W sobotę, 25 lipca 2026, należący do Sił Powietrznych i Kosmicznych Francji (Armée de l’air et de l’espace) czterosilnikowy ciężki samolot transportowy o napędzie turbośmigłowym Airbus A400M-180 Atlas po raz pierwszy dokonał pierwszego operacyjnego zrzutu opóźniacza palenia na źródła pożaru w Żyrondzie w południowo-zachodniej części kraju z zestawu gaśniczego typu roll-on/roll-off (RORO).
Zdjęcie: DGA
Operacja została przeprowadzona we współpracy pomiędzy Generalną Dyrekcją Obrony Cywilnej (Direction générale de la sécurité civile et de la gestion des crises; DGSCGC) przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Generalną Dyrekcją Uzbrojenia z Generalną Dyrekcją ds. Uzbrojenia (Direction générale de l’Armement, DGA) przy Ministerstwie ds. Sił Zbrojnych i Weteranów.
Przypomnijmy, że w czerwcu 2022 prezydent Francji Emmanuel Macron powiedział, że w związku ze zmianami klimatu jego kraj będzie wyraźnie potrzebował więcej samolotów gaśniczych, aby nadążyć za rosnącą liczbą pożarów. Dodał, że powinny one należeć do europejskiej floty, którą można rozmieścić, aby pomóc w razie potrzeby członkom Unii Europejskiej.
Już w lipcu 2022 Airbus po raz pierwszy sprawdził demontowalny zestaw demonstratora przeciwpożarowego w samolocie A400M. Przedstawiciele spółki ocenili wówczas, że zestaw gaśniczy A400M oferuje dodatkowe możliwości niedostępne na rynku – dzięki dużej pojemności, dużej zwrotności przy zachowaniu najnowszych standardów bezpieczeństwa, obsłudze w dzień i w nocy oraz możliwości przekształcenia każdego A400M w maszynę strażacką w bardzo krótkim czasie. Kolejne testy przeprowadzono w grudniu 2023 w Hiszpanii z udziałem z 43. eskadry pożarniczej Sił Powietrznych i Kosmicznych (Ejército del Aire y del Espacio).
27 marca 2025 podczas konferencji Aerial Fire Fighting Europe w Bordeaux został podpisany list intencyjny (Letter of Intent, LoI) pomiędzy Airbusem a francuską DGSCGC w sprawie możliwości pozyskania omawianych zestawów gaśniczych dla francuskich A400M-180 Atlas. 25 czerwca tego samego roku Airbus informował o zakończeniu we Francji serii demonstracji tychże zestawów w Centrum Testów i Badań Entente-Valabre (Centre d’essais et de recherche, CEREN).
Zestaw nie wymaga żadnych modyfikacji samolotu, dlatego można go stosować zamiennie z każdym egzemplarzem A400M. Woda lub czerwony retardant ognia (opóźniacz) są przechowywane w zbiorniku w ładowni statku powietrznego. Jego grodzie otwierane są za pomocą mechanicznej dźwigni, co umożliwia grawitacyjny zrzut cieczy przez rurę odprowadzającą. Z obecnie testowanego prototypu podczas jednego zajścia można zrzucić 20 000 litrów cieczy.
Zbiorniki można napełnić w czasie krótszym niż 10 minut przy użyciu standardowych pomp wysokociśnieniowych pozostających na ziemi. A400M charakteryzuje się możliwością startu i lądowania na krótkich i nieutwardzonych pasach startowych oraz z licznej sieci baz i lotnisk. Airbus zapowiadał wcześniej ocenę możliwości wykonywania misji gaśniczych w warunkach nocnych, co wzmocniłoby skuteczność i szybkość zadań przeciwpożarowych.
Warto wyjaśnić, że charakterystyczny czerwonawy kolor opóźniacza palenia wynika z jego składu chemicznego. Składa się bowiem z ok. 80% wody oraz 20% koncentratu na bazie fosforanu amonu, który podnosi temperaturę zapłonu roślinności, tlenku żelaza, który daje charakterystyczny kolor oraz zagęstników, takich jak glina czy guma.
Nie jest jednak całkowicie neutralny dla środowiska. Istnieje ryzyko eutrofizacji (przeżyźnienia) wód i szkodliwości dla fauny wodnej, jeśli dostanie się do rzek i jezior. Ale stosowanie jest ściśle regulowane, efekty są tymczasowe, a preparat jest dopuszczony do użytku. Zrzuca się go celowo na linie obronne, aby zatrzymać rozprzestrzenianie się pożaru.
Na chwilę obecną największe pożary trwają w regionie Żyrondy, w okolicach Bordeaux i Landes. W ciągu kilku dni ewakuowano już prawie 250 tysięcy osób, mieszkańców i turystów. Główny pożar szaleje w okolicach basenu Arcachon i Cap Ferret, jest bardzo dynamiczny, wiatr i susza utrudniają walkę z nim. Od początku roku roku spłonęło już ponad 115 000 hektarów lasów i terenów zielonych w całej Francji, jest to wynik znacznie powyżej średniej i poprzednich lat. Warunki pogodowe pozostają trudne — zapowiadana jest kolejna fala upałów, co może pogorszyć sytuację. Francja używa dużej liczby zastępów straży pożarnej, wspieranych przez samoloty gaśnicze (DGSCGC dysponuje także 8 samolotami gaśniczymi Bombardier Q400-MR Mediolan oraz 3 Beechcraft King Air 200 Bengal) i wojsko. Prezydent Emmanuel Macron aktywował również unijny mechanizm ochrony cywilnej i poprosił o pomoc z zagranicy.
Images du premier largage de liquide retardant depuis la soute d’un A400M.
Une première mondiale, rendue possible en seulement quinze jours grâce à la mobilisation exemplaire de la Sécurité civile, des armées et d’Airbus. Merci à toutes celles et ceux qui l’ont rendue possible.… pic.twitter.com/XpA7afWFXb
— Sébastien Lecornu (@SebLecornu) July 25, 2026
Congratulations to the @Armee_de_lair and Sécurité Civile @SecCivileFrance for the first successful #A400M deployment to fight the wildfires in South West of France.
On July 25, a FFrench Air & Space Force A400M has been equipped with a Roll-on/Roll-off (RO-RO) firefighting… pic.twitter.com/ArWdhwUzeR
— Airbus Defence (@AirbusDefence) July 26, 2026
[#SécuritéCivile 🔥] La DGA aux côtés de l’Armée de l’Air et de l’Espace et de la Sécurité civile dans la lutte contre les feux de forêt
Afin de renforcer les capacités nationales, la DGA a participé aux expérimentations d’un kit de largage de retardant sur A400M ⤵️ pic.twitter.com/5Tg0ucYhJJ
— Direction générale de l'armement 🇫🇷 (@DGA) July 25, 2026
Czytaj także: