Defence & Space

Umowa ramowa na Pioruny dla Polski, Litwy, Łotwy i Norwegii

Spółka Mesko i Agencja Uzbrojenia podpisały umowę ramową na sprzedaż kilku tysięcy przeciwlotniczych zestawów rakietowych Piorun. Trafią one zarówno do naszych Sil Zbrojnych,…

2026-08-24 | Grzegorz Sobczak | 5 minut

Drugie podejście do nowych śmigłowców LPR – ponowne unieważnienie

Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia opublikował informację z unieważnienia powtórzonego przetargu na dostawę pięciu nowych śmigłowców ratunkowych HEMS o masie startowej do 4000…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Polska kupuje broń. Kto będzie miał ją obsługiwać?

Przez ostatnie kilka lat przyzwyczailiśmy się do liczenia polskiej armii w miliardach złotych, ilości czołgów, pojazdów opancerzonych i wyrzutniach rakiet. Lista zakupów jest coraz…

2026-08-21 | Sławek Zagórski | 7 minut

„Patriotyczna husaria”. Gdy nacjonalizm odbiera rozum

Jest coś szczególnie niepokojącego w sposobie, w jaki część polskiego Internetu reaguje na informacje o przemocy wobec Ukraińców. Nie chodzi nawet o tych, którzy otwarcie cieszą się…

2026-07-31 | Sławek Zagórski | 6 minut

Sztab Generalny WP rozpoczął przyjmowanie zgłoszeń do ćwiczenia CWIX-27

Sztab Generalny Wojska Polskiego rozpoczął proces przyjmowania zgłoszeń do udziału w kolejnej edycji międzynarodowego ćwiczenia pk. CWIX (The Coalition Warrior Interoperability eXamination,…

2026-07-29 | Redakcja | 10 minut

Amerykańsko-emiracki zespół zadaniowy ds. sztucznej inteligencji

Dowództwo Centralne USA poinformowało o porozumieniu ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi w sprawie utworzenia pierwszej dwustronnej grupy zadaniowej, której celem jest przyspieszenie rozwoju wojskowych zastosowań…

2026-07-28 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Jeśli Ukraińcy są terrorystami, to co z AK?

Rosyjskie oburzenie po kolejnym zamachu na wysokiego rangą wojskowego przypomina już trochę stały element krajobrazu. Najpierw eksplozja, potem kilka godzin, a potem oskarżenie…

2026-08-07 | Sławek Zagórski | 7 minut

IPN odnalazł na „Łączce” Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój

Instytut Pamięci Narodowej poinformował o pozytywnej identyfikacji szczątków podporucznika Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój na terenie kwatery „Ł” Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie, patrona 5.…

2026-07-24 | Redakcja | 5 minut

Nowość w Muzeum Lotnictwa Polskiego – symulator lotu paralotnią VR

W ramach oferty edukacyjnej Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie dostępny jest profesjonalny symulator lotu paralotnią, który pozwala poczuć emocje towarzyszące lataniu oraz podziwiać malownicze…

2026-07-16 | Redakcja | 4 minuty

Departament Obrony USA odtajnił piątą część materiałów o UAP/UFO

Departament Obrony USA odtajnił piątą część materiałów związanych z niezidentyfikowanymi zjawiskami lotniczymi (UAP, unidentified aerial phenomena), potocznie określanymi jako UFO (unidentified…

2026-08-18 | Rafał Muczyński | 20 minut

Astrolight i ATMOS Space Cargo podpisują porozumienie o współpracy dotyczące komunikacji laserowej

Astrolight i ATMOS Space Cargo planują pierwsze na świecie laserowe połączenie komunikacyjne między pojazdem powracającym z orbity a satelitą podczas lotu. Przeprowadzenie transmisji danych…

2026-08-17 | Redakcja | 7 minut

Korea Płn. dostarczyła do Rosji nowe pociski balistyczne KN-30

Według informacji Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy (HUR MO), Korea Północna dostarczyła do Rosji nowe, rakietowe pociski balistyczne krótkiego zasięgu…

2026-08-21 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Donald Trump zamiast Doris Miller? US Navy rozważa zmianę nazwy najnowszego lotniskowca

Dowództwo amerykańskiej Marynarki Wojennej rozważa zmianę nazwy czwartego lotniskowca CVN-81 typu Ford, który pierwotnie miał nosić nazwę Doris Miller na cześć bohatera…

