Defence & Space

Umowa ramowa na Pioruny dla Polski, Litwy, Łotwy i Norwegii

Spółka Mesko i Agencja Uzbrojenia podpisały umowę ramową na sprzedaż kilku tysięcy przeciwlotniczych zestawów rakietowych Piorun. Trafią one zarówno do naszych Sil Zbrojnych,…

2026-08-24 | Grzegorz Sobczak | 5 minut

Drugie podejście do nowych śmigłowców LPR – ponowne unieważnienie

Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia opublikował informację z unieważnienia powtórzonego przetargu na dostawę pięciu nowych śmigłowców ratunkowych HEMS o masie startowej do 4000…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Polska kupuje broń. Kto będzie miał ją obsługiwać?

Przez ostatnie kilka lat przyzwyczailiśmy się do liczenia polskiej armii w miliardach złotych, ilości czołgów, pojazdów opancerzonych i wyrzutniach rakiet. Lista zakupów jest coraz…

2026-08-21 | Sławek Zagórski | 7 minut

„Patriotyczna husaria”. Gdy nacjonalizm odbiera rozum

Jest coś szczególnie niepokojącego w sposobie, w jaki część polskiego Internetu reaguje na informacje o przemocy wobec Ukraińców. Nie chodzi nawet o tych, którzy otwarcie cieszą się…

2026-07-31 | Sławek Zagórski | 6 minut

Sztab Generalny WP rozpoczął przyjmowanie zgłoszeń do ćwiczenia CWIX-27

Sztab Generalny Wojska Polskiego rozpoczął proces przyjmowania zgłoszeń do udziału w kolejnej edycji międzynarodowego ćwiczenia pk. CWIX (The Coalition Warrior Interoperability eXamination,…

2026-07-29 | Redakcja | 10 minut

Amerykańsko-emiracki zespół zadaniowy ds. sztucznej inteligencji

Dowództwo Centralne USA poinformowało o porozumieniu ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi w sprawie utworzenia pierwszej dwustronnej grupy zadaniowej, której celem jest przyspieszenie rozwoju wojskowych zastosowań…

2026-07-28 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Jeśli Ukraińcy są terrorystami, to co z AK?

Rosyjskie oburzenie po kolejnym zamachu na wysokiego rangą wojskowego przypomina już trochę stały element krajobrazu. Najpierw eksplozja, potem kilka godzin, a potem oskarżenie…

2026-08-07 | Sławek Zagórski | 7 minut

IPN odnalazł na „Łączce” Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój

Instytut Pamięci Narodowej poinformował o pozytywnej identyfikacji szczątków podporucznika Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój na terenie kwatery „Ł” Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie, patrona 5.…

2026-07-24 | Redakcja | 5 minut

Nowość w Muzeum Lotnictwa Polskiego – symulator lotu paralotnią VR

W ramach oferty edukacyjnej Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie dostępny jest profesjonalny symulator lotu paralotnią, który pozwala poczuć emocje towarzyszące lataniu oraz podziwiać malownicze…

2026-07-16 | Redakcja | 4 minuty

Departament Obrony USA odtajnił piątą część materiałów o UAP/UFO

Departament Obrony USA odtajnił piątą część materiałów związanych z niezidentyfikowanymi zjawiskami lotniczymi (UAP, unidentified aerial phenomena), potocznie określanymi jako UFO (unidentified…

2026-08-18 | Rafał Muczyński | 20 minut

Astrolight i ATMOS Space Cargo podpisują porozumienie o współpracy dotyczące komunikacji laserowej

Astrolight i ATMOS Space Cargo planują pierwsze na świecie laserowe połączenie komunikacyjne między pojazdem powracającym z orbity a satelitą podczas lotu. Przeprowadzenie transmisji danych…

2026-08-17 | Redakcja | 7 minut

Korea Płn. dostarczyła do Rosji nowe pociski balistyczne KN-30

Według informacji Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy (HUR MO), Korea Północna dostarczyła do Rosji nowe, rakietowe pociski balistyczne krótkiego zasięgu…

2026-08-21 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Donald Trump zamiast Doris Miller? US Navy rozważa zmianę nazwy najnowszego lotniskowca

Dowództwo amerykańskiej Marynarki Wojennej rozważa zmianę nazwy czwartego lotniskowca CVN-81 typu Ford, który pierwotnie miał nosić nazwę Doris Miller na cześć bohatera…

2026-08-21 | Rafał Muczyński | 6 minut

Umowa ramowa na Pioruny dla Polski, Litwy, Łotwy i Norwegii

Spółka Mesko i Agencja Uzbrojenia podpisały umowę ramową na sprzedaż kilku tysięcy przeciwlotniczych zestawów rakietowych Piorun. Trafią one zarówno do naszych Sil Zbrojnych,…

2026-08-24 | Grzegorz Sobczak | 5 minut

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Drugie podejście do nowych śmigłowców LPR – ponowne unieważnienie

Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia opublikował informację z unieważnienia powtórzonego przetargu na dostawę pięciu nowych śmigłowców ratunkowych HEMS o masie startowej do 4000…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Federal Ammunition dostarczy amunicję policji państw nordyckich

Amerykańska spółka Federal Premium Ammunition (wchodząca w skład The Kinetic Group, część Czechoslovak Group) dostarczy policji państw nordyckich amunicję Tactical Bonded…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Umowa ramowa na Pioruny dla Polski, Litwy, Łotwy i Norwegii

Spółka Mesko i Agencja Uzbrojenia podpisały umowę ramową na sprzedaż kilku tysięcy przeciwlotniczych zestawów rakietowych Piorun. Trafią one zarówno do naszych Sil Zbrojnych,…

2026-08-24 | Grzegorz Sobczak | 5 minut

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Kluczowe testy nowego systemu zasilania i chłodzenia w F-35

Amerykańska korporacja RTX poinformowała o zakończeniu testów wysokościowych nowego systemu zasilania i chłodzenia EPACS do samolotów wielozadaniowych rodziny F-35 Lightning II.

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Umowa na setki Strykerów dla Argentyny

Ministerstwo Obrony Argentyny zamówiło z nadwyżek amerykańskich kolejną partię 235 kołowych transporterów opancerzonych Stryker DVH A1, które dołączą do pierwszych 8 egzemplarzy w starszym…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 4 minuty

MSPO 2026: rekordowa edycja pod znakiem technologii dual-use

XXXIV Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego odbędzie się w dniach 8–11 września 2026 roku w Targach Kielce. Tegoroczna edycja już przed rozpoczęciem ustanowiła rekord…

2026-08-18 | Redakcja | 5 minut

Mehler Protection powraca do Polski na MSPO 2026

Mehler Protection, część Mehler Systems i producent indywidualnych oraz platformowych osłon balistycznych, powraca na targi MSPO w Kielcach w dniach 8–11 września 2026 z rozwiązaniami ochrony…

2026-08-17 | Rafał Muczyński | 3 minuty
Shooting

Sightmark prezentue kolimator zamknięty Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4

Sightmark urozmaica ofertę o nowy celownik kolimatorowy o konstrukcji zamkniętej – Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4. Zaprojektowany z myślą o łowiectwie oraz sporcie, przystosowany…

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Nowa kabura piersiowa FALCO D910 L

FALCO, słowakci producent kabur z wieloletnim doświadczeniem, wprowadza do oferty model D910 L – kaburę piersiową z Kydexu, długo wyczekiwaną przez entuzjastów marki.

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Sightmark prezentue kolimator zamknięty Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4

Sightmark urozmaica ofertę o nowy celownik kolimatorowy o konstrukcji zamkniętej – Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4. Zaprojektowany z myślą o łowiectwie oraz sporcie, przystosowany…

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Nowa kabura piersiowa FALCO D910 L

FALCO, słowakci producent kabur z wieloletnim doświadczeniem, wprowadza do oferty model D910 L – kaburę piersiową z Kydexu, długo wyczekiwaną przez entuzjastów marki.

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 2 minuty
Benelli Nova 3

Benelli Nova 3 Tactical – czy lifting wystarcza, aby stanąć na szczycie segmentu?

Kiedy pod koniec lat 90. Benelli zaprezentowało pierwszą generację strzelby Nova, konserwatywny wówczas rynek przeżył szok. Monolityczna konstrukcja, w której kolba i szkielet stanowiły…

2026-08-19 | Jakub Buczma | 15 minut

SIG Sauer 716i TREAD – powrót karabinu bojowego .308

Przez lata karabiny dużego kalibru z rodziny AR-10 znajdowały się nieco w cieniu lżejszych konstrukcji strzelających amunicją 5,56 mm. Współczesne konflikty i rosnące zainteresowanie…

2026-08-12 | Karol Szczęśniak | 9 minut

Internetowy kurs do patentu strzeleckiego od KKS Legion

Klub Kolekcjonersko Sportowy Legion z Tarnowa włącza do użytku ogólnodostępny, internetowy kurs na patent strzelecki. Jest to kompleksowe rozwiązanie, które obejmuje wszystkie niezbędne informacje…

2026-07-31 | Michał Ihnatów | 2 minuty

CHEYTAC CT15F – poprawny AR-15 czy coś więcej?

