W sobotę, 20 czerwca 2026, Ministerstwo Obrony Wielkiej Brytanii w RAF Northolt zaprezentowało trzy prototypy pocisków dalekiego zasięgu opracowanych w ramach Project Brakestop przez MBDA UK, MGI Engineering oraz Rotron Aerospace, przeznaczonych dla Sił Zbrojnych Ukrainy. Program jest zarządzany przez spółkę Qinetiq.
Crossbow / Zdjęcie: MBDA UK
Project Brakestop został rozpoczęty jesienią 2024 jako odpowiedź na potrzeby Sił Zbrojnych Ukrainy w zakresie niezależnych zdolności uderzeniowych dalekiego zasięgu. Przeprowadzono już pierwsze testy na poligonie wojskowym w Hebrydach Zachodnich w Szkocji, ale odnotowano pewne awarie, jak donosi dziennik The Independent. Obecnie uruchomiono drugi etap programu wart 15 mln GBP (74 mln zł) obejmujący budowę przynajmniej 15 ulepszonych pocisków testowych wraz z wyrzutniami, tak aby pierwsze dostawy mogły rozpocząć się pod koniec 2026 lub na początku 2027. Resort obrony oczekuje ceny jednostkowej pocisków na poziomie ok. 400 000 GBP (1,97 mln zł).
Spółka MBDA UK (część europejskiego konsorcjum MBDA) opracowała efektor Crossbow One Way Effector (Heavy), którego makietę prezentowano na londyńskich targach przemysłu obronnego i bezpieczeństwa DSEI 2025. Teraz poinformowano o pierwszych testach w locie, które przeprowadzono w grudniu 2025 i w lutym 2026 – system przeszedł od projektu do demonstracji w zaledwie 9 miesięcy. Partnerami w projekcie są spółki brytyjskie i europejskie. MBDA UK deklaruje możliwość rozpoczęcia produkcji seryjnej jeszcze w tym roku.
Zgodnie z wcześniejszymi informacjami, Crossbow OWE (H) o masie startowej około 750 kg ma przenosić modułowy, wielozadaniowy i niekinetyczny ładunek o masie aż ponad 300 kg. Ma mieć 5,3 m długości i 3,5 m rozpiętości skrzydeł. Ma być wystrzeliwany z platformy naziemnej z jedną lub dwiema wyrzutniami i osiągać zasięg lotu ponad 800 km poruszając się z prędkością poddźwiękową. Wyrzutnia kontenerowa na podwoziu ciężarowym 6×6 ma być zgodna z normą ISO i mieć 6 m długości, przenosząc jeden lub dwa efektory. Ma służyć do rażenia celów stacjonarnych o wysokiej wartości. Efektor ma być wyposażony w system naprowadzania za pomocą sygnału nawigacji satelitarnej GPS GNSS o wysokim stopniu odporności na zakłócenia, nawigację zliczeniową (INS) oraz czujnik optyczny oparty na sztucznej inteligencji (AI) w terminalnej fazie lotu.
Zdjęcia: Qinetiq
Z kolei spółka MGI Engineering Ltd. opracowała pocisk TigerShark, który ma przenosić głowicę bojową o masie o masie 300 kg, a deklarowany zasięg ma wynosić 1000 km. Producent deklaruje niską cenę jednostkową na poziomie 500 000 USD. Spółka została założona przez Mike’a Gascoyne’a, byłego konstruktora samochodów Formuły 1.
❗️The United Kingdom has unveiled three prototypes of cruise missiles for Ukraine as part of the Project Brakestop programme.
The weapon is cheaper to manufacture, contains no American components, and was developed by the companies MBDA UK, MGI Engineering, and Rotron Aerospace.… pic.twitter.com/5qDw5Vqc8B
— 🪖MilitaryNewsUA🇺🇦 (@front_ukrainian) June 20, 2026
Trzeci system uzbrojenia został opracowany przez spółkę Rotron Aerospace i otrzymał nazwę SkyLance One Way Effect. Bezzałogowiec dalekiego zasięgi ma mieć zasięg do 1200 km, przenosząc głowicę bojową o masie 300 kg (w przypadku mniejszej głowicy, zasięg ulegnie zwiększeniu – przyp. red.).
Co kluczowe, komponenty wszystkich trzech systemów są wolne od amerykańskich ograniczeń ITAR (Przepisy Międzynarodowego Handlu Bronią – International Traffic in Arms Regulations).
Zdjęcie: Rotron Aerospace
W bezpośrednim wyniku Project Brakestop spółka Rotron Aerospace już stworzyła ponad 160 wysoko wykwalifikowanych stanowisk pracy w całym sektorze lotnictwa i kosmonautyki obronnej Wielkiej Brytanii. Ekspansja ta wzmacnia suwerenny potencjał przemysłowy, wspierając jednocześnie wzrost gospodarczy poprzez rozwój specjalistycznej wiedzy inżynieryjnej, produkcyjnej i technologicznej.
Kluczowym wyróżnikiem systemu SkyLance jest zaawansowana technologia napędowa, która zapewnia znacznie większy zasięg operacyjny niż alternatywne rozwiązania w swojej klasie. Zaprojektowany, opracowany i wyprodukowany w całości na terenie Wielkiej Brytanii układ napędowy zapewnia pełną suwerenną kontrolę nad krytyczną technologią, produkcją i przyszłym rozwojem.