We wtorek, 17 grudnia 2024, w Warszawie odbyła się konferencja prasowa wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza i ministra spraw wewnętrznych i administracji, koordynatora służb specjalnych Tomasza Siemoniaka, dotycząca prac nad ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej.
Zdjęcia: Ministerstwo Obrony Narodowej
To jest wielka chwila, to jest wielki moment, to jest jedna z najważniejszych ustaw, jaka została przyjęta w tym roku. To jest ustawa przełomowa na rzecz bezpieczeństwa, a budowa obrony cywilnej i infrastruktury ochrony ludności jest dla rządu absolutnym priorytetem – podkreślił wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz podczas konferencji prasowej poświęconej pracom nad ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej.
Zasadniczym celem ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej jest wypełnienie społecznego zapotrzebowania na bezpieczne i odporne środowisko cywilne w kontekście zagrożeń militarnych i pozamilitarnych. Ustawa koncentruje się na bezpieczeństwie obywateli.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, pan Tomasz Siemoniak, w momencie wejścia w życie ustawy zostanie szefem obrony cywilnej państwa polskiego. To jest ważna funkcja. Po raz pierwszy minister będzie pełnił funkcję szefa obrony cywilnej. W przeszłości, dopóki nasi poprzednicy nie wygasili ustawy o obronie cywilnej i ochronie ludności, szefem obrony cywilnej był szef Państwowej Straży Pożarnej. My jednak chcieliśmy — i to jest działanie podjęte z pełną odpowiedzialnością — podnieść ten obszar do najwyższego poziomu, by kluczowy resort i kluczowy minister bezpośrednio nadzorował oraz odpowiadał za budowę czegoś, co w wielu miejscach musimy stworzyć od początku – poinformował wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz.
Konstrukcja systemu ochrony ludności została oparta na już istniejących strukturach. Chodzi o optymalne wykorzystanie potencjału krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (szczególnie Państwowej Straży Pożarnej i ochotniczych straży pożarnych), struktur zarządzania kryzysowego, Systemu Powiadamiania Ratunkowego, Państwowego Ratownictwa Medycznego, podmiotów leczniczych oraz organizacji pozarządowych.
Obrona cywilna, ludzie zaangażowani w czasie pokoju, w czasie zagrożenia konfliktem i w trakcie konfliktu — to kluczowe elementy ochrony ludności, edukacji i przygotowania na najtrudniejsze sytuacje. Polska ma w tej kwestii dużo do zrobienia. Uczymy się od najlepszych — państw skandynawskich. Szwecja i Finlandia są dla nas tutaj przykładem. Dziękujemy naszym partnerom z państw skandynawskich. To w ogóle część naszej strategii współpracy w obszarze Morza Bałtyckiego. (…) My mamy dużą armię — trzecią co do wielkości pod względem liczebności w NATO — ale musimy mieć także społeczeństwo odporne na zagrożenia, w tym ataki w cyberprzestrzeni. To społeczeństwo decyduje o tym, czy wygrywamy wojnę, czy ją przegrywamy, czy przetrwamy sytuację konfliktu, czy upadniemy. Silne społeczeństwo to numer jeden – podkreślił szef MON.
Podstawą finansowania realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej będzie Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Na finansowanie zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej przeznaczać się będzie corocznie środki w wysokości nie niższej niż 0,3 proc. PKB.
Ustawa kładzie duży nacisk na kształtowanie świadomości społeczeństwa oraz promowanie odpowiednich zachowań w obliczu zagrożenia. Wszystko po to, by zwiększyć bezpieczeństwo obywateli oraz zmniejszyć bezpośrednie skutki zagrożeń.
Szef MON poinformował, że trwają pracę nad podręcznikiem, który ma umożliwić kształtowanie właściwych postaw społeczeństwa wobec współczesnych zagrożeń.
W Szwecji kilka tygodni temu do każdego domu trafił podręcznik, jak przygotować się do walki. My chcemy wspólnie z panem ministrem przekazać wszystkim naszym rodakom i to będzie na początku przyszłego roku. Myślę, że w kwietniu będziemy z tym gotowi. Podręcznik, jak przygotować się na stany kryzysowe w różnym wymiarze, jak przygotować się na stany kryzysowe, jak zaistniał kilka miesięcy temu, czyli powódź. Jakie są najpotrzebniejsze rzeczy, co trzeba mieć zawsze w domu, jak być przygotowanym do udzielania pierwszej pomocy. I to będą wydawnictwa, to będą podręczniki zarówno dla dzieciaków, młodzieży, czyli dostosowane do ich wieku, do ich możliwości, jak i również dla osób starszych, osób w dostojnym wieku i do nas wszystkich aktywnych zawodowo, którzy też muszą nabyć takie umiejętności. Będziemy chcieli, żeby to też trafiało do każdego polskiego domu, żeby to było dostępne wszędzie, gdzie to możliwe – mówił na konferencji szef MON.
5 grudnia br. Sejm przyjął poprawki Senatu do ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. W większości były to poprawki o charakterze redakcyjnym, precyzującym i ujednolicającym. Senatorowie doprecyzowali, zasady finansowania wydatków na zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wprowadzili możliwość nadawania klauzul tajności danym zgormadzonym w Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony (Szefowie MON i MSWiA o założeniach do ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej).