Na granicy Polski i Białorusi, premier Donald Tusk spotkał się z Przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen. Głównym tematem rozmowy była ochrona wschodniej granicy UE oraz programy, które mają zwiększyć unijne zdolności obronne. Chodzi m.in. o program SAFE, którego Polska będzie największym beneficjentem. Wszystko po to, żeby odstraszyć potencjalnego agresora – Rosję.
Zdjęcia: Kancelaria Premiera, Ministerstwo Obrony Narodowej
Zero ustępstw, musimy pokazać prawdziwą, europejską determinację – podkreślił szef polskiego rządu. Wizyta szefowej KE na granicy Polski i Białorusi odbywa się w 45. rocznicę utworzenia Solidarności. Tak, jak wówczas Polacy, tak obecnie Zachód musi być twardy i zdecydowany wobec kolejnej wersji „imperium zła”. W spotkaniu z Ursulą von der Leyen uczestniczyli także m.in. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński oraz Wiceminister Obrony Narodowej Cezary Tomczyk. Ze strony wojska w odprawie uczestniczyli zastępca szefa sztabu generalnego wojska Polskiego gen broni Stanisław Czosnek, szef zarządu inżynierii wojskowej DG RSZ gen dyw. Marek Wawrzyniak. W odprawie brała też udział kadra dowódcza SG i Policji.
Dzisiaj, jak 45 lat temu, Polska i Polacy biorą na siebie wielkie zadanie, jakim jest utrzymanie swojej niepodległości, ale także bezpieczeństwa i niepodległości całego zachodniego świata. […] Zagrożenie ze strony Rosji ma ten sam charakter – powiedział Premier Donald Tusk w Krynkach, na granicy polsko-białoruskiej, podczas wspólnego oświadczenia z Przewodniczącą KE Ursulą von der Leyen.
Szef rządu nawiązał także do 1 września, rocznicy wybuchu II wojny światowej i wspólnego ataku hitlerowskich Niemiec i sowieckiej Rosji na Polskę.
To uczy nas wszystkich, czym jest bezpieczeństwo i jak bezcenna jest wolność oraz niepodległość. Jak ważne jest, abyśmy jako cały Zachód wyciągnęli lekcję z polskich doświadczeń. Żeby cały świat adekwatnie się przejął, widząc wielki polski wysiłek do tego, aby zatrzymać zagrożenie ze Wschodu – podkreślił Prezes Rady Ministrów.
W tym celu potrzebna jest determinacja i odważne działania całego zachodniego świata.
Wojna ukraińska bardzo wyraźnie pokazuje, że nie może być mowy o żadnych ustępstwach. Żadna subtelna gra z Putinem i agresywną Rosją nie prowadzi do sukcesu i nie gwarantuje bezpieczeństwa. Polska, Europa, NATO i USA muszą być twardzi, zdecydowani i solidarni wobec kolejnej wersji imperium zła – zaznaczył Donald Tusk.
Kluczowa w tej kwestii jest obrona granicy Polski i Unii Europejskie. Dlatego musimy inwestować w nią także europejskie pieniądze.
Jestem tutaj po to, aby wyrazić solidarność Europy z Polską, jako krajem frontowym. […] Już od lat Polacy mają do czynienia z celowymi i cynicznymi atakami hybrydowymi. Chciałabym podkreślić, że Europa stoi z wami ramię w ramię na wszystkie możliwe sposoby – powiedziała Przewodnicząca KE, która odwiedza Polskę w ramach wizyt składanych w siedmiu państwach członkowskich, leżących na wschodniej granicy UE.
Jak dodała, granice Europy są wspólną odpowiedzialnością. Unijne państwa z bezpośrednią granicą z Białorusią i Rosją otrzymają dodatkowe fundusze europejskie.
Oprócz obronności i bezpieczeństwa na wschodniej granicy UE, tematem rozmów w Krynkach był też m.in. program preferencyjnych pożyczek SAFE, który jest elementem planu dozbrajania Europy m.in. w związku z rozwijaniem potencjału militarnego przez Rosję (KE: 18 państw wstępnie zainteresowanych pożyczkami w ramach instrumentu SAFE, Polska złożyła do KE wnioski o 45 mld EUR w ramach instrumentu SAFE).