Przyznam, że z karabinkami typu AR-15 mam pewien problem. Nie dlatego, że ich nie lubię. Wręcz przeciwnie. Problem polega na tym, że rynek zrobił się tak ciasny, iż coraz…

2026-07-03 | Anna Mielczarek | 9 minut

Uvex i-5 – nie wszystko musi wyglądać taktycznie

Okulary ochronne Uvex i-5 w wersjach Clear i CBR65 kojarzone są przede wszystkim z zastosowaniami przemysłowymi. Postanowiłem sprawdzić, czy ich ergonomia, jakość wykonania oraz komfort użytkowania…

2026-08-07 | Michał Nowak | 16 minut

Helikon-Tex MBDU Shirt – kratka na co dzień i od święta

Kraciasta koszula – synonim drwala, macho i brodatego „operatora”… Jak wypada ów odzienie w zamyśle Helikona? Sprawdźmy na przykładzie MBDU Shirt.

2026-08-05 | Mariusz Piwowar | 13 minut

Latarka na broń: dlaczego zmienia wszystko wewnątrz budynku?

Oświetlenie przeznaczone do broni palnej to jeden z najczęściej podejmowanych i zarazem najmniej zrozumianych tematów w kategorii wyposażenia. Artykuł ten to poradnik informujący co właściwie robi, dlaczego…

2026-07-13 | Redakcja | 5 minut

Pasy nośne WBP Rogów – po co, dlaczego i który wybrać?

Wytwórnia Broni Jacek Popiński posiada w ofercie pasy nośne w wielu wariantach: ALFA, BETA, GAMMA, DELTA, EPSILON, DZETA. Do testów otrzymaliśmy  pełen zestaw.…

2026-06-11 | Arkadiusz Palacz | 18 minut

Czasowy zakaz przenoszenia broni w Gdańsku

Na etapie opiniowania znajduje się projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu noszenia broni lub przemieszczania jej w stanie…

2026-06-05 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Legitymacja PZSS w mObywatel dostępna już teraz!

Od 27 maja, użytkownicy aplikacji mobilnej mObywatel mają możliwość zawrzeć w niej cyfrowe wersje dokumentów potwierdzających aktualne uprawnienia strzeleckie PZSS. Nowa funkcja…

2026-05-28 | Michał Ihnatów | 2 minuty

SIG Sauer Romeo 8T AMR i Juliet 3 AMR: inteligentny duet?

Rynek celowników kolimatorowych i powiększalników rozwija się w szybkim tempie, ale połączenie tych dwóch elementów od lat ma swoje ograniczenia. SIG Sauer postanowił zmierzyć się…

2026-08-20 | Karol Szczęśniak | 9 minut
Benelli Nova 3

Benelli Nova 3 Tactical – czy lifting wystarcza, aby stanąć na szczycie segmentu?

Kiedy pod koniec lat 90. Benelli zaprezentowało pierwszą generację strzelby Nova, konserwatywny wówczas rynek przeżył szok. Monolityczna konstrukcja, w której kolba i szkielet stanowiły…

2026-08-19 | Jakub Buczma | 15 minut

Święto Lotnictwa Polskiego 2026 już 30 sierpnia w Krakowie

100 lat temu Bolesław Orliński i Leonard Kubiak dokonali czegoś, co zadziwiło cały ówczesny świat – jako pierwsi przelecieli trasę Warszawa–Tokio–Warszawa, pokonując…

2026-08-12 | Redakcja | 17 minut

Relacja z II Konferencji SE.A.L – co oferują konferencje medyczne?

W obecnych czasach można zaobserwować olbrzymie zainteresowanie tematyką proobronności z największym naciskiem na strzelectwo, szeroko pojęty survival oraz medycynę. W ramach wszelkiego rodzaju szkoleń…

2026-08-04 | Michał Gaweł | 15 minut
Obrona Cywilna
Haker podczas włamywania się do systemu. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Cyberbezpieczeństwo ochrony ludności. Czego uczy nas incydent MyDr?

Incydent związany z systemami firmy MyDr pokazuje, że cyberbezpieczeństwo coraz wyraźniej staje się elementem bezpieczeństwa ludności. Awaria, przejęcie lub niedostępność systemu cyfrowego…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 10 minut
Dane medyczne pacjentów. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Wyciek danych medycznych. Co wiemy o incydencie MyDr?

Wyciek danych medycznych z systemów firmy MyDr może być jednym z największych tego typu incydentów odnotowanych w Polsce w ostatnich latach. Według informacji przekazanych…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 9 minut
Haker podczas włamywania się do systemu. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Cyberbezpieczeństwo ochrony ludności. Czego uczy nas incydent MyDr?

Incydent związany z systemami firmy MyDr pokazuje, że cyberbezpieczeństwo coraz wyraźniej staje się elementem bezpieczeństwa ludności. Awaria, przejęcie lub niedostępność systemu cyfrowego…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 10 minut
Dane medyczne pacjentów. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Wyciek danych medycznych. Co wiemy o incydencie MyDr?