2026-08-21 | Rafał Muczyński | 6 minut

Umowa ramowa na Pioruny dla Polski, Litwy, Łotwy i Norwegii

Spółka Mesko i Agencja Uzbrojenia podpisały umowę ramową na sprzedaż kilku tysięcy przeciwlotniczych zestawów rakietowych Piorun. Trafią one zarówno do naszych Sil Zbrojnych,…

2026-08-24 | Grzegorz Sobczak | 5 minut

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Drugie podejście do nowych śmigłowców LPR – ponowne unieważnienie

Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia opublikował informację z unieważnienia powtórzonego przetargu na dostawę pięciu nowych śmigłowców ratunkowych HEMS o masie startowej do 4000…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Federal Ammunition dostarczy amunicję policji państw nordyckich

Amerykańska spółka Federal Premium Ammunition (wchodząca w skład The Kinetic Group, część Czechoslovak Group) dostarczy policji państw nordyckich amunicję Tactical Bonded…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Umowa ramowa na Pioruny dla Polski, Litwy, Łotwy i Norwegii

Spółka Mesko i Agencja Uzbrojenia podpisały umowę ramową na sprzedaż kilku tysięcy przeciwlotniczych zestawów rakietowych Piorun. Trafią one zarówno do naszych Sil Zbrojnych,…

2026-08-24 | Grzegorz Sobczak | 5 minut

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Kluczowe testy nowego systemu zasilania i chłodzenia w F-35

Amerykańska korporacja RTX poinformowała o zakończeniu testów wysokościowych nowego systemu zasilania i chłodzenia EPACS do samolotów wielozadaniowych rodziny F-35 Lightning II.

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Umowa na setki Strykerów dla Argentyny

Ministerstwo Obrony Argentyny zamówiło z nadwyżek amerykańskich kolejną partię 235 kołowych transporterów opancerzonych Stryker DVH A1, które dołączą do pierwszych 8 egzemplarzy w starszym…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 4 minuty

MSPO 2026: rekordowa edycja pod znakiem technologii dual-use

XXXIV Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego odbędzie się w dniach 8–11 września 2026 roku w Targach Kielce. Tegoroczna edycja już przed rozpoczęciem ustanowiła rekord…

2026-08-18 | Redakcja | 5 minut

Mehler Protection powraca do Polski na MSPO 2026

Mehler Protection, część Mehler Systems i producent indywidualnych oraz platformowych osłon balistycznych, powraca na targi MSPO w Kielcach w dniach 8–11 września 2026 z rozwiązaniami ochrony…

2026-08-17 | Rafał Muczyński | 3 minuty
Shooting

Sightmark prezentue kolimator zamknięty Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4

Sightmark urozmaica ofertę o nowy celownik kolimatorowy o konstrukcji zamkniętej – Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4. Zaprojektowany z myślą o łowiectwie oraz sporcie, przystosowany…

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Nowa kabura piersiowa FALCO D910 L

FALCO, słowakci producent kabur z wieloletnim doświadczeniem, wprowadza do oferty model D910 L – kaburę piersiową z Kydexu, długo wyczekiwaną przez entuzjastów marki.

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Sightmark prezentue kolimator zamknięty Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4

Sightmark urozmaica ofertę o nowy celownik kolimatorowy o konstrukcji zamkniętej – Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4. Zaprojektowany z myślą o łowiectwie oraz sporcie, przystosowany…

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Nowa kabura piersiowa FALCO D910 L

FALCO, słowakci producent kabur z wieloletnim doświadczeniem, wprowadza do oferty model D910 L – kaburę piersiową z Kydexu, długo wyczekiwaną przez entuzjastów marki.

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 2 minuty
Benelli Nova 3

Benelli Nova 3 Tactical – czy lifting wystarcza, aby stanąć na szczycie segmentu?

Kiedy pod koniec lat 90. Benelli zaprezentowało pierwszą generację strzelby Nova, konserwatywny wówczas rynek przeżył szok. Monolityczna konstrukcja, w której kolba i szkielet stanowiły…

2026-08-19 | Jakub Buczma | 15 minut

SIG Sauer 716i TREAD – powrót karabinu bojowego .308

Przez lata karabiny dużego kalibru z rodziny AR-10 znajdowały się nieco w cieniu lżejszych konstrukcji strzelających amunicją 5,56 mm. Współczesne konflikty i rosnące zainteresowanie…

2026-08-12 | Karol Szczęśniak | 9 minut

Internetowy kurs do patentu strzeleckiego od KKS Legion

Klub Kolekcjonersko Sportowy Legion z Tarnowa włącza do użytku ogólnodostępny, internetowy kurs na patent strzelecki. Jest to kompleksowe rozwiązanie, które obejmuje wszystkie niezbędne informacje…

2026-07-31 | Michał Ihnatów | 2 minuty

CHEYTAC CT15F – poprawny AR-15 czy coś więcej?