Aplikujemy o dziesiątki miliardów euro i mówimy o tym bez kompleksów. […] W przyszłym roku zainwestujemy także nasze 200 mld zł w obronę i polską armię. Poważnie traktujemy swoje obowiązki i oczekujemy od wszystkich w Europie równie poważnego traktowania kwestii bezpieczeństwa wschodniej granicy – podkreślił Prezes Rady Ministrów.
Po odprawie ze służbami, Donald Tusk i Ursula von der Leyen obejrzeli miejsce składowania elementów do budowy Tarczy Wschód, a potem zmodernizowaną, stalową zaporę na granicy, przy której – na zakończenie spotkania odbyła się konferencja prasowa.
Von der Leyen: 800 mld euro w ramach planu obronnego mogą i powinny być zainwestowane do 2030 r.
Zaproponowaliśmy dziesięciokrotny wzrost na mobilność wojskową i ponad pięciokrotny wzrost wśród inwestycji zbrojeniowych. To budżet długookresowy, który ma jasne skupienie i podkreślenie ważności spraw wojskowych, militarności wojskowej i ochrony granic – powiedziała von der Leyen. – Musimy także dotrzeć do tego momentu, kiedy ten budżet zacznie działać w długim okresie i musimy już teraz zająć się inwestycjami obronnymi. Tu mamy po pierwsze temat wsparcia finansowego – dodała.
Von der Leyen: 150 mld euro na program SAFE; Polska największym beneficjentem
Von der Leyen przypomniała, że udało się także przyspieszyć instrument wspólnych zakupów – program SAFE. – To 150 mld euro na wspólne zakupy. Tak, abyśmy uczynili nasz dom, Unię Europejską, silniejszym i bezpieczniejszym – podkreśliła i dodała, że 19 państw wystąpiło już po udział w projekcie SAFE, a Polska będzie jego największym beneficjentem. – Z jednej strony możemy wykorzystać te 150 mld euro z programu SAFE na nasze wspólne zakupy, wzmacniające naszą bazę przemysłową, ale możemy także użyć tego, aby inwestować w bazę przemysłową Ukrainy, ponieważ jest dla nas krytycznie ważne, aby Ukraina pozostała silna, aby nasze sąsiedztwo było silne i chronione – podsumowała.
Program preferencyjnych pożyczek SAFE został ustanowiony w czasie polskiego przewodnictwa w Radzie UE, o co zabiegała polska prezydencja. Jest elementem planu dozbrajania Europy w związku m.in. z rozwijaniem potencjału militarnego przez Rosję.
Ursula von der Leyen powiedziała, że podczas polskiej prezydencji ustalono też kwestię elastyczności budżetu.
Polska już teraz ma najwyższe wydatki w Europie, ale zwróciliście się o elastyczność naszego budżetu i tak jak dla innych 15 krajów członkowskich została ona przyznana – powiedziała von der Leyen.
Przewodnicząca KE podkreśliła, że Putin jest drapieżnikiem, który przez ostatnie 25 lat zaczął cztery wojny i że można go szachować tylko silnym odstraszeniem. Wskazała, że pierwszą linię obrony stanowi armia ukraińska, następna koalicja dobrej woli, a najważniejsza linia obrony to jest nasza własna obrona.
Wizyta w Polsce szefowej KE odbywała się w ramach – rozpoczętej w piątek – serii jej spotkań w państwach unijnych, graniczących z Rosją i Białorusią. Łącznie Ursula von der Leyen odwiedzi siedem państw: Estonię, Litwę, Finlandię, Łotwę, Polskę, Bułgarię i Rumunię.
W połowie 2024 roku Polska rozpoczęła budowę Tarczy Wschód – defensywnego systemu umocnień na granicach z Rosją i Białorusią. Chodzi m.in. o utworzenie infrastruktury obronnej, w tym fortyfikacji wojskowych, fizycznych zapór oraz systemu monitorowania przestrzeni powietrznej. „Tarcza Wschód” ograniczy mobilność wojsk przeciwnika przy jednoczesnym zapewnieniu większej swobody działania dla naszego wojska. Budując umocnienia, polska armia wykorzystuje m.in. wnioski i obserwacje z wojny w Ukrainie.
Na realizację Tarczy Wschód rząd przeznaczył 10 mld zł. Projekt ma się zakończyć w 2028 roku.
Wojskowa instalacja ma stricte obronne zadanie. Jej realizacja jest największym tego typu projektem od II wojny światowej – nie tylko w Polsce, ale i w Europie.
Na podstawie informacji prasowych