Wyciek danych medycznych z systemów firmy MyDr może być jednym z największych tego typu incydentów odnotowanych w Polsce w ostatnich latach. Według informacji przekazanych…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 9 minut

Bezpieczeństwo Polski: MSWiA podsumowuje przełom lipca i sierpnia

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podsumowuje działania związane z rozwojem bezpieczeństwa Polski, dokonane na przełomie lipca i sierpnia. Wśród nich nie tylko działania w kraju, ale również zdobywanie…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Dofinansowanie obrony cywilnej w Małopolsce

Dnia 30 lipca podpisano umowy z przedstawicielami 9 gmin z Małopolski, które otrzymają środki w wysokości niemalże 12 mln złotych przeznaczone na zadania z zakresu ochrony…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Bezpieczeństwo Polski: MSWiA podsumowuje przełom lipca i sierpnia

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podsumowuje działania związane z rozwojem bezpieczeństwa Polski, dokonane na przełomie lipca i sierpnia. Wśród nich nie tylko działania w kraju, ale również zdobywanie…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 2 minuty

PROTEGA 2026: Filtry LifeStraw oraz apteczki SURVIVAL od Sportimi

Sportimi, polski dystrybutor marek outdoorowych, zaprezentował na poznańskich targach PROTEGA 2026 część oferty kierowaną dla Obrony Cywilnej. W filmowej relacji poznasz produkty…

2026-05-29 | Michał Ihnatów | 1 minut

Kontrola wyposażenia służb: jak ograniczyć braki i skrócić przygotowanie do akcji

W jednostkach ratowniczych i technicznych ewidencja sprzętu nie jest celem samym w sobie. Najważniejsze jest potwierdzenie, że wyposażenie przypisane do pojazdu lub zespołu rzeczywiście znajduje się…

2026-07-15 | Redakcja | 9 minut

Od zakupu do realnej gotowości. Systemowe wyzwania gmin po wdrożeniu Programu OLiOC część 2

Wejście w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej zapoczątkowało największy od dekad proces odbudowy materialnego potencjału ochronnego państwa na poziomie…

2026-02-24 | Piotr Leśniak | 6 minut

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej 2027–2031

Po przyjęciu pierwszego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 rząd przygotowuje kolejny dokument wykonawczy, który ma wyznaczyć kierunki rozwoju systemu w perspektywie pięcioletniej.

2026-06-20 | Piotr Leśniak | 8 minut

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) – kogo obejmuje?

Ministerstwo Cyfryzacji informuje o szczegółach nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażającej dyrektywę NIS2, rozszerzającą katalog podmiotów objętych obowiązkami w zakresie cyberbezpieczeństwa.

2026-04-20 | Redakcja | 3 minuty

Relacja z II Konferencji SE.A.L – co oferują konferencje medyczne?

W obecnych czasach można zaobserwować olbrzymie zainteresowanie tematyką proobronności z największym naciskiem na strzelectwo, szeroko pojęty survival oraz medycynę. W ramach wszelkiego rodzaju szkoleń…

2026-08-04 | Michał Gaweł | 15 minut

Kontrola wyposażenia służb: jak ograniczyć braki i skrócić przygotowanie do akcji

W jednostkach ratowniczych i technicznych ewidencja sprzętu nie jest celem samym w sobie. Najważniejsze jest potwierdzenie, że wyposażenie przypisane do pojazdu lub zespołu rzeczywiście znajduje się…

2026-07-15 | Redakcja | 9 minut

TOPR testuje śmigłowiec Leonardo AW139

Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) przeprowadziło testy dwusilnikowego średniego śmigłowca ratunkowego Leonardo AgustaWestland AW139 jako potencjalnego następcy W-3 Sokół.

2026-07-31 | Rafał Muczyński | 5 minut

ALARM 2026: Alert RCB – ćwiczenia systemu alarmowania z wykorzystaniem syren

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa poinformowało, że jutro w godz. 7.00-19.00 na terenie całego kraju odbędą się ćwiczenia systemu alarmowania z wykorzystaniem syren.

2026-07-20 | Redakcja | 2 minuty
Kalendarium

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Szkolenie Team99 Academy poziom LVL3, czyli balistyka zewnętrzna w teorii i praktyce

W dniach 22 i 23 listopada br. Team99 Academy zorganizowała trzeci etap nauki strzelania dalekodystansowego. Tym razem zajęcia praktyczne odbyły się na strzelnicy w Skarżysku-Kamiennej.

2024-12-01 | Grzegorz Sobczak | 7 minut

Szkolenie Long Range Shooting Team99 Academy LVL2, czyli kto nie liczy, ten nie trafia

W sobotę 28 września Team99 Academy zorganizowała kolejny etap szkolenia w zakresie strzelectwa dalekodystansowego – tym razem na poziomie LVL2. Zajęcia odbywały się…

2024-09-30 | Grzegorz Sobczak | 6 minut

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Nowe zawody taktyczne na mapie Polski, czyli relacja z Defcon One 2024

Kurz po zawodach Defcon One zdecydowanie już opadł, siniaki poznikały, a emocje nadal nas trzymają. Te intensywne dwa dni przyniosły niezapomniane wspomnienia oraz wyzwania,…

2024-11-20 | Klaudia Lazar | 8 minut

MCS Bochnia zaprasza na zawody „Solny Garnizon”

Zapraszamy wszystkich chętnych na zawody strzeleckie, organizowane 13 października przez Solny Garnizon, na strzelnicy Małopolskiego Centrum Strzelectwa w Bochni.

