W piątek, 9 maja 2025, w Nancy w departamencie Meurthe i Mozela we wschodniej Francji, premier Donald Tusk i prezydent Francji Emmanuel Macron podpisali w Nancy przełomowy traktat, który przewiduje między innymi wzajemne gwarancje bezpieczeństwa dla Polski i Francji. Dokument zawiera klauzulę wsparcia militarnego na wypadek ataku na którekolwiek z państw. Dotąd Francja zawarła takie zobowiązanie jedynie z Niemcami. Traktat o wzmocnionej współpracy i przyjaźni obejmuje również współdziałanie w zakresie przemysłu obronnego, gospodarki, rolnictwa i nauki. Premier Donald Tusk zapowiedział, że niebawem podpisany zostanie podobny dokument z Wielką Brytanią.
Zdjęcia: KPRM
Polska i Francja – wspólna odpowiedzialność za bezpieczeństwo
Traktat podpisany w Nancy staje się fundamentem nowej jakości relacji między Warszawą a Paryżem. Zapisy, jakie wynegocjowała Polska, mają przełomowe znaczenie dla naszego bezpieczeństwa. Obie strony zobowiązały się do wzajemnego wsparcia w przypadku zagrożenia, w tym do pomocy zbrojnej.
Wykorzystujemy nasze doświadczenie i zaufanie, aby utrwalić naszą przyjaźń, współpracę i bezpieczeństwo. […] Za tym muszą iść także twarde konkrety. […] Od dziś Francja i Polska będą mogły naprawdę liczyć na siebie w każdej sytuacji […]. Dajemy sobie wzajemne gwarancje bezpieczeństwa i możecie być państwo pewni, że intencją Prezydenta Francji i moją jest śmiertelnie poważnie traktować ten zapis – oświadczył premier Donald Tusk podczas wspólnej konferencji prasowej z prezydentem Emmanuelem Macronem.
Porozumienie otwiera również drogę do współpracy w dziedzinie cywilnych technologii nuklearnych.
Kwestia bezpieczeństwa nabiera w tym traktacie szczególnego znaczenia. I mówimy tu nie tylko o wzajemnych gwarancjach militarnych, o współpracy naszych przemysłów obronnych, o współpracy nuklearnej. To wszystko jest ważne, ale ważna jest też polityka. Ten traktat bardzo wzmocni też całą strukturę europejskiej stabilności – ocenił Prezes Rady Ministrów.
Szef rządu podkreślił, że za zapisami traktatu pójdą konkretne działania operacyjne, zwłaszcza w obszarze przemysłu zbrojeniowego, planowania strategicznego i przygotowania na sytuacje kryzysowe.
Prezydent Emmanuel Macron zaznaczył, że podpisanie porozumienia z Polską otwiera „nową kartę historii”.
Jeśli chodzi o zaangażowanie sił zbrojnych, we Francji jest to wpisane w konstytucji. Organizacja naszych sił zbrojnych, inwestycje, których cały czas dokonujemy oraz jakość tych sił zbrojnych sprawiają, że jesteśmy w stanie zaangażować te środki w razie ewentualnej agresji – podkreślił prezydent Francji.
To pierwszy przypadek w historii, kiedy Francja zawiera tego rodzaju pakt z państwem, z którym nie graniczy. Dotychczas analogiczne zobowiązanie bezpieczeństwa Paryż podpisał wyłącznie z Berlinem.
Nowy impuls dla współpracy międzynarodowej
Polsko-francuski traktat znajdzie odzwierciedlenie w kolejnych działaniach dyplomatycznych, m.in. w rozmowach z Wielką Brytanią oraz w ramach Trójkąta Weimarskiego.
Jeśli weźmiemy pod uwagę, że dla USA jesteśmy w tej części świata najcenniejszym sojusznikiem, traktat polsko-francuski, za chwilę traktat polsko-brytyjski i wzmocniona współpraca z Niemcami – to daje wyobrażenie o tym, o ile bezpieczniejszym krajem się stajemy – zaznaczył szef polskiego rządu.
Prezydent Macron wskazał, że to właśnie Polska i Francja ponoszą dziś szczególną odpowiedzialność za pokój i bezpieczeństwo na kontynencie.
Potrzebujemy zjednoczonej, mocnej i konkurencyjnej Europy. Polska i Francja mogą się do tego zdecydowanie przyczynić – mówił francuski przywódca.
Obaj przywódcy wyrazili też pełne poparcie dla Ukrainy, która odpiera rosyjską agresję. Polska i Francja będą działać na rzecz sprawiedliwego i możliwie szybkiego pokoju dla Kijowa.
Gospodarka, nauka, energia, kosmos
Obok bezpieczeństwa militarnego traktat przewiduje również rozbudowaną współpracę gospodarczą i technologiczną.
To bardzo bogate formy współpracy, jeśli chodzi o przemysł obronny i o wspólną myśl strategiczną. To także bogata współpraca, jeśli chodzi o cywilną energię nuklearną. […] Mówimy również o pogłębionej współpracy dotyczącej naszego rolnictwa, a także o kwestii nauki oraz obecności Europy – w tym Francji i Polski – w kosmosie – podkreślił Donald Tusk.
Traktat zakłada także coroczne wspólne posiedzenia rządów Francji i Polski.
Prezydent Emmanuel Macron dodał, że podpisane porozumienie przyczyni się do pogłębienia współpracy gospodarczej oraz rozwoju dialogu w zakresie energetyki jądrowej.
Dotyczy to także innych dziedzin współpracy, zwłaszcza w obszarze obronności i transportu – zaznaczył francuski przywódca.
Zdajemy sobie także sprawę z naszych wyzwań dotyczących ochrony naszych wartości, zwłaszcza, jeśli w ramach współpracy przed cyberatakami, które zagrażają naszej demokracji – dodał.
To partnerstwo pokazuje, że oba państwa łączy nie tylko wspólna historia, ale i wspólna wizja przyszłości – nowoczesnej, silnej i konkurencyjnej Europy.
Wspólny dzień, wspólna historia
Uroczyste podpisanie traktatu odbyło się 9 maja – w Dniu Europy. To symboliczna data, podkreślająca wspólnotowy wymiar porozumienia.
Nie ma zjednoczonej Europy bez przyjaźni, solidarności oraz współpracy Polski i Francji. […] Bez naszej ścisłej współpracy nie byłoby mowy o zjednoczonej Europie – ocenił szef polskiego rządu.
Miejsce podpisania – Nancy – również ma znaczenie historyczne. To dawna siedziba króla Polski i księcia Lotaryngii Stanisława Leszczyńskiego. Ceremonia została entuzjastycznie przyjęta przez mieszkańców miasta, w tym licznie obecnych Polaków.
Bardzo dziękuję mieszkańcom Nancy. […] To gorące przyjęcie pokazuje, że dzisiaj robimy rzecz, która jest ważna także dla obywateli naszych państw. Nie spodziewałem się, że w Nancy, znajdziemy setki i tysiące ludzi, którzy też trzymają kciuki za to, żeby nam się udało – mówił Prezes Rady Ministrów.
Premier Tusk i Prezydent Macron ogłosili również ustanowienie Dnia Przyjaźni Polsko-Francuskiej, który będzie obchodzony 20 kwietnia – w rocznicę złożenia prochów Marii Skłodowskiej-Curie i Pierre’a Curie w paryskim Panteonie. Było to wydarzenie o dużym znaczeniu, zarówno dla Polski, jak i Francji, ponieważ Maria Skłodowska-Curie była pierwszą kobietą pochowaną w Panteonie.
Dla nas postać Marii Skłodowskiej-Curie to jest coś naprawdę ważnego, powiedziałbym nawet świętego. Szczególnie dla polskich kobiet to jest bardzo ważny symbol, ale też dla naszej francusko-polskiej przyjaźni. Na pewno czujemy patronat Marii Skłodowskiej-Curie nad naszym dzisiejszym świętem – podkreślił Prezes Rady Ministrów.
Donald Tusk wręczył Emmanuelowi Macronowi unikatową publikację zawierającą korespondencję Marii Skłodowskiej-Curie z Albertem Einsteinem.
Podpisanie traktatu w Nancy to nie tylko przełom w relacjach dwustronnych, lecz także wyraźny sygnał dla Europy i świata: Polska i Francja wspólnie biorą odpowiedzialność za pokój, bezpieczeństwo i przyszłość kontynentu. To strategiczne partnerstwo, oparte na zaufaniu i wspólnych wartościach, wzmacnia nie tylko nasze państwa, ale i całą zjednoczoną Europę – gotową stawić czoła współczesnym wyzwaniom z determinacją i solidarnością.