Przyznam, że z karabinkami typu AR-15 mam pewien problem. Nie dlatego, że ich nie lubię. Wręcz przeciwnie. Problem polega na tym, że rynek zrobił się tak ciasny, iż coraz…

2026-07-03 | Anna Mielczarek | 9 minut

Uvex i-5 – nie wszystko musi wyglądać taktycznie

Okulary ochronne Uvex i-5 w wersjach Clear i CBR65 kojarzone są przede wszystkim z zastosowaniami przemysłowymi. Postanowiłem sprawdzić, czy ich ergonomia, jakość wykonania oraz komfort użytkowania…

2026-08-07 | Michał Nowak | 16 minut

Helikon-Tex MBDU Shirt – kratka na co dzień i od święta

Kraciasta koszula – synonim drwala, macho i brodatego „operatora”… Jak wypada ów odzienie w zamyśle Helikona? Sprawdźmy na przykładzie MBDU Shirt.

2026-08-05 | Mariusz Piwowar | 13 minut

Latarka na broń: dlaczego zmienia wszystko wewnątrz budynku?

Oświetlenie przeznaczone do broni palnej to jeden z najczęściej podejmowanych i zarazem najmniej zrozumianych tematów w kategorii wyposażenia. Artykuł ten to poradnik informujący co właściwie robi, dlaczego…

2026-07-13 | Redakcja | 5 minut

Pasy nośne WBP Rogów – po co, dlaczego i który wybrać?

Wytwórnia Broni Jacek Popiński posiada w ofercie pasy nośne w wielu wariantach: ALFA, BETA, GAMMA, DELTA, EPSILON, DZETA. Do testów otrzymaliśmy  pełen zestaw.…

2026-06-11 | Arkadiusz Palacz | 18 minut

Czasowy zakaz przenoszenia broni w Gdańsku

Na etapie opiniowania znajduje się projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu noszenia broni lub przemieszczania jej w stanie…

2026-06-05 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Legitymacja PZSS w mObywatel dostępna już teraz!

Od 27 maja, użytkownicy aplikacji mobilnej mObywatel mają możliwość zawrzeć w niej cyfrowe wersje dokumentów potwierdzających aktualne uprawnienia strzeleckie PZSS. Nowa funkcja…

2026-05-28 | Michał Ihnatów | 2 minuty

SIG Sauer Romeo 8T AMR i Juliet 3 AMR: inteligentny duet?

Rynek celowników kolimatorowych i powiększalników rozwija się w szybkim tempie, ale połączenie tych dwóch elementów od lat ma swoje ograniczenia. SIG Sauer postanowił zmierzyć się…

2026-08-20 | Karol Szczęśniak | 9 minut
Benelli Nova 3

Benelli Nova 3 Tactical – czy lifting wystarcza, aby stanąć na szczycie segmentu?

Kiedy pod koniec lat 90. Benelli zaprezentowało pierwszą generację strzelby Nova, konserwatywny wówczas rynek przeżył szok. Monolityczna konstrukcja, w której kolba i szkielet stanowiły…

2026-08-19 | Jakub Buczma | 15 minut

Święto Lotnictwa Polskiego 2026 już 30 sierpnia w Krakowie

100 lat temu Bolesław Orliński i Leonard Kubiak dokonali czegoś, co zadziwiło cały ówczesny świat – jako pierwsi przelecieli trasę Warszawa–Tokio–Warszawa, pokonując…

2026-08-12 | Redakcja | 17 minut

Relacja z II Konferencji SE.A.L – co oferują konferencje medyczne?

W obecnych czasach można zaobserwować olbrzymie zainteresowanie tematyką proobronności z największym naciskiem na strzelectwo, szeroko pojęty survival oraz medycynę. W ramach wszelkiego rodzaju szkoleń…

2026-08-04 | Michał Gaweł | 15 minut
Obrona Cywilna
Haker podczas włamywania się do systemu. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Cyberbezpieczeństwo ochrony ludności. Czego uczy nas incydent MyDr?

Incydent związany z systemami firmy MyDr pokazuje, że cyberbezpieczeństwo coraz wyraźniej staje się elementem bezpieczeństwa ludności. Awaria, przejęcie lub niedostępność systemu cyfrowego…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 10 minut
Dane medyczne pacjentów. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Wyciek danych medycznych. Co wiemy o incydencie MyDr?

Wyciek danych medycznych z systemów firmy MyDr może być jednym z największych tego typu incydentów odnotowanych w Polsce w ostatnich latach. Według informacji przekazanych…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 9 minut
Haker podczas włamywania się do systemu. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Cyberbezpieczeństwo ochrony ludności. Czego uczy nas incydent MyDr?

Incydent związany z systemami firmy MyDr pokazuje, że cyberbezpieczeństwo coraz wyraźniej staje się elementem bezpieczeństwa ludności. Awaria, przejęcie lub niedostępność systemu cyfrowego…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 10 minut
Dane medyczne pacjentów. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Wyciek danych medycznych. Co wiemy o incydencie MyDr?

Wyciek danych medycznych z systemów firmy MyDr może być jednym z największych tego typu incydentów odnotowanych w Polsce w ostatnich latach. Według informacji przekazanych…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 9 minut

Bezpieczeństwo Polski: MSWiA podsumowuje przełom lipca i sierpnia

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podsumowuje działania związane z rozwojem bezpieczeństwa Polski, dokonane na przełomie lipca i sierpnia. Wśród nich nie tylko działania w kraju, ale również zdobywanie…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Dofinansowanie obrony cywilnej w Małopolsce

Dnia 30 lipca podpisano umowy z przedstawicielami 9 gmin z Małopolski, które otrzymają środki w wysokości niemalże 12 mln złotych przeznaczone na zadania z zakresu ochrony…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Bezpieczeństwo Polski: MSWiA podsumowuje przełom lipca i sierpnia

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podsumowuje działania związane z rozwojem bezpieczeństwa Polski, dokonane na przełomie lipca i sierpnia. Wśród nich nie tylko działania w kraju, ale również zdobywanie…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 2 minuty

PROTEGA 2026: Filtry LifeStraw oraz apteczki SURVIVAL od Sportimi

Sportimi, polski dystrybutor marek outdoorowych, zaprezentował na poznańskich targach PROTEGA 2026 część oferty kierowaną dla Obrony Cywilnej. W filmowej relacji poznasz produkty…

2026-05-29 | Michał Ihnatów | 1 minut

Kontrola wyposażenia służb: jak ograniczyć braki i skrócić przygotowanie do akcji

W jednostkach ratowniczych i technicznych ewidencja sprzętu nie jest celem samym w sobie. Najważniejsze jest potwierdzenie, że wyposażenie przypisane do pojazdu lub zespołu rzeczywiście znajduje się…

2026-07-15 | Redakcja | 9 minut

Od zakupu do realnej gotowości. Systemowe wyzwania gmin po wdrożeniu Programu OLiOC część 2

Wejście w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej zapoczątkowało największy od dekad proces odbudowy materialnego potencjału ochronnego państwa na poziomie…

2026-02-24 | Piotr Leśniak | 6 minut

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej 2027–2031

Po przyjęciu pierwszego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 rząd przygotowuje kolejny dokument wykonawczy, który ma wyznaczyć kierunki rozwoju systemu w perspektywie pięcioletniej.

2026-06-20 | Piotr Leśniak | 8 minut

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) – kogo obejmuje?

Ministerstwo Cyfryzacji informuje o szczegółach nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażającej dyrektywę NIS2, rozszerzającą katalog podmiotów objętych obowiązkami w zakresie cyberbezpieczeństwa.

2026-04-20 | Redakcja | 3 minuty

Relacja z II Konferencji SE.A.L – co oferują konferencje medyczne?

W obecnych czasach można zaobserwować olbrzymie zainteresowanie tematyką proobronności z największym naciskiem na strzelectwo, szeroko pojęty survival oraz medycynę. W ramach wszelkiego rodzaju szkoleń…

2026-08-04 | Michał Gaweł | 15 minut

Kontrola wyposażenia służb: jak ograniczyć braki i skrócić przygotowanie do akcji

W jednostkach ratowniczych i technicznych ewidencja sprzętu nie jest celem samym w sobie. Najważniejsze jest potwierdzenie, że wyposażenie przypisane do pojazdu lub zespołu rzeczywiście znajduje się…

2026-07-15 | Redakcja | 9 minut

TOPR testuje śmigłowiec Leonardo AW139

Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) przeprowadziło testy dwusilnikowego średniego śmigłowca ratunkowego Leonardo AgustaWestland AW139 jako potencjalnego następcy W-3 Sokół.

2026-07-31 | Rafał Muczyński | 5 minut

ALARM 2026: Alert RCB – ćwiczenia systemu alarmowania z wykorzystaniem syren

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa poinformowało, że jutro w godz. 7.00-19.00 na terenie całego kraju odbędą się ćwiczenia systemu alarmowania z wykorzystaniem syren.

2026-07-20 | Redakcja | 2 minuty
Kalendarium

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Szkolenie Team99 Academy poziom LVL3, czyli balistyka zewnętrzna w teorii i praktyce

W dniach 22 i 23 listopada br. Team99 Academy zorganizowała trzeci etap nauki strzelania dalekodystansowego. Tym razem zajęcia praktyczne odbyły się na strzelnicy w Skarżysku-Kamiennej.

2024-12-01 | Grzegorz Sobczak | 7 minut

Szkolenie Long Range Shooting Team99 Academy LVL2, czyli kto nie liczy, ten nie trafia

W sobotę 28 września Team99 Academy zorganizowała kolejny etap szkolenia w zakresie strzelectwa dalekodystansowego – tym razem na poziomie LVL2. Zajęcia odbywały się…

2024-09-30 | Grzegorz Sobczak | 6 minut

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Nowe zawody taktyczne na mapie Polski, czyli relacja z Defcon One 2024

Kurz po zawodach Defcon One zdecydowanie już opadł, siniaki poznikały, a emocje nadal nas trzymają. Te intensywne dwa dni przyniosły niezapomniane wspomnienia oraz wyzwania,…

2024-11-20 | Klaudia Lazar | 8 minut

MCS Bochnia zaprasza na zawody „Solny Garnizon”

Zapraszamy wszystkich chętnych na zawody strzeleckie, organizowane 13 października przez Solny Garnizon, na strzelnicy Małopolskiego Centrum Strzelectwa w Bochni.

2024-09-24 | Redakcja | 2 minuty

Uruchomienie produkcji wkładek nośnych RunFlat w Pagacz Defence Group

Pagacz Defence Group w poniedziałek, 2 grudnia, uruchomiła w swoim zakładzie w Bydgoszczy produkcję wkładek nośnych do kół na licencji brytyjskiej firmy RunFlat International.

Pagacz Defence Group w poniedziałek, 2 grudnia 2024, uruchomiła w swoim zakładzie w Bydgoszczy produkcję wkładek nośnych do kół na licencji brytyjskiej firmy RunFlat International. Jest to kolejny etap współpracy obu firm. List intencyjny w sprawie rozpoczęcia produkcji podpisano przeszło rok temu – 6 września 2023 roku podczas XXXI Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego MSPO 2023 w Kielcach (MSPO 2023: Współpraca Pagacz i Synowie z RunFlat International, Pagacz będzie produkować wkładki RunFlat International).

Zakupione przez Pagacz Defence Group nowoczesne wyposażenie produkcyjne, na które składają się m.in. widoczne na zdjęciu: centrum obróbcze 5-osiowe Haas UMC-1000SS oraz frezarka 3-osiowa Haas VF-3SSYT / Zdjęcia: Przemysław Gurgurewicz

Do tej pory Pagacz Defence Group w ramach współpracy z Brytyjczykami otrzymywał kompletne koła wyposażone w tego typu wkładki, które trafiły między innymi do 27 ciężkich kołowych pojazdów ewakuacji i ratownictwa Hardun. Obecnie z Wielkiej Brytanii do Polski trafiać będą jedynie półprodukty – odlewy ze specjalnego polimerowego tworzywa sztucznego. Na miejscu będzie odbywać się ich obróbka, produkcja pozostałych elementów niezbędnych do montażu takich jak śruby, tulejki, sworznie czy podkładki, oraz końcowy montaż do kół wyprodukowanych wkładek. Zakupiono w tym celu nowoczesne wyposażenie produkcyjne, na które składają się centrum obróbcze 5-osiowe Haas UMC-1000SS, frezarka 3-osiowa Haas VF-3SSYT oraz tokarka Doosan Lynx 2600SY z podajnikiem i sterowaniem Fanuc. Obróbka dostarczonych półproduktów z polimerowego tworzywa sztucznego odbywa się za pomocą frezarki Haas VF-3SSYT. Pozostałe wymienione wyżej elementy będą wytwarzane przy wykorzystaniu tokarki Doosan Lynx 2600SY. Z kolei centrum obróbcze Haas UMC-1000SS umożliwia dokonywanie operacji na felgach, dopasowujących je do wymagań odbiorcy, np. do instalacji systemu centralnego pompowania kół.

Z Wielkiej Brytanii do Polski trafiają jedynie półprodukty – odlewy ze specjalnego polimerowego tworzywa sztucznego

Umowa z RunFlat International przewiduje, że Pagacz Defence Group produkowane przez siebie wkładki może zgłosić jako własny produkt do systemu Agencji Wsparcia i Zamówień NATO (NATO Support and Procurement Organisation NSPA). Polska firma będzie również mogła dostarczać ten produkt na rynek Unii Europejskiej oraz niektóre rynki trzecie.

Patrząc na rynek krajowy uruchomienie produkcji wkładek w Bydgoszczy pozwala na uniezależnienie polskich odbiorców od importu podobnych wkładek z zagranicy. Pagacz Defence Group we współpracy z producentami felg oraz opon chciałby realizować kompleksowe zamówienia na tak wyposażone koła dla pojazdów wojskowych, jak również dla pojazdów innych służb mundurowych, takich jak Straż Graniczna czy Policja.

Częściowo obrobiony odlew umieszczony we wnętrzu frezarki Haas VF-3SSYT

W tej chwili w polskich pojazdach wojskowych stosowane są zarówno omawiane wkładki brytyjskie, jak również amerykańskie firmy Hutchinson. Posiadanie pełnego cyklu produkcyjnego oraz montażowego na terenie kraju pozwoli na zdecydowane skrócenie czasu potrzebnego na realizację zamówień polskiego przemysłu, jak również na serwis wyposażonych we wkładki opon. Pagacz Defence Group zamierza zaoferować usługę 48-godzinnego serwisu, to znaczy dokonywanie na terenie kraju naprawy uszkodzonego koła w ciągu dwóch dób od zgłoszenia takiej potrzeby. Takie rozwiązanie pozwoli na utrzymywanie wysokiego poziomu sprawności wojskowego taboru, nie powodując konieczności sięgania po własne zapasy i późniejszego długotrwałego oczekiwania na naprawę uszkodzonych kół.

Gotowe wkładki z linii produkcyjnej trafiają do hali montażowej

Wymóg stosowania tego typu wkładek dotyczy wielu nowo wchodzących do uzbrojenia polskiego wojska pojazdów. Poza wspomnianym wcześniej Hardunem, są w nie wyposażone ciężkie ciągniki siodłowe Jelcz C882.62 wchodzące w skład zestawów do transportu ciężkich pojazdów Jak, wykorzystujące podwozie Jelcz P882.57 wieloprowadnicowe wyrzutnie rakietowe Homar-K, pojazdy opancerzone WaranHeron, jak również pojazdy wchodzące w skład rakietowych zestawów przeciwlotniczych WisłaNarew. Łącznie są to setki pojazdów, dla których będzie trzeba dostarczyć tysiące kół.

Przygotowane do montażu wkładki wraz z oponami i felgami, z którymi utworzą gotowe koło

Produkowane w Bydgoszczy wkładki system RunFlat to specjalistyczne wkładki z polimerowego tworzywa sztucznego mocowane do obręczy kół wewnątrz opony. W czasie kiedy opony są napompowane, wkładka nie ma żadnego niepożądanego wpływu na prowadzenie pojazdu. W przypadku utraty ciśnienia w oponie zapobiega ona nadmiernemu odkształcaniu się opony i umożliwia utrzymanie kontroli nad prowadzonym pojazdem oraz kontynuowanie jazdy do czasu znalezienia się w bezpiecznym miejscu, z dala od zagrożenia. Spełniają one wymogi standardu FINABEL A.20.A-20.A.5 co znaczy, że gwarantują na drodze utwardzonej przejechanie:

  • 3 km z maksymalną prędkością ucieczki wynoszącą 90 km/h;
  • kolejnych 22 km z prędkością 50 km/h;
  • kolejnych 75 km z prędkością 25 km/h.

