wypadku 12 września 2018, a drugi został zestrzelony przez Iran 20 czerwca 2019 i nie zostaną zastąpione.
30 lipca 2021 został oblatany pierwszy Triton z ulepszonym oprogramowaniem IFC-4 (Integrated Functional Capability Four).
MQ-4C Triton powstał w ramach programu BAMS (Broad Area Maritime Surveillance) i jest morskim rozwinięciem bsl RQ-4 Global Hawk. RQ-4 został opracowany przez korporację Ryan Aeronautical (będącą obecnie częścią Northrop Grumman) w ramach programu Tier II+.
Triton ma 14,5 m długości, 39,9 m rozpiętości skrzydeł, 4,7 m wysokości i masę 14,63 t. Pojedynczy silnik turboodrzutowy dwuprzepływowy Rolls-Royce AE 3007 o ciągu 28,89–39,66 kN zapewnia prędkość maksymalną 575 km/h i pułap praktyczny 18 288 m. Zasięg maksymalny bsl wynosi 15 186 km.