W środę, 7 lutego, pojawiły się fotografie testowanego w tunelu aerodynamicznym modelu w skali bezzałogowego statku latającego FCAS (Future Combat Air System) szwedzkiej spółki Saab Defence and Security. Ma to być samolot o napędzie odrzutowym zdolny osiągać prędkość ponaddźwiękową, który może pełnić rolę tzw. lojalnego skrzydłowego (Loyal Wingman) dla samolotów załogowych.
Zdjęcia: Gripen News via X
Choć prace mają być finansowane przez spółkę, to widoczny model otrzymał znak rozpoznawczy szwedzkich wojsk lotniczych (Svenska flygvapnet) na skrzydłach, czyli Trzy Korony. Fotografie mają być datowane na grudzień 2021 i wykonane w tunelu aerodynamicznym L-2000 w Royal Technical High School w Sztokholmie.
Samo oznaczenie FCAS jest bardzo mylące z uwagi na jeden z dwóch europejskich programów budowy samolotów bojowych 6. generacji (nomen omen wspieranych przez bazzałogowych lojalnych skrzydłowych) znany pod identycznym anglojęzycznym akronimem. Co ciekawe, z drugiego, konkurencyjnego programu Tempest (obecnie znanego jako GCAP), wcześniej wycofała się Szwecja wraz z Saabem jako stroną przemysłową, deklarując prace nad własną koncepcją walki powietrznej XXI wieku.
Różne podejście do koncepcji Loyal Wingman, w stosunku do analogicznych inicjatyw na świecie, wskazuje chociażby układ konstrukcyjny dostosowany do prędkości ponaddźwiękowych, przy jednoczesnych zachowaniu, podobnie jak w trendach światowych, zredukowanego przekroju radarowego (RCS, Radar Cross Section), tzw. cech stealth. Jest to bsl o konstrukcji tzw. skrzydła rozmytego (blended wing body) z uwydatnionym kadłubem i dość dużymi powierzchniami sterowymi.
Napęd ma stanowić pojedynczy silnik turbowentylatorowy z dyszą dostosowaną do redukcji śladu termicznego. Choć model wskazuje na brak wlotu powietrza do turbiny silnika, to na wizualizacjach jest już widoczny (wydaje się że został celowo osłonięty na potrzeby testów aerodynamicznych albo na tym etapie prób uznano za niepotrzebny). Charakterystyczny jest układ ogonowy – motylkowy, znany z innych konstrukcji bezzałogowych o cechach stealth.
Ważnym detalem są dwie wewnętrzne komory uzbrojenia, umieszczone klasycznie w dolnej części kadłuba, również jest to cecha znana ze współczesnych bojowych bezzałogowców tej klasy, jak i samolotów załogowych 5. i 6. generacji. Na grafikach widać również klasyczne, trójkołowe podwozie.
Istnienie prac Saaba w tym obszarze jest znane publicznie od co najmniej września 2022, gdy została przedstawiona część prac naukowych spółki na 33. Kongresie Międzynarodowej Rady Nauk Aeronautycznych (International Council of the Aeronautical Sciences, ICAS), która odbyła się w Sztokholmie.
Przedstawiciele Saaba informowali wówczas o przyspieszenie procesu projektowania wykorzystując „różne poziomy obliczeniowych narzędzi dynamiki płynów i testy w tunelu aerodynamicznym z wykorzystaniem rozległych technik wytwarzania przyrostowego (addytywnego, potocznie: drukowanie 3D) (Elementy kadłubów Gripenów z drukarki 3D).
Wyjaśniono, że FCAS obejmuje ciągłe badanie nowych koncepcji i ocenę ich skuteczności operacyjnej w różnych scenariuszach, przy czym obecna koncepcja jest dojrzewała znacznie bardziej niż inne.
Saab #FCAS Unmanned supersonic 'Loyal Wingman' stealth concept. Focus: High-speed BVR. Wind tunnel tests Dec 2021.
Internally funded. Time reduced through additive manufacturing & @KTHuniversity wind tunnel. Costs down by 90%. Fin-less version also tested. Pics: Saab AB, ICAS 22 pic.twitter.com/AhFhjLGd5b— Gripen News (@GripenNews) February 7, 2024