W niedzielę, 16 czerwca 2024 we wczesnych godzinach porannych czasu lokalnego, w bazie lotniczej RAAF Tindal na Terytorium Północnym w Australii wylądował pierwszy z sześciu planowanych autonomicznych bezzałogowców dużej długotrwałości lotu MQ-4C Triton (High-Altitude Long Endurance, HALE), produkcji amerykańskiej spółki Northrop Grumman.
Zdjęcia: Departament Obrony Australii
Odebrany samolot nosi numer seryjny AUS 1 oraz numer rejestracyjny A57-001. Wystartował z bazy lotniczej amerykańskiej marynarki wojennej Point Mugu w Kalifornii, wykonując międzylądowanie na amerykańskim atolu Wake na Oceanie Spokojnym.
Egzemplarz ten został zaprezentowany we wrześniu 2022 i oblatany 9 listopada 2023 z lotniska przyzakładowego w ośrodku Palmdale Aircraft Integration Center spółki Northrop Grumman w Kalifornii.
W lutym 2024 samolot przebazowano z Palmdale w Kalifornii do bazy lotniczej amerykańskiej marynarki wojennej Patuxent River w stanie Maryland, siedziby dowództwa NAVAIR (Naval Sea Systems Command), w celu ostatecznego doposażenia oraz certyfikacji. 7 czerwca został przeniesiony do Point Mugu przed planowanym przebazowaniem do klienta.
Australia pozyskuje Tritony w programie AIR 7000 Phase 1B, który zakłada wdrożenie łącznie sześciu statków powietrznych (w 2016 rozważano siedem). Decyzja o zakupie zapadła 26 czerwca 2018. Na pozyskanie i wdrożenie bsl MQ-4C Triton wraz z niezbędnym zapleczem i modernizacją infrastruktury Australijczycy zaplanowano przeznaczyć 1,4 mld AUD (wówczas 3,85 mld zł).
Tritony uzupełnią flotę 12 samolotów patrolowych i zwalczania okrętów podwodnych Boeing P-8A Poseidon (+ 2 kolejnych zamówionych w programie AIR 7000 Phase 2B). Będą operować z baz lotniczych RAAF Edynburg w Australii Południowej i rzeczonej RAAF Tindal w ramach 9. Eskadry królewskich australijskich wojsk lotniczych (No. 9 Squadron Royal Australian Air Force, RAAF).
Naziemne stacje kontroli zostaną umiejscowione w bazie Edynburg. Do 20 września 2023 zakontraktowano 4 z 6 samolotów. Wskazano też spółki Northrop Grumman Australia i L3Harris Australia do obsługi przyszłej floty.
MQ-4C Triton został opracowany dla amerykańskiej marynarki wojennej (US Navy) w ramach programu BAMS (Broad Area Maritime Surveillance) i jest morskim rozwinięciem bsl RQ-4 Global Hawk. RQ-4 został opracowany przez korporację Ryan Aeronautical (będącą obecnie częścią Northrop Grumman) w ramach programu Tier II+.
Australia została sygnatariuszem programu BAMS w 2006 z planami pozyskania bezzałogowców. Pozwoliło to na włączenie australijskiego personelu do biura programowego PMA-262 Persistent Maritime Unmanned Aircraft Systems w US Navy.
15 czerwca 2023 informowano, że amerykański Triton wziął udział w ćwiczeniu Northern Edge 23-1 w Zatoce Alaska, podczas którego po raz pierwszy wskazywał symulowane wrogie cele nawodne dla środków bojowych sił sprzymierzonych. W ćwiczeniu uczestniczyli partnerzy australijscy.
Według australijskiego krajowego biura audytu ANAO (Australian National Audit Office) wstępna gotowość operacyjna (Initial Operational Capability, IOC) nie zostanie osiągnięta przed 2025. W międzyczasie, Urząd Bezpieczeństwa Lotnictwa Wojskowego (Defence Aviation Safety Authority, DASA) ma wydać zezwolenie na użytkowanie Tritonów przed końcem roku.
Triton ma 14,5 m długości, 39,9 m rozpiętości skrzydeł, 4,7 m wysokości i masę 14,63 t. Pojedynczy silnik turboodrzutowy dwuprzepływowy Rolls-Royce AE 3007 o ciągu 28,89–39,66 kN zapewnia prędkość maksymalną 575 km/h i pułap praktyczny 18 288 m. Zasięg maksymalny bsl wynosi 15 186 km.
Galeria zdjęć:
