W środę, 23 lipca 2025, Ministerstwo Obrony Republiki Czeskiej i szwedzka spółka Saab Defence and Security opublikowały informację z podpisania umowy o wartości 4,2 mld CZK netto/1,8 mld SEK (684-727 mln zł; w zależności od kursu względem PLN) ze na dostawy 24 zestawów mobilnego systemu obrony przeciwlotniczej krótkiego zasięgu MSHORAD (Mobile Short Range Air Defence) na czeskim podwoziu MARS 4×4 S-330 spółki SVOS, spol. s.r.o. z Přelouč.
Zdjęcie: Ministerstwo Obrony Republiki Czeskiej
Umowę sygnowali Lubor Koudelka, wiceminister obrony Republiki Czeskiej do spraw uzbrojenia i zakupów oraz Johan Stjärnlöv, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu w spółce Saab Dynamics AB (część Saab Defence and Security). Użytkownikiem systemu będzie 25. Rakietowy Pułk Obrony Przeciwlotniczej Tobrucký ze Strakonic w kraju południowoczeskim, a dostawy przewidziano na lata 2028-2030.
MSHORAD jest mobilną wersją systemu przeciwlotniczego RBS 70 NG (Robotsystem 70 New Generation), który w wersji przenośnej już znajduje się na wyposażeniu wspomnianego pułku, wchodzącego w skład wojsk lotniczych (Vzdušné síly Armády České republiky). Czesi zamówili 16 takich zestawów rakietowych wraz z 80 pociskami 18 grudnia 2018 za równowartość 365 mln SEK (wówczas 160,91 mln zł), odbiory rozpoczęły się 21 października 2020 (wcześniej pułk miał na wyposażeniu 15 starszych zestawów RBS 70 wraz z 90 zakupionymi pociskami rakietowymi Bolide począwszy od 2005).
Najnowsza umowa obejmuje również zakup kolejnych 8 przenośnych zestawów RBS 70 NG wraz z 80 pociskami Bolide, sprzętu i wyposażenia szkoleniowego, części zamiennych, sprzętu do przeprowadzania konserwacji i napraw, szkolenie personelu itp.
Jak podkreśla resort obrony, siły zbrojne Republiki Czeskiej (Armáda České republiky, AČR) od wielu lat poszukiwały odpowiedniego środka transportu dla zestawów RBS 70, który zapewniłby obronę powietrzną większych jednostek sił lądowych w ruchu.
Doświadczenia z wojny w Ukrainie jednoznacznie potwierdzają, że zakup sprzętu przeciwlotniczego spełni wymagania jednostek obrony powietrznej w zakresie wystarczającej mobilności i ochrony operatorów zespołów przeciwlotniczych w ramach realizacji zadań ochrony wojsk lądowych w środowisku krajowym i międzynarodowym, stwierdził Lubor Koudelka. Według niego, podpisując kontrakt, Ministerstwo Obrony odpowiada również na prośby NATO i jego członków o intensywniejsze budowanie potencjału w dziedzinie obrony powietrznej.
Dzięki posadowieniu zestawów RBS 70 NG na opancerzonym pojeździe 4×4, czeskie wojsko zyska większą mobilność w terenie i ochronę załogi. Reagujemy na charakter współczesnych konfliktów, w których priorytetem jest mobilność i ochrona sił zbrojnych – wyjaśnił płk Jaroslav Daverný, dowódca 25. Rakietowego Pułku Obrony Przeciwlotniczej Tobrucký.
Jesteśmy dumni, że możemy nadal wspierać potencjał Czeskich Sił Zbrojnych, które już korzystają z naszego systemu obrony powietrznej RBS 70 NG w wersji przenośnej. Nasze rozwiązanie MSHORAD uzupełnia to o wysoce mobilną konfigurację, zapewniając dodatkową ochronę żołnierzom w ruchu – skomentował Görgen Johansson, dyrektor Saab Dynamics AB.
Wcześniej na zakup systemu MSHORAD zdecydowała się Litwa, zawierając dwie umowy: 9 lipca 2024 za wartość 1,3 mld SEK/147 mln EUR (wówczas 485 mln zł) z dostawami w latach 2025-2027 oraz 4 października 2024 za 1,2 mld SEK (wówczas 455,347 mln zł) z dostawami w latach 2026-2029. Z tą różnicą, że litewskie zestawy trafią na podwozia Oshkosh JLTV (Joint Light Tactical Vehicle).
Saab oferuje obecnie zestawy RBS 70 NG z pociskami Bolide drugiej generacji o zasięgu do 8000 m i pułapie rażenia do 5000 m. Pociski te skutecznie rażą także cele opancerzone, takie jak samoloty czy śmigłowce szturmowe, a nawet cele naziemne.
System składa się z mobilnej jednostki radarowej opartej na radarze Giraffe 1X 3D, mobilnej jednostki ogniowej opartej na RBS 70 NG, a wszystko to połączone z systemem dowodzenia i kontroli GBAD C2.
Radiolokator Giraffe 1X 3D dysponuje anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA w technologii azotku galu (GaN) o przekroju trójkątnym ma 0,5 m wysokości i 1,0 m szerokości, a jej masa to 100 kg (60 kg sama antena, ponadto składa się z systemu identyfikacji IFF swój-obcy i urządzenia obrotowego). Wraz z pozostałymi elementami systemu (komputerowy blok obróbki, blok zasilający i laptop operatora), masa całkowita zestawu wynosi mniej niż 300 kg. Większość elementów elektronicznych zostało umieszczonych wewnątrz, a całość jest chłodzona powietrzem. Dzięki ulepszonym zdolnościom ELSS (Enhanced Low, Slow and Small), skuteczniej identyfikuje małe cele na dużych dystansach. Kształtowana elektronicznie i sterowana wiązka antenowa pozwala na bardzo szybkie przeszukiwanie przestrzeni w elewacji od 0 do 70° (Szwecja zamówiła radary Saab Sea Giraffe 1X).
Saab MSHORAD został ujawniony przez producenta 30 marca 2022.
Posilujeme protivzdušnou obranu 🚀
Strakonický 25. protiletadlový raketový pluk dostane novou techniku. Vrchní ředitel Lubor Koudelka podepsal smlouvu na nákup 24 kolových obrněných vozidel MARS s integrovaným systémem protivzdušné obrany RBS-70NG. Ty budou instalovány na… pic.twitter.com/mCfcYIXTkP
— Ministerstvo obrany (@ObranaTweetuje) July 22, 2025