2024-09-24 | Redakcja | 2 minuty

Taurus T4 – recenzja AR-15 brazylijskiego potentata zbrojeniowego

Karabinki AR-15 na dobre wyparły na polskim rynku karabinki AK. Możliwość łatwej personalizacji i ergonomia wpływają na to, że spora cześć początkujących strzelców chce zacząć strzelecką przygodę od konstrukcji Stonera. Naprzeciw ich wymaganiom wychodzi Taurus z modelem T4. W poniższym artykule zawarto krótką historię brazylijskiego producenta i samego karabinka oraz filmową recenzję z udziałem nowego członka redakcyjnego zespołu.

Taurus T4 – krótka historia brazylijskiego producenta broni

Taurus jest dzisiaj rozpoznawalną marką, choć w Polsce często pozostaje w cieniu czołowych europejskich gigantów. Znana jest na rodzimym podwórku przede wszystkim z rewolwerów i pistoletów samopowotarzalnych, ale jej korzenie sięgają czasów drugiej wojny światowej. W roku 1939 założony został mały warsztat produkujący narzędzia – Forjas Taurus. W 1941 roku wypuszczono pierwszą broń producenta rodem z Porto Alegre: rewolwer Model 38101SO, którego konstrukcja opierała się na rozwiązaniach m.in. Colt i Smith & Wesson. 1968 to rok pierwszego pojawienia się marki w Stanach Zjednoczonych za pośrednictwem ograniczonej liczby dystrybutorów. Dwa lata później konglomerat Bangor Punta Co., ówczesny posiadacz Smith & Wesson, wykupuje znaczną część udziałów brazylijskiego przedsiębiorstwa, tworząc z dwóch oddalonych od siebie marek siostrzane byty dzielące się technologią.


Model 82 – jeden z klasycznych modeli rewolwerów Taurus / Źródło: Wikipedia

Rok 1977 i następujące lata 80. to czas rewolucji i otwarcia nowego rozdziału w historii Taurus – powrót do pierwotnych właścicieli i przejęcie produkcji Beretty w Sao Paolo (która skończyła kontrakt dla brazylijskich sił zbrojnych) doprowadziły ostatecznie do wprowadzenia do oferty prawdopodobnie jednego z najbardziej rozpoznawalnych produktów – pistoletu PT-92, będącego modyfikacją kultowej Beretty 92.

PT-92 od tego czasu zdobywał coraz większą popularność, pojawiając się w rękach kolejnych użytkowników oraz na ekranie – na stronie Internet Movie Firearms Database odnotowano jego obecność w 153 produkcjach, nie licząc seriali czy gier wideo.


PT92 wizualnie różni się od odpowiadających mu pistoletów Beretta bezpiecznikiem przeniesionym na szkielet i umiejscowieniem go podobnie jak w pistoletach 1911 / Źródło: IMFDB

W roku 1982 podjęto decyzję o otworzeniu oddziału w Stanach Zjednoczonych celem zaspokojenia potrzeb amerykańskiego rynku. Kolejnym krokiem było zaoferowanie klientom w 1984 roku dożywotniej gwarancji – rzekomo pierwszego takiego przedsięwzięcia w branży. Od tego momentu punktem centralnym staje się działalność w Stanach Zjednoczonych, gdzie przystępna cenowo broń stanowiła popularną alternatywę dla tej produkowanej na amerykańskiej ziemi czy w Europie.

Pierwszymi wyprodukowanymi w USA modelami były pistolety T22 i T25 (1991), przywodzące na myśl serię Tomcat od Beretty. Od tamtego momentu rozwój i produkcja kolejnych projektów ruszyły na dobre, czego owocem były takie konstrukcje jak PT1911 czy PT 111 i jego liczne pochodne (już w latach 2000.). Kurkowe i bijnikowe pistolety z polimerowym szkieletem dominowały na niższej półce cenowej, umacniając z czasem swoją pozycję na rynku i ostatecznie utrzymując ją do dziś.


Jeden z pierwszych modeli produkowanych w Stanach Zjednoczonych – PT22 / Źródło: Sportsman Outdoor Superstore


Pistolet rodziny Millenium, PT145 na nabój .45 ACP, jednej z najbardziej rozpoznawalnych serii Taurus / Źródło: Wikipedia

Obecnie Taurus na rynku cywilnym jest popularnym producentem kompaktowej wielkości pistoletów na nabój 9 mm x 19 Parabellum, rewolwerów i rekreacyjnej broni krótkiej na nabój .22LR.


Model 856 TORO to jeden z nowszych rewolwerów, zaprojektowany do codziennego przenoszenia / Źródło: Taurus USA


GX4XL TORO to subkompaktowy pistolet na nabój 9 mm x 19 Parabellum – producent nadąża za obecnymi trendami / Źródło: Taurus USA

Taurus T4 – rozwój producenta i pierwszy AR-15 w ofercie

Na początku XXI wieku znaleziono licznych nabywców zarówno w Brazylii, jak i na świecie. Postanowiono rozszerzyć ofertę i stworzyć cały system, w skład którego miałyby wchodzić pistolety, pistolety maszynowe i karabinki na nabój pośredni. W roku 2011 na targach LAAD Taurus zaprezentował karabinki na nabój 5,56 mm x 45 ART556 i CAT556. Prowadzono intensywne testy, jednak nie zakończyły się one wprowadzeniem nowych konstrukcji do produkcji seryjnej. Uznano, że bardziej ekonomiczną decyzją będzie podjęcie się produkcji karabinków rodzaju AR-15.

Tworząc w tle własne warianty przedprodukcyjne, podjęto próbę współpracy z doskonale znaną w Polsce firmą – Diamondback Firearms. Pomimo powstania pierwszych sztuk z logiem Taurus spory pomiędzy dwoma przedsiębiorstwami zakończyły ową współpracę. Pojawił się więc pomysł powrotu do pierwotnych planów dotyczących produkcji na miejscu.

T4 jest częścią serii T tworzącej komplet broni dla różnego rodzaju służb mundurowych, w skład którego wchodzą pistolety samopowtarzalne, pistolety maszynowe i karabinki na nabój pośredni / Źródło: Taurus Armas Official, YouTube

Na targach SHOTSHOW 2017 zaprezentowano serię T4 – pierwsze w historii producenta karabinki AR-15, będące poniekąd kopiami standardów M4A1. Seria ta jest wynikiem zmian w zarządzaniu i licznych inwestycji, które przyczyniły się do modernizacji parku maszynowego i procesów produkcyjnych. Utrzymując stałą pozycję na rynku, postanowiono poszerzyć działalność i wprowadzić do oferty produkty spełniające wymagania potencjalnych klientów zagranicznych, chcących wyposażyć swoje siły zbrojne w nowoczesną broń palną. Warto tu dodać, że platforma AR-15 jest niezwykle podatna na modyfikację i modernizację – trzymanie jednolitych standardów zapewnia kompatybilność z produktami innych producentów, co może się okazać bardzo przydatne przy próbie podjęcia produkcji bardziej wyspecjalizowanych odmian lub chęci spersonalizowania danego egzemplarza.


/ Źródło: Taurus Armas Official, YouTube

Zmiana podejścia okazał się sukcesem – karabinki T4 znalazły się w rękach zarówno użytkowników cywilnych, jak i przedstawicieli służb mundurowych. Jednym z przykładów jest zakup dokonany przez Filipiny, który opisano w artykule Brazylijska broń dla Filipin (https://milmag.pl/brazylijska-bron-dla-filipin/). Nowa pozycja w katalogu pojawiła się ostatecznie również w polskich sklepach.

Taurus T4 – opis modeli dostępnych w Polsce

Taurus T4 to w zasadzie przykład standardowego komercyjnego AR-15. Konfiguracja, szczególnie w przypadku modelu Classic, jest niemalże identyczna z konfiguracją wojskowych M4A1. Nie jest wyposażony w obustronne manipulatory czy system tłokowy jak konstrukcje z górnej półki – nie na nią został zaprojektowany. Jest to standardowy aer, zapewniający użytkownikowi dowolność w wyborze części i wystarczająco wiele, żeby stać się praktycznym narzędziem.

W sklepie Kaliber dostępne są jego dwie odmiany: Classic, będąca repliką wspomnianego wyżej standardowego karabinka amerykańskich sił zbrojnych, i Optic Ready – lepiej przystosowana do dzisiejszych standardów wersja wyposażona w długie łoże z systemem montażowym M-LOK i niski blok gazowy bez muszki. Właśnie to łoże i blok gazowy najbardziej różnią się w obu modelach. Opisywane poniżej cechy odnoszą się jednak do każdego z nich,  o ile nie wskazano inaczej.


