Słowem wstępu
W Polsce coraz większe znaczenie przypisuje się systemowemu przygotowaniu administracji publicznej, podmiotów infrastruktury krytycznej oraz społeczeństwa na sytuacje kryzysowe. Wyrazem tego trendu są założenia ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, która kładzie nacisk na tworzenie, utrzymywanie i rozwijanie zasobów materiałowych niezbędnych do reagowania na zagrożenia. W praktyce oznacza to konieczność organizowania magazynów sprzętu ochronnego, środków ratowniczych, wyposażenia pomocniczego oraz zapasów logistycznych, zarówno na poziomie instytucjonalnym, jak i lokalnym.
Istotnym elementem tych działań jest nie tylko samo zgromadzenie wyposażenia, lecz także jego właściwe przechowywanie. Dotyczy to w szczególności przedmiotów o stosunkowo niewielkich gabarytach, takich jak maski ochronne, filtry, półmaski, środki ochrony indywidualnej, racje żywnościowe, apteczki czy zestawy dekontaminacyjne. Sprzęt tego typu wymaga zabezpieczenia przed wilgocią, zanieczyszczeniami, uszkodzeniami mechanicznymi oraz niekontrolowanym dostępem. Nie bez znaczenia jest również kwestia zaplanowania ewakuacji urzędu czy instytucji kulturalnych, a co za tym idzie zabezpieczenia dokumentów, przedmiotów wartościowych czy zabytków w sposób umożliwiający ich bezpieczny transport. W tym kontekście znaczenia nabierają uniwersalne skrzynie transportowo-magazynowe, które mogą pełnić funkcję lokalnych zasobników sprzętowych czy skrzyń transportowych.
Skrzynie transportowe z serii Plano Sportsman’s Trunk to produkt od wielu lat funkcjonują na rynku sprzętu outdoorowego, technicznego i logistycznego. Reklamowane są jako uniwersalne pojemniki do przechowywania i transportu wyposażenia zarówno dla klienta indywidualnego, jak i instytucjonalnego. Konstrukcja serii sytuowana jest pomiędzy lekkimi pojemnikami domowymi a profesjonalnymi skrzyniami hermetycznymi typu hard case, dzięki czemu oferują szeroki zakres możliwego zastosowania.
W niniejszym materiale przedstawię wyniki testu przeprowadzonego na skrzyniach o pojemności: mała — 53 l, średnia — 64 l oraz duża — 102 L. Celem opracowania jest weryfikacja danych katalogowych, analiza konstrukcji, ocena jakości i funkcjonalności, odporności mechanicznej i środowiskowej oraz określenie przydatności do zastosowań logistycznych i operacyjnych, w tym w kontekście przygotowań do sytuacji kryzysowych. Tekst oparto na dokumentacji producenta, danych dystrybutorów i testach własnych.
Metodyka testu
Badania przeprowadzono według jednolitego schematu. W pierwszym etapie wykonano pomiary z użyciem stalowej taśmy mierniczej z akceptowalnym marginesem błędu 2 mm (błąd ludzki + 1,3 mm błędu na odcinku 5m deklarowany przez producenta). Pomiar wykonywanyw najszerszym miejscu z zewnątrz i najwęższym miejscu wewnątrz skrzyni. Następnie przeprowadzono test obciążeniowy polegający na stopniowym dociążaniu skrzyń, obserwując ugięcie boków oraz pokrywy, pracę zatrzasków oraz stabilność konstrukcji, jej wytrzymałości na uderzenia oraz wytrzymałość samej pokrywy. Kolejnym etapem był test odporności na wilgoć, obejmujący trzydziestominutowy natrysk wodą, kontrolę wnętrza po zakończeniu próby oraz wypełnienie skrzyni wodą (z przeznaczeniem jako stacjonarny zbiornik na wodę)i obserwacja, jak zachowują się ściany pojemnika. W dwóch dużych skrzyniach przeprowadzono test szczelności na kurz (po 4 dniach przechowywania skrzyń w składziku ogrodowym sprawdzono zabrudzenie poprzez wytarcie wnętrza skrzyni białą chusteczką). Równolegle wykonano testy ergonomii i mobilności, obejmujący piętrzenie pojemników, przenoszenie ręczne, transport w pojeździe oraz – w przypadku dużej skrzyni – ocenę działania zespołu jezdnego. Ostatnim elementem był długotrwały test środowiskowy, polegający na ekspozycji trzech dużych skrzyń przez 4 dni na warunki atmosferyczne – 2 skrzynie pod zadaszeniem, jedna na otwartym terenie (zakres temperatury od -7 stopni w nocy do +6 stopni w dzień, okresowo słońce, deszcz).
