W poniedziałek, 30 grudnia 2024, Ministerstwo Obrony Serbii ogłosiło, że zamówiony w 2019 w Chinach w liczbie czterech baterii i wprowadzony do służby w 2022 system obrony powietrznej średniego zasięgu FK-3 (eksportowy wariant HQ-22) osiągnął status gotowości operacyjnej (Serbia zakupi system rakietowy ALAS).
Zdjęcia i wideo: Ministerstwo Obrony Serbii
Status gotowości operacyjnej ogłoszono po zakończeniu ćwiczenia certyfikującego w ramach 2. Batalionu 250. Brygady Rakietowej (250. raketne brigade) wojsk lotniczych i obrony powietrznej (Ratno vazduhoplovstvo i protivvazduhoplovna odbrana Vojske Srbije, RV i PVO). Serbia jest pierwszym użytkownikiem eksportowym tego systemu (w dalszej kolejności trzy baterie zamówiła Tajlandia).
System został zamówiony przez Serbów w 2019, zgodnie z opublikowanym 2 sierpnia 2020 sprawozdaniem finansowym państwowej spółki Jugoimport SDPR (choć pierwotnie była mowa o trzech bateriach). Dostawy elementów systemu, za pomocą sześciu samolotów transportowych Xi’an Y-20A, zrealizowano 9-12 kwietnia 2022. Szkolenie personelu odbyło się w Chinach.
Warto zauważyć, że już w 2018 serbskie media branżowe wskazywały chińskie zestawy FK-3 jako faworyta na potrzeby modernizacji technicznej serbskich sił zbrojnych (Vojska Srbije). W lipcu 2018 delegacja serbska wizytowała pekińską siedzibę spółki CPMIEC (China Precision Machinery Import-Export Corporation), gdzie zaprezentowano produkowane tam m.in. eksportowe zestawy FK-3, a także krótkiego/średniego zasięgu FM-3000.
Z kolei w kwietniu 2019 podczas spotkania prezydenta Aleksandara Vučicia z przewodniczącym Xi Jingpingiem zakup zestawów FK-3 miał być jednym z tematów rozmów. To właśnie podczas tej wizyty lub krótko po jej zakończeniu, miało dojść do zawarcia kontraktu międzyrządowego.
Serbskie RV i PVO dysponują obecnie 32 wyrzutniami systemu S-125 Newa-M1T, 53 wyrzutniami SK12 Kub-M2, 40-mm działkami przeciwlotniczymi Bofors (po cztery baterie na każdą bazę lotniczą), nieznaną liczbą przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych 9K38 Igła oraz jedną baterią samobieżnych zestawów artyleryjsko-rakietowych Pancyr-S1, a w europejskim konsorcjum MBDA zamówiono pociski Mistral 3 do integracji z z mobilnym systemem artyleryjsko-rakietowym PASARS-16 Terminator. Wcześniej rozważano zakup rosyjskich zestawów S-400 Triumf, 9K37M Buk-M1, 9K317E Buk-M2E lub 2K22 Tunguska.
Opis
Zaprezentowany po raz pierwszy w 2016, system obrony powietrznej średniego zasięgu FK-3 to eksportowy wariant HQ-22, który został opracowany jako następca zestawów HQ-12, będących z kolei modernizacją KS-1A/B/C. HQ-22 jest uważany za tańszą, acz nowszą alternatywę dla zaawansowanych zestawów średniego zasięgu HQ-9 (oznaczenie eksportowe FD-2000).
Zgodnie z ujawnionymi parametrami, eksportowy wariant pocisku wykorzystywanego w systemie FK-3 o długości 5,6 m, średnicy 0,4 m i masie 900 kg (z czego ponad 100 kg to głowica bojowa) może razić cele aerodynamiczne (samoloty, śmigłowce, bezzałogowce, pociski balistyczne i manewrujące) na dystansie od 5 do 100 km i pułapie od 50 do 27 000 m w warunkach silnych zakłóceń elektromagnetycznych.
Dla porównania pocisk wykorzystywany przez Chińską Armię Ludowo-Wyzwoleńczą ma ok. 7 m długości, 0,7 m średnicy (zapewne ze względu na dodatkowy przyspieszacz rakietowy), masę 1300 kg (180 kg głowica odłamkowo-burząca) i zasięg do 170 km. System HQ-22 wszedł na uzbrojenie prawdopodobne w 2017 jako następca HQ-2. Oba pociski używają naprowadzania radiokomendowego i pół-aktywnie radarowego.
Bateria systemu składa się z trzech wyrzutni (każda z czterema kontenerami transportowo-startowymi) oraz stanowiska dowodzenia (z radarem, zdolnym do śledzenia 12 celów i naprowadzania pocisków na 6 celów jednocześnie). Wszystkie elementy baterii posadowiono na podwoziach specjalnych Hanyang 8×8.
Опремањем Ратног ваздухопловства и ПВО новим ракетним системом за противваздухопловна дејства ФК-3 знатно је унапређен систем контроле и заштите ваздушног простора Републике Србије. Овај ракетни штит српског неба, великих маневарских способности, састоји се од возила са командним… pic.twitter.com/frVQk7zpM9
— MO и ВС (@mo_i_vs) December 30, 2024