Classic / Źródło: Kaliber


Optic Ready / Źródło: Kaliber

Serce T4 stanowi 14,5-calowa lufa zakończona standardowym tłumikiem płomienia typu birdcage. Na niej znajduje się blok gazowy, zależnie od wybranego karabinu niski (Optic Ready) lub z muszką (FSB gas block– Front Sight Base; Classic). Skok bruzdowania to 1:7, dzięki czemu możliwe jest bezproblemowe strzelanie pociskami o najczęściej spotykanej masie (55 gr czy 62 gr/3,5 g czy 4 g). Łączy się z rurką gazową klasycznego dla AR-15 systemu gazowego direct impigement (długości carbine), który przetłumaczyć można dosłownie jako „bezpośrednie oddziaływanie na zespół ruchomy”. Nazewnictwo systemu gazowego AR-15 jest czasami w środowisku strzeleckim kwestią sporną. Spotkać się można też z określeniem internal piston, tj. „tłoczysko wewnętrzne”. W branży, wśród zarówno pasjonatów, jak i producentów, przyjął się jednak pierwotny termin, ujmowany zazwyczaj za pomocą skrótu DI.


Interesującym szczegółem konstrukcyjnym jest brak rury gazowej i tłoka. W zamian zastosowano cienką, długą rurkę, którą gazy doprowadzane są bezpośrednio do suwadła i działając nań powodują jego ruch do tyłu.

Stanisław Kochański, Automatyczna broń strzelecka, Warszawa 1991, s. 185

 


/ Źródło: Matt Rittman, YouTube

Zastosowanie systemu DI ma swoje wady i zalety. Użytkownicy tłumików muszą liczyć się ze znacznym odprowadzaniem gazów prochowych z powrotem do komory nabojowej. Zjawisko to zwie się przedmuchem wstecznym gazów (back pressure) i zostało opisane w artykule HUXWRX FLOW 762 Ti – drukowany tłumik z systemem FLOW-THROUGH w kalibrze 7,62 mm.

Warstwowe ułożenie kanalików znacząco zwiększa powierzchnię rozprężania gazów – uwalnianie ich przez umieszczone z przodu otwory w stopniu znaczącym niweluje zjawisko przedmuchu wstecznego gazów (back pressure), które skutkuje cofnięciem się resztek prochu i cząstek metalu do komory nabojowej, grożąc użytkownikowi dostaniem się ich do jego układu oddechowego.


Zjawisko przedmuchu wstecznego gazów ujęte w porównawczym filmiku. Po prawej stronie widać jego nasilenie w przypadku użycia tradycyjnego tłumika o przegrodowej budowie / Źródło: HUX WRX

Zastosowanie systemu tłokowego (jak np. w HK416 czy karabinkach LWRC i POF) eliminuje poniekąd ten problem, gdyż gazy prochowe przechodzące przez boczny otwór w lufie znajdują ujście wraz z odepchnięciem tłoczyska (podobnie jak przypadku AK).

Z drugiej strony systemy tłokowe są zazwyczaj autorskie, co ogranicza ewentualną naprawę usterki do zwrócenia się do producenta lub poszukiwania dedykowanych elementów. Ich wykorzystanie dodaje również kilka ruchomych elementów, które stanowić mogą potencjalny punkt awarii. Zwiększają również masę broni i sprawiają, że jej przód jest odczuwalnie cięższy. Bloki gazowe i rurki systemu DI są powszechne i znając parametry swojego karabinka, zakupu elementów zastępczych dokonać można w wielu sklepach.

Dostępne dwie odmiany różnią się przede wszystkim rodzajem łoża. Classic wyposażono w dwuczęściowe, polimerowe łoże będące repliką tego z M4A1. Mocowane jest w dwóch punktach na ścisk wywierany przez obejmę na sprężynie (delta ring). Jeden z punktów znajduje się bezpośrednio na bloku gazowym ze zintegrowaną muszką. Jest to rozwiązanie przestarzałe, z którego dawno zrezygnowało wielu producentów. Mocowanie łoża w ten sposób wywiera nacisk na lufę, co skutkować może przesunięciem punktu trafienia.

Wersję Optic Ready wyposażono w długie, zakrywające lufę aż po gwint zewnętrzny metalowe łoże. Jego górną powierzchnię zagospodarowano na nieprzerwanej długości szyną Picatinny. Boki, dół oraz powierzchnię pomiędzy wypełniają otwory montażowe systemu M-LOK – dzisiejszego standardu, który wyparł z rynkowego piedestału system Keymod. Lufa w tym przypadku jest samonośna, co oznacza, że nie styka się z łożem. Dzięki temu można zastosować na nim dwójnóg i opierać karabinek o przeszkody czy ściankę V-Tac bez obaw o zmianę punktu trafienia na większych dystansach.

Z powyższego opisu wynika, że lepszym wyborem jest wersja Optic Ready. Jednakże należy wziąć pod uwagę, że nie każdy strzelec szuka najnowszych rozwiązań technologicznych. Classic jest doskonałą bazą pod zbudowanie repliki M4A1 z wczesnych lat GWOT (Global War on Terrorism). Nie trzeba też raczej zaznaczać, że charakterystyczna sylwetka na dobre zagościła w głowie każdego pasjonata strzelectwa i może być to wybór oparty głównie na subiektywnych walorach estetycznych.