Dane techniczne i cena
W poniższej tabeli przedstawiono podstawowe dane techniczne opisywanych skrzyń wraz z weryfikacją przesłanych do testów egzemplarzy (założony błąd pomiarowy 4 mm, prezentowane wartości prezentują uśrednione wartości z 3 pomiarów).
| MAŁA 53L | ŚREDNIA 64L | DUŻA 102L | |
|---|---|---|---|
| Numer katalogowy testowanych skrzyń | P000003, P000004 PLAT16BL, PLAT16OD | P000023 PLAT17BL | P000043, P000048 PLAT19/CH, PLAT19BL |
| Wymiar zewnętrzny | 610 x 381 x 330 mm | 762 x 362 x 324 mm | 946 x 457 x 356 mm |
| Wymiar faktyczny | 606 x 379 x 329 mm | 760 x 361 x 322 mm | 945 x 456 x 354 mm |
| Wymiar wewnętrzny | 508 x 305 x 286 mm | 660 x 286 x 286 mm | 759 x 337 x 318 mm |
| Wymiar faktyczny | 505 x 302 x 285 mm | 660 x 285 x 283 mm | 760 x 339 x 314 mm |
| Waga | 2,38 kg | 2,7 kg | 3,2 kg |
| Waga faktyczna | 2,4 kg | 2,6 kg | 3,3 kg |
| Materiał | Polipropylen o wysokiej udarności (high-impact polypropylene) | Polipropylen o wysokiej udarności (high-impact polypropylene) | Polipropylen o wysokiej udarności (high-impact polypropylene) |
| Ognioodporność | Nie, skrzynie się topią | Nie, skrzynie się topią | Nie, skrzynie się topią |
| Uwagi | 2 zapięcia (klamry) 4 uchwyty do montażu w bagażniku 4 otwory skrzynia-w ieko do kłódki lub plomby konstrukcja umożliwiająca piętrzenie | 2 zapięcia (klamry) 4 uchwyty do montażu w bagażniku 4 otwory skrzynia-w ieko do kłódki lub plomby konstrukcja umożliwiająca piętrzenie | 4 zapięcia (klamry) 4 uchwyty do montażu w bagażniku 4 otwory skrzynia-wieko do kłódki lub plomby konstrukcja umożliwiająca piętrzenie. Dostępna również wersja wodoszczelna i pyłoszczelna z zaworem bezpieczeństwa ciśnieniowego i uszczelką |
Skrzynie Plano Sportsman można zaklasyfikować do średniej półki cenowej. Najmniejszą skrzynię można kupić za 260 zł, średnią za 350 zł a największą za 440 zł. W ofercie dostępne są również droższe wersje, które jak deklaruje producent spełniają normę pyłoszczelności i wodoszczelności na poziomie IP67. Skrzynia z zamontowaną (klejoną) uszczelką oraz zaworem bezpieczeństwa ciśnieniowego kosztuje odpowiednio 360, 450 i 540 zł w zależności od wielkości. Dla porównania najtańsza konkurencja, czyli plastikowe pojemniki i skrzynie można znaleźć w przedziale 50 – 70 zł za pojemność 50 – 60l a większe – około 100 l w cenie ponad 100 zł. Po drugiej stronie znajdziemy skrzynie specjalistyczne których ceny zaczynają się ok. 1500 zł za najmniejsze, a osiągać mogą nawet 4000 zł za dużą sztukę.
Wyniki pomiarów
Wartości pomiarów badanych egzemplarzy w większości mieściły się w zakładanej tolerancji 2 mm względem danych katalogowych, Warto zaznaczyć, że wartości zewnętrznych pomiarów nie wykazywały przekroczenia deklarowanego rozmiaru. Oznacza to zgodność dokumentacji producenta ze stanem faktycznym umożliwiającą bezpieczne planowanie przestrzeni magazynowej i transportowej na podstawie danych oficjalnych. Zamykanie pokrywy jest bezproblemowe, natomiast do zamknięcia pokrywy w skrzyniach o podwyższonej szczelności wymagana jest większa siła z uwagi na uszczelkę. Nie stwierdzono również wizualnych różnic, pomiędzy egzemplarzami które były testowane.
Odporność na wilgoć i pył
Producent nie deklaruje pełnej wodoszczelności skrzyń z serii Sportsman’s Trunk. Dystrybutor wskazuje, że konstrukcja wieka […] zapewnia pyłoszczelność, jednocześnie daje możliwość wzbogacenia jej o dodatkową uszczelkę. Testy potwierdziły ten opis. Po kilkugodzinnym lekko zacinającym deszczu nie odnotowano widocznych przecieków, natomiast przy 30 minutowym intensywnym natrysku deszczownicą pojawiły się zawilgocenia na łączeniu pokrywy z korpusem. Po otwarciu natomiast nie zaobserwowano śladów wody. Po zanurzeniu skrzynia nabierała wody. Test skrzyni jako pojemnik na wodę również wypadł pozytywnie (odkształcenia ścian małej skrzyni po wypełnieniu jej wodą w ok. 75% były minimalne i nie powodowały utrudnień w zapięciu pokrywy). Na podstawie przeprowadzonego testu zwykłej skrzyni w zakurzonym pomieszczeniu należy uznać, że skrzynie są odporne na przenikanie pyłów w krótkim czasie (4 dni), lecz nie zapewniają ochrony hermetycznej. Aby zagwarantować pełną wodo i pyłoszczelność producent rekomenduje zakup wyłącznie skrzyń z uszczelką i zaworem bezpieczeństwa ciśnieniowego.
Zdjęcia: Piotr Leśniak, MILMAG

Wytrzymałość mechaniczna i termiczna
Pokrywy skrzyń posiadają wyraźne żebrowanie i wzmocnienia, co umożliwia ich piętrowanie przy umiarkowanych obciążeniach. Jednocześnie producent zamieszcza ostrzeżenie: NOT Durable, do not sit or stand on this box. Do not stack them in the temps below 32°F. Przeprowadzone testy potwierdziły możliwość piętrowania skrzyń do 7 sztuk przy obciążeniu rzędu 60-70 kg na sztukę przy zachowaniu zdrowego rozsądku i bezpieczeństwa. Skrzynie położone jedna przy drugiej mogą pełnić rolę prowizorycznego łóżka lub stołu oraz siedzeń. W testach wytrzymałościowych duża skrzynia (zamknięta i spięta zipami) została trzykrotnie zrzucona z 2 piętra na ziemię co nie spowodowało uszkodzeń uniemożliwiających dalsze użytkowanie. Podobnym wynikiem skończył się test obciążenia pojedynczej skrzyni. Na małej skrzyni obciążenie wieka doszło do 155 kg natomiast na dużej do 320 kg (test zakończono z powodu braku większego obciążenia). Ostatnim elementem testu była ocena wytrzymałości wieka. Podczas dwukrotnego przejazdu półtora tonowym samochodem po pokrywie w obie strony również nie stwierdzono pęknięć ani poważnych uszkodzeń. Jedyne uszkodzenia, które powstały przy testach to wykrzywione lub ułamane elementy stabilizujące skrzynie na rogach oraz niewielkie uszkodzenia żebrowania wieka przy jego krawędzi. Skrzynie wypełnione do testów rzeczami użytkowymi, wodą, jedzeniem i sprzętem użytkowym nie wykazywały odkształceń zarówno przy przenoszeniu jak i przy składowaniu jedna na drugiej.
Do testu tolerancji termicznej wykorzystano trzy duże skrzynie. Znajdowały się one przez 4 dni na zewnątrz w zakresie temperatury -7 do +6 stopni Celsjusza (skrzynia niezabezpieczona w słońcu i kilkugodzinnym deszczu). Przy temperaturze -7 stopni Celsjusza skrzynia wykazywała cechy stwardnienia, a zamykanie wymagało większego wysiłku. Nie zaobserwowano natomiast pęknięć ani odkształceń podczas przenoszenia i otwierania. Skrzynia podczas testu nie była zapakowana w sposób generujący dodatkowe napięcie na ściany boczne. Potwierdza to możliwości wykorzystania skrzyń jako zewnętrznych składów, lecz z zachowaniem rozsądku i bez nadmiernego obciążenia.
Ergonomia, mobilność, możliwości logistyczne
Z punktu widzenia użytkowania magazynowego i terenowego ergonomia skrzyń ma istotne znaczenie, zwłaszcza w kontekście szybkiego dostępu do wyposażenia w sytuacjach kryzysowych. Mała skrzynia charakteryzuje się niską masą własną i niewielkimi gabarytami, co umożliwia jej łatwe przenoszenie przez jedną osobę nawet przy częściowym załadunku. Sprawdza się jako osobisty zasobnik sprzętowy lub modułowy element większego systemu magazynowego. Można go również z powodzeniem stosować jako domowy pojemnik do przechowywania zapasu jedzenia czy podstawowego wyposażenia użytkowego (np. zimowy zestaw do samochodu). Dobrze mieści się na regałach, co daje duże możliwości wykorzystania w magazynach obrony cywilnej czy zarządzania kryzysowego.
Średnia stanowi najbardziej uniwersalne rozwiązanie. Przy zachowaniu rozsądnej masy pozwala na przechowywanie kompletnych zestawów ochronnych, pakietów żywnościowych lub podstawowych narzędzi technicznych. Jej wymiary umożliwiają w miarę komfortowe przenoszenie w jedną osobę. Znajdzie zastosowanie w piwnicach, a także na strychach (przykładowo składowane w skosach dachu). Minusem pośredniego rozmiaru jest (oczywiście w zależności od wielkości regału) mało efektywne wykorzystanie powierzchni półki.
Największy model daje największe możliwości transportowe i organizacyjne, ale po pełnym załadunku osiąga znaczną masę, co ogranicza jego mobilność przy ręcznym transporcie i wymusza transport 2-osobowy w sytuacji gdy nie można skorzystać z zamontowanych kółek Po utwardzonym podłożu skrzynię może przemieszczać jedna osoba. Jej rozmiar i podobnie jak mniejsze modele możliwość piętrzenia sprawia, że mając stosunkowo lekką zawartość możemy zrezygnować ze składowania ich na regałach na rzecz cztero- lub pięcioskrzyniowych kolumn. Pamiętać należy wówczas o konieczności ułożenia kolumny od najcięższej do najlżejszej zawartości oraz odpowiednim opisaniu i zabezpieczeniu skrzyń. Dobrze sprawdzi się w regałach, gdzie nie musimy mieć półki przy samej podłodze.
Co do możliwości przewozu samochodem osobowym (Skoda Octavia Kombi) przy złożonym drugim rzędzie siedzeń udało się zapakować pełnych 6 dużych skrzyń, natomiast pustych 8 dużych, 3 średnie i 2 małe co pokazuje, jak bardzo przydatna jest możliwość składowania i przewożenia skrzyń pustych złożonych jedna w drugą.
Zastosowania praktyczne
W praktyce mała skrzynia sprawdza się jako pojemnik na narzędzia, wyposażenie EDC oraz indywidualne zestawy ochronne. Średnia znajduje zastosowanie w przechowywaniu masek, filtrów, racji żywnościowych, apteczek oraz sprzętu technicznego. Duża wersja może być użyteczna przy magazynowaniu wyposażenia zbiorczego, części do agregatów, filtrów, zestawów dekontaminacyjnych oraz zasobów rezerwowych. Mogą również służyć jako pojemnik do przewozu podstawowego zaopatrzenia (woda i żywność) dla jednostek działających w terenie, przewozu dokumentów oraz pełnić rolę awaryjnych skrzyń transportowych w sytuacji zagrożenia i ewakuacji. Przy pakowaniu średniej jak i dużej skrzyni należy pamiętać o obciążeniu zarówno pod kątem wytrzymałości samej skrzyni jaki możliwościami ręcznego transportu. W każdym przypadku wskazane jest stosowanie dodatkowej organizacji wnętrz pojemnika np. w postaci worków, pokrowców lub pojemników wewnętrznych co pomogą zachować porządek wewnątrz i ułatwią późniejsze korzystanie z wyposażenia (dedykowane organizery do skrzyń można dokupić osobno).
Interpretacja wyników
Analiza wyników wskazuje, że seria Sportsman’s Trunk została zaprojektowana jako rozwiązanie pośrednie pomiędzy skrzyniami cywilnymi a skrzyniami profesjonalnymi. Konstrukcja standardowej skrzyni nie spełnia w pełni kryteriów sprzętu specjalistycznego jednak zapewnia stabilne parametry użytkowe przy bardzo dobrym stosunku wytrzymałości i możliwości zastosowania do ceny. Wersja droższa, spełniająca zgodnie z deklaracją producenta normę IP67, ma szanse dzięki swoim parametrom stać się podstawowym wyborem tam, gdzie potrzebna jest nie tylko wytrzymałość, ale i pełna pyłoszczelność i wodoszczelność. W kontekście systemu ochrony ludności skrzynie te można wykorzystywać w szerokim wachlarzu zastosowań, pod warunkiem świadomego uwzględnienia ich ograniczeń konstrukcyjnych oraz stosowania odpowiednich zabezpieczeń.
Werdykt końcowy
Po zapoznaniu się z możliwościami testowanych skrzyń oceniam je na 5/5.
Zalety:
- dobra zgodność parametrów katalogowych z rzeczywistością, co ułatwia zaplanowanie dostępnego miejsca czy w magazynie, czy na palecie transportowej,
- korzystny stosunek masy do pojemności, co usprawnia transport i nie generuje zbędnego obciążenia podczas ręcznego ich przemieszczania,
- możliwość piętrowania, co ułatwia logistykę i planowanie zagospodarowania często niewielkich pomieszczeń magazynowych, oraz może ograniczać ilość regałów w pomieszczeniu,
- uniwersalność zastosowań, dzięki czemu te same skrzynie możemy wykorzystać do różnych celów,
- bardzo dobry stosunek ceny do jakości i możliwości wykorzystania,
- deklarowana wyporność każdej wersji wyposażonej w uszczelkę pod wiekiem i zawór bezpieczeństwa ciśnieniowego po wypełnieniu jej w ¾ pojemości gwarantuje utrzymywanie się nad wodą łączenia skrzynia-wieko,
- producent daje możliwość personalizacji skrzyń w zależności od zapotrzebowania poprzez zamówienie odpowiedniego piankowego wypełnienia,
- duża wytrzymałość wieka w połączeniu z elastycznością samej skrzyni zapewnia bardzo dużą odporność na wszelkiego rodzaju uderzenia i przeciążenia.
Skrzynie spełnią oczekiwania użytkowników świadomych tych ograniczeń. Są bardzo dobrym wyborem zarówno na potrzeby indywidualne (prywatne) jak i magazynowe (magazyny OC, archiwa, transport awaryjny i logistyka). Należy jednak pamiętać, że nie zastąpią profesjonalnych kontenerów ochronnych, które mogą być w niektórych sytuacjach niezbędne.

Podsumowanie
Otrzymane od firmy 4HUNTING skrzynie Plano Sportsman’s Trunk spełniają deklaracje producenta. Oferują przewidywalne parametry techniczne i posiadają jasno określone granice eksploatacyjne (które jak pokazał test, mają jeszcze zapas). W kontekście ochrony ludności i obrony cywilnej mogą stanowić praktyczne uzupełnienie lokalnych zasobów magazynowych, szczególnie dla sprzętu lekkiego i średniego. Jednocześnie skrzynie te dobrze sprawdzają się również w zastosowaniach prywatnych turystyce, majsterkowaniu, przechowywaniu zapasów domowych czy organizacji wyposażenia pojazdów. Przy świadomym użytkowaniu stanowią uniwersalne narzędzie logistyczne które sprawdzi się praktycznie wszędzie.














