W piątek, 20 czerwca 2025, brytyjska spółka BAE Systems, włoska Leonardo i japońska Japan Aircraft Industrial Enhancement Co Ltd (JAIEC, wcześniej jako Mitsubishi Heavy Industries; MHI) powołały do życia spółkę joint venture Edgewing w ramach wielonarodowego programu samolotu wielozadaniowego 6. generacji o kryptonimie GCAP (Global Combat Air Programme). Powstanie podmiotu zapowiedziano 13 grudnia 2024.
Grafika: Leonardo
Spółka opiera się silnej trójstronnej współpracy rządowej, obronnej i przemysłowej między Wielką Brytanią, Japonią i Włochami w programie GCAP od momentu powołania 14 grudniu 2023 organu koordynującego Międzynarodowej Organizacji Rządowej GCAP (Global Combat Air Programme – GCAP International Government Organisation; w skrócie GIGO).
Edgewing będzie odpowiedzialne za projektowanie, rozwój i dostawę samolotów bojowych nowej generacji – celem jest rok 2035 – i pozostanie organem projektowym dla GCAP przez cały okres użytkowania, który ma trwać dłużej niż do 2070. BAE Systems, Leonardo i JAIEC posiadają po 33,3% udziałów w nowym joint venture: łącząc połączone siły i wiedzę fachową trzech wiodących spółek i wyznaczając przełomowy moment dla międzynarodowego przemysłu lotniczo-kosmicznego i obronnego (Leonardo i Baykar zbudują razem bsl nowej generacji).
Marco Zoff będzie pierwszym dyrektorem generalnym Edgewing. Zoff, były dyrektor zarządzający działu Leonardo Aircraft, wnosi bogate doświadczenie przywódcze w zakresie międzynarodowej współpracy i innowacji w dziedzinie lotnictwa i kosmonautyki. Jak powiedział:
Jesteśmy niesamowicie podekscytowani możliwością uruchomienia Edgewing w sercu Global Combat Air Programme. Łącząc mocne strony naszych utalentowanych ludzi w Wielkiej Brytanii, Włoszech i Japonii, nie tylko dostarczymy bojowy system lotniczy nowej generacji—, naszym celem jest ustanowienie nowego globalnego standardu partnerstwa, innowacji i zaufania. Wspólnie będziemy przekraczać granice, wykorzystywać elastyczność, wzmacniać nasze krajowe łańcuchy dostaw i tworzyć dziedzictwo bezpieczeństwa i dobrobytu dla naszych narodów i przyszłych pokoleń.
Masami Oka, dyrektor naczelny Międzynarodowej Organizacji Rządowej GCAP (GIGO), powiedział:
Z zadowoleniem przyjmujemy powołanie Edgewing, co stanowi ważny krok naprzód w prawdziwie międzynarodowym wspólnym programie rozwoju. Skuteczna i wzmocniona współpraca między GIGO i Edgewing będzie miała kluczowe znaczenie dla powodzenia GCAP. Jestem przekonany, że wspólnie możemy ustanowić nowy model partnerstwa, który będzie promował integrację międzynarodową, wzajemne zaufanie i wspólne zaangażowanie na rzecz naszej przyszłości.
Spółka będzie prowadzić działalność operacyjną i współpracować z zespołami w każdym z krajów partnerskich, a jej siedziba znajduje się w Wielkiej Brytanii, aby zapewnić maksymalną współpracę z GIGO.
Warto dodać, że 9 grudnia 2024 spółka Leonardo UK (część włoskiej grupy Leonardo) informowała, że wspólnie z 2Excel oblatały dla Ministerstwa Obrony Wielkiej Brytanii samolot doświadczalny Excalibur na bazie Boeinga 757, przeznaczony do testowania w locie technologii programu GCAP.
27 listopada 2024 agencja prasowa Reuters przytoczyła słowa ministra spraw zagranicznych Włoch Antonio Tajaniego, który powiedział, że Arabia Saudyjska prawdopodobnie dołączy do brytyjsko-włosko-japońskiego programu GCAP. Jednakże ta jest zainteresowana także tureckimi TF Kaan.
Program GCAP został uruchomiony 9 grudnia 2022 i zastąpił wcześniejsze narodowe inicjatywy, brytyjski Tempest i japoński F-X. Nowy samolot zastępował obecnie eksploatowane Eurofighter Typhoon (przez Wielką Brytanią i Włochy) oraz F-15J/DJ Eagle i F-2 (przez Japonię) oraz uzupełni obecnie wdrażane przez trzy państwa samoloty F-35. Zakłada się również opracowanie bojowego bezzałogowego statku latającego (bbsl), tzw. lojalnego skrzydłowego wraz z uzbrojeniem. Wcześniej zainteresowana udziałem była Szwecja, ale w 2023 ogłoszono, że Sztokholm sam opracuje następcę JAS 39 Gripen, a 22 marca 2024 wybrano spółkę Saab Defence and Security jako koordynatora prac.
Oprócz trzech wymienionych spółek – liderów programu, jak czytamy w oddzielnym komunikacie prasowym Leonardo, podwykonawcami zostały: Avio Aero (Włochy), ELT Group (Włochy), IHI (Japonia), MBDA (Włochy i Wielka Brytania), Mitsubishi Electric (Japonia) i Rolls-Royce (Włochy).
Hear more about the exciting new joint venture Edgewing from Marco Zoff, who will be Chief Executive Officer.
Discover more about Edgewing: https://t.co/i4EJIzJrWs pic.twitter.com/ZKfMwdc65F
— Edgewing (@EdgewingLtd) June 20, 2025
An exciting new partnership has launched that will advance the global defence ecosystem.
Discover Edgewing, a joint venture uniting the strengths of the #UK, #Italy, & #Japan to pioneer a truly capable next generation combat air system.https://t.co/i4EJIzJrWs pic.twitter.com/gkmfe0XR6F
— Edgewing (@EdgewingLtd) June 20, 2025