W hali montażowej następuje proces zakładania wkładek nośnych na felgę

Przy jeździe w terenie umożliwiają na kontynuowanie jazdy przed 2 godziny z prędkością 30 km/h. Własności jezdne i nośne kół z wkładkami muszą być zachowane po ostrzale pociskami kalibru 7,62 mm z odległości 50 m (5 trafień w bok, 2 trafienia w bieżnik).

Dla felg jednoczęściowych, przeznaczony jest system dynamiczny (Dynamic System), który jest wykonany z 2 lub 3 segmentów skręcanych wokół obręczy koła. Gdy opona jest całkowicie napompowana elementy te pozostają w niezmienionej pozycji na obręczy. W momencie przebicia koła i utraty ciśnienia w oponie, segmenty RunFlat ślizgają się wewnątrz uszkodzonej opony w kierunku przeciwnym do obrotu koła, co pozwala na kompensację prędkości obrotowych po obu stronach osi. Umożliwia to kontynuację jazdy z uszkodzonym jednym lub nawet kilkoma kołami na odległość do 100 km.

Montaż wkładki nośnej na feldze odbywa się wewnątrz opony, gdzie następuje skręcanie poszczególnych segmentów w całość

System statyczny (Static System) produkowany jest dla felg wieloczęściowych oraz opon bezdętkowych. Wkład składa się z 3 segmentów skręcanych ciasno dookoła obręczy koła. Ze względu na swój opatentowany profil spełnia funkcję blokady opony, tzw. „Beadlock”. Elementy te pozostają nieruchome w stosunku do felgi utrzymując oponę na swoim miejscu bez względu na to, czy opona jest napompowana czy też nie. System ten przeznaczony jest przede wszystkim do zastosowania w pojazdach wojskowych poruszających się po drogach utwardzonych, jak i bezdrożach. W zależności od warunków terenowych umożliwia on jazdę na przebitych oponach na dystansie od 50 do 100 km.

Umieszczenie opony na feldze kończy proces przygotowania koła z wkładką nośną

System RunFlat International jest łatwy do montażu w bardzo krótkim czasie, bez konieczności stosowania drogich specjalistycznych narzędzi lub pras. Pozwala to na wykonanie jego wymiany nawet w warunkach polowych. Jednocześnie system jest bardzo bezpieczny dla obsługi, ponieważ podczas zestawiania jego elementów nie ma konieczności wkładania dłoni do wnętrza montowanego koła.

Wkładki RunFlat International są produkowane w zróżnicowanych rozmiarach dla kół różnej wielkości

Ze względu na konstrukcję oraz zastosowany materiał wkładki RunFlat charakteryzują się niewielka wagą. System statyczny jest lżejszy o około 20% w stosunku do analogicznych produktów wykonanych z gumy. Dla dalszej redukcji wagi, ciężkie koła wieloczęściowe i gumowe elementy mogą być zastąpione przez koła z felgami jednoczęściowymi z zamontowanym systemem dynamicznym.

Zastosowany polimer został tak zaprojektowany, aby zapewnić wysoką odporność na ostrzał. Ma właściwości absorbujące energię pocisku, nie ulega poszarpaniu, a ponadto ma możliwość częściowego zasklepiania przestrzelin.

Przykładowe pojazdy, w których są stosowane wkładki RunFlat International. Fot.: Pagacz Defence Group

Licencjodawca, czyli brytyjski RunFlat International został założony w 2001 jako spółka zależna Westley Plastics. Celem nowego podmiotu było skoncentrowanie się na opracowywaniu systemów wkładek nośnych do kół typu run-flat. Od tej pory firma jest jednym z czołowych ich producentów, jak również dostawcą kół dla pojazdów mających zastosowanie w sektorze militarnym i bezpieczeństwa. Ukierunkowując się głównie na rynek pojazdów opancerzonych, firma oferuje pełną gamę kół i wkładek. Jej produkty spełniają normy wojskowe takich organizacji jak: FINABEL i NATO, a także normy krajowe użytkowników. Sprawdzano je pod względem odporności balistycznej, kontroli trakcji pojazdu oraz odległości pokonywanej przez pojazd – poruszający się na jednej, dwu lub wszystkich uszkodzonych oponach. Niezawodność tych rozwiązań potwierdzono już w działaniach militarnych w Iraku i Afganistanie, gdzie zostały bardzo dobrze ocenione.