Jeśli natomiast szuka się jak najbardziej praktycznego rozwiązania, Optic Ready jest zdecydowanie faworytem – długie łoże z powszechnie spotykanym systemem montażowym umożliwi montaż wszelakiego rodzaju akcesoriów, takich jak chwyty, okładki, latarki, wskaźniki laserowe i nie tylko.

Na komorze zamkowej znajduje się dopychacz i szyna Picatinny na której w sposób pewny i powtarzalny zamocować można optykę. Jest to zaleta platformy AR-15, gdyż nie istnieje potrzeba zakupu dodatkowych systemów, jak chociażby w przypadku AK (np. montaż typu jaskółka). Rękojeść przeładowania wyposażona jest w zaczep lewostronny.

Komora spustowa nie odbiega od M4A1 w zasadzie niczym – standardowe kształty i rozmieszczenie manipulatorów. Bezpiecznik lewostronny o rzucie 90 stopni, klasyczna dźwignia zrzutu zespołu ruchomego, przycisk zwalniacza magazynka po stronie prawej, w zasięgu palca wskazującego. Chwyt pistoletowy typu A2, kolba regulowana sześciostopniowo na przedłużeniu komory zamkowej (receiver extension lub, jak kto woli, buffer tube).

Podawana w sklepach masa (obu wersji) wynosi 3 200 g. Długość całkowita to 838 mm (kolba całkowicie rozsunięta) lub 756 mm (kolba całkowicie wsunięta).

Taurus T4 – miejsce na rynku

Zależnie od wersji cena T4 mieści się w przedziale około 5500-6000 zł. Jest to cena zahaczająca o dolne granice średniej półki. Droższy Optic Ready, wyposażony w długie łoże i samonośną lufę, jest cenowo mocnym konkurentem dla oferty Diamondback Firearms, Stag czy Aero – odpowiedniki są często droższe o kilkaset lub nawet tysiąc złotych. Biorąc pod uwagę podwyższenie cen broni wywołane niefortunnymi wydarzeniami ostatnich lat, można podejrzewać, że karabinki Taurus są w stanie zająć mocne miejsce na rynku, stanowiąc potencjalnie dobry wybór dla osób poszukujących przystępnego budżetowo AR-15, oferującego swobodę w montażu akcesoriów i potencjalnej modyfikacji. Warto w tym momencie wspomnieć, że jest to konstrukcja używana przez siły zbrojne kilku krajów, która została przetestowana w boju m.in. przez Filipińczyków.

Taurus T4 – recenzja

T4 Optic Ready użyczył do testów sklep Kaliber. Oferuje on obie wersje T4 oraz możliwość ich personalizacji, którą opisano w artykule Konfigurowane na życzenie AR-15 w ofercie Kaliber.pl.

Klient ma do wyboru szeroką gamę akcesoriów oraz optyki z oferty sklepu Kaliber.pl. Optyka Burris obejmuje zarówno kolimatory jak i lunety biegowe oraz pryzmatyczne. Różnego rodzaju kolby, chwyty pistoletowe czy tzw. hand stoppery wybrać można z oferty renomowanej marki Magpul. Dodatkowo, karabin wyposażyć można w składane przyrządy mechaniczne, np. od FAB Defense.


Użyczony do testów egzemplarz skonfigurowany został z kolbą oraz chwytem pistoletowym Magpul serii MOE, składanymi przyrządami celowniczymi FAB Defense FBS i kolimatorem Burris RT-1

Recenzentem został nowy członek zespołu, Michał. W poniższej recenzji poruszono aspekty takie jak jakość wykonania (zarówno części zewnętrznych, jak i zespołu ruchomego), ergonomia, odczucia ze strzelania i nie tylko. Warto tutaj dodać, że przy stacjonarnym strzelaniu wylatujące łuski upadały w tym samym miejscu – jest to oznaka prawidłowo dostrojonego karabinka samopowtarzalnego, którego mechanizm wykonuje pracę o powtarzalnym stopniu jakości.

Dziękujemy sklepowi Kaliber za udostępnienie broni na potrzeby recenzji.

Dziękujemy Małopolskiemu Centrum Strzelectwa w Bochni za udostępnienie strzelnicy.

Testy produktów prowadzimy niezależnie, opinie są wyłączną oceną autorki lub autora. Reklamodawca nie ma możliwości ingerencji w treść recenzji.

 

Użyte źródła:

https://www.defesanet.com.br/armas/noticia/25885/Taurus-lanca-plataforma-de-armas-na-Brigada-Militar-do-RS/

https://www.thefirearmblog.com/blog/2017/02/14/taurus-way-5-56x45mm-rifle/

https://www.gunpartscorp.com/blog/a-quick-history-of-taurus-revolvers#:~:text=Taurus%20was%20founded%20in%201939%20originally%20as%20a,Punta%20Corporation%2C%20purchased%20a%20controlling%20interest%20in%20Taurus.

https://www.taurususa.com